Ondyny –żywiołaki wody utożsamiane z nimfami.
Pierwsze wzmianki o Undynach pojawiają się w dziele Paracelsusa pt."Księga o Nimfach, Sylfach, Pigmejach i Salamandrach oraz o Pozostałych Duchach" wydana pośmiertnie w 1566 r.
Paracelsus wierzył, że każdy z czterech podstawowych żywiołów jest zamieszkały przez istoty zwane żywiołakami.
"Są cztery rodzaje miejsc ich pobytu, zgodne z czterema żywiołami [...] W wodzie żyją nimfy, w powietrzu sylfy, w ziemi pigmeje, w ogniu salamandrowie. Mają one zatem właściwe imiona, ale to nie te, którymi je nazwałem; te właściwe nadali im ci, którzy ich nigdy nie poznali [...]. Chociaż ludzi wodnych nazywa się także undynami, ludzi powietrznych zaś sylwestrami, ludzi górskich gnomami, a ogniowych raczej wulkanami niż salamandrami; [...]"
Nimfy Paracelsusa miały mieszkać w wodzie i zasiadywać na brzegach strumieni czekając na pochwycenie i ślub. Spośród wszystkich żywiołaków, to one były najchętniejsze do krzyżowania się z ludźmi. Czasem zbierały się w zgromadzenia zwane "Górą Wenus".
Jedna z opowieści o Ondynie, wzorowanej na podaniach słowiańskich była tematem opery Undine E.T.A. Hoffmanna. Była to pierwsza opera romantyczna. Na tej wzorowana była „Rusałka”, opera Antonína Dvořáka i inne słowiańskie opery. Motyw ondyny-rusałki był zastosowany też na początku polskiego romantyzmu przez Adama Mickiewicza w balladach Świteź, Świtezianka, Rybka i innych. Dwie pierwsze ballady opisać miał Fryderyk Chopin w dwóch pierwszych swoich balladach (g-moll, F-dur). W Świteziance powielany jest nawet motyw śmierci, jaką z powodu zdrady zadaje Ondyna kochankom. Ondynami – rusałkami są też niektóre postacie Balladyny Juliusza Słowackiego. Stanisław Moniuszko skomponował kantatę Wundyny (Nijoła) na podstawie poematu Anafielas Józefa Ignacego Kraszewskiego, inspirowanego mitologią litewską. Istnieje także balet „Ondine” z muzyką Hansa Wernera Henze’a, w choreografii sir Fredericka Ashtona.
Postać o imieniu Ondyna (córki Juana Avadoro) pojawia się także w powieści Jana Potockiego Rękopis znaleziony w Saragossie.
