Okrzyn

Okrzyn
	; Laserpitium latifolium
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	selerowce
Rodzina	selerowate
Rodzaj	okrzyn
	Nazwa systematyczna
	Laserpitium L.; Sp. Pl. 248. 1753
	Typ nomenklatoryczny
	Laserpitium gallicum L.
Synonimy
	Alsaton Raf.; Aspitium Neck. ex Steud.; Bradlaeia Neck.; Lacellia Bubani;
	Alsaton Raf.; Aspitium Neck. ex Steud.; Bradlaeia Neck.; Lacellia Bubani;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Okrzyn (Laserpitium L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje 9 gatunków. Rośliny te występują w Europie, sięgając na wschodzie do zachodniej Rosji. Obecne są poza tym w Maroku. Do flory Polski należy tylko okrzyn szerokolistny L. latifolium. Z Bieszczadów błędnie podawany był także okrzyn karpacki L. krapffii. Zaliczane tu inne gatunki przeniesione zostały do rodzajów Laser (okrzyn jeleni) i Silphiodaucus (okrzyn łąkowy zwany też pruskim).

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z podplemienia Daucinae, plemienia Scandiceae z podrodziny Apioideae Seemann, rodziny selerowatych (Apiaceae Lindl.) z rzędu selerowców (Apiales Lindl.). Rodzaj w tradycyjnym ujęciu okazał się być taksonem polifiletycznym – gatunki tu zaliczane należą do kilku odrębnych kladów i w konsekwencji liczba gatunków w rodzaju została ograniczona (do grupy gatunków tworzących klad z gatunkiem typowym – L. gallicum), a część przeniesiona została do innych rodzajów, m.in. okrzyn jeleni (Laserpitium archangelica Wulfen) to współcześnie Laser archangelica (Wulfen) Spalik & Wojew., a okrzyn łąkowy, o. pruski (Laserpitium prutenicum L.) to Silphiodaucus prutenicus (L.) Spalik, Wojew., Banasiak, Piwczynski & Reduron.

Wykaz gatunków

Laserpitium emilianum Emb.
Laserpitium gallicum L.
Laserpitium halleri Crantz
Laserpitium krapffii Crantz – okrzyn karpacki
Laserpitium latifolium L. – okrzyn szerokolistny
Laserpitium longiradium Boiss.
Laserpitium nitidum Zanted.
Laserpitium ochridanum Micevski
Laserpitium peucedanoides L.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-01] (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
1 2 3 4 5 Laserpitium L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-09-17].
1 2 ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 106, ISBN 978-83-62975-45-7 .
↑ Genus Laserpitium L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2021-07-04].
↑ Łukasz Banasiak, Aneta Wojewódzka, Jakub Baczyński, Jean-Pierre Reduron, Marcin Piwczyński, Renata Kurzyna-Młynik, Rafał Gutaker, Agnieszka Czarnocka-Cieciura, Sylwia Kosmala-Grzechnik & Krzysztof Spalik. Phylogeny of Apiaceae subtribe Daucinae and the taxonomic delineation of its genera. „Takson”. 65, 3, s. 563–585, 2016. DOI: 10.12705/653.8.
↑ Aneta Wojewódzka, Jakub Baczyński, Łukasz Banasiak, Stephen R. Downie, Agnieszka Czarnocka-Cieciura, Michał Gierek, Kamil Frankiewicz & Krzysztof Spalik. Evolutionary shifts in fruit dispersal syndromes in Apiaceae tribe Scandiceae. „Plant Systematics and Evolution”. 305, s. 401–414, 2019.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-01] (ang.).

[A-3] Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].

[powo-4] 1 2 3 4 5 Laserpitium L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-09-17].

[checklist-5] 1 2 ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 106, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[grin-6] Genus Laserpitium L.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2021-07-04].

[7] Łukasz Banasiak, Aneta Wojewódzka, Jakub Baczyński, Jean-Pierre Reduron, Marcin Piwczyński, Renata Kurzyna-Młynik, Rafał Gutaker, Agnieszka Czarnocka-Cieciura, Sylwia Kosmala-Grzechnik & Krzysztof Spalik. Phylogeny of Apiaceae subtribe Daucinae and the taxonomic delineation of its genera. „Takson”. 65, 3, s. 563–585, 2016. DOI: 10.12705/653.8.

[8] Aneta Wojewódzka, Jakub Baczyński, Łukasz Banasiak, Stephen R. Downie, Agnieszka Czarnocka-Cieciura, Michał Gierek, Kamil Frankiewicz & Krzysztof Spalik. Evolutionary shifts in fruit dispersal syndromes in Apiaceae tribe Scandiceae. „Plant Systematics and Evolution”. 305, s. 401–414, 2019.