| miasto i gmina | |||||
Rumia z lotu ptaka | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Województwo | |||||
| Powiat | |||||
| Aglomeracja | |||||
| Prawa miejskie |
7 października 1954 | ||||
| Burmistrz | |||||
| Powierzchnia |
30 km² | ||||
| Wysokość |
7–169,4 m n.p.m. | ||||
| Populacja (31.12.2025) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
| Strefa numeracyjna |
(+48) 58 | ||||
| Kod pocztowy |
84-230 i 84-232 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
GWE | ||||
Położenie na mapie powiatu wejherowskiego | |||||
Położenie na mapie Polski | |||||
Położenie na mapie województwa pomorskiego | |||||
| TERC (TERYT) |
2215021 | ||||
| SIMC |
0934694 | ||||
| Hasło promocyjne: Rumia – naturalnie pomysłowa | |||||
Urząd miejski Urząd Miasta Rumiul. Sobieskiego 7 84-230 Rumia | |||||
| Strona internetowa | |||||
| BIP | |||||
Rumia (dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Rëmiô, niem. Rahmel) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim nad Zagórską Strugą. Z miastami Wejherowem i Redą tworzy zespół trzech miast zwany Małym Trójmiastem Kaszubskim.
Wieś duchowna położona była w II połowie XVI wieku w powiecie puckim województwa pomorskiego. W latach 1945–1975 miasto administracyjnie należało do tak zwanego dużego województwa gdańskiego, a w latach 1975–1998 do tak zwanego małego województwa gdańskiego.
Według danych z 31 grudnia 2025 Rumia liczyła 54 107 mieszkańców. Jest największym polskim miastem niebędącym siedzibą powiatu oraz największym miastem pod względem mieszkańców w powiecie wejherowskim.
Rumia leży na pograniczu Pradoliny Kaszubskiej i Pojezierza Kaszubskiego, u podnóża zalesionych wzgórz Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Przez miasto przepływa Zagórska Struga. Położenie Rumi przy głównych szlakach drogowych i kolejowych aglomeracji trójmiejskiej sprawia, że stanowi ważny węzeł komunikacyjny regionu.
Podział administracyjny
Rumia nie jest administracyjnie podzielona na dzielnice. Współczesne miasto powstało z połączenia kilku dawnych wsi i osad, których nazwy do dziś funkcjonują zwyczajowo jako nazwy dzielnic i osiedli miasta:
Według danych z 2025 Rumia ma obszar 30 km². Grunty leśne zajmują 1281,20 ha, co stanowi 42,5% powierzchni miasta.
Gdynia, Kosakowo, Reda, Wejherowo (gmina wiejska).

Starożytność
Szczególnie ciekawe i liczne znaleziska starożytne pochodzą z wczesnej epoki żelaza i związane są z kulturą pomorską (VII – III w. p.n.e) i oksywską (II w. p.n.e. - I w. n.e.). Do najciekawszych odkryć związanych z kulturą pomorska należą groby skrzynkowe, urny twarzowe, fragmenty ceramiki, fragmenty ozdób odnajdowane w różnych częściach miasta. Na terenie miasta, w latach sześćdziesiątych XX wieku, w czasie budowy stadionu miejskiego, odnalezione zostało ponadto dużych rozmiarów cmentarzysko starożytne datowane na przełom I w. p.n.e. i I w. n.e. Archeolodzy powiązali je z rozwijającą się w tym okresie w regionie kulturą oksywską. W jego obrębie odnaleziono kilkaset pochówków zawierających liczne przedmioty należące do zmarłych: zapinki, wisiorki, klamry, a także narzędzia i broń. Część odnalezionych w trakcie badań przedmiotów znajduje się na ekspozycji Muzeum Miasta Rumi i Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.
W czasach cystersów
Pierwsza pisana wzmianka o Rumi pochodzi z dokumentu wydanego w kancelarii namiestnika pomorskiego Świętopełka II pod koniec 1223 lub w 1224 roku. Pismo to zawiera potwierdzenie nadań ziemskich cystersom z Oliwy i zaświadcza, że obszar Rumi przekazany został w ich ręce przez kolejnych przedstawicieli Sobiesławiców i związanych z nimi możnowładców.
Najwcześniejsza wzmianka o istnieniu w Rumi parafii pochodzi z 1253 roku. Pierwotny kościół będący jej siedzibą najprawdopodobniej miał konstrukcję drewnianą, w XV lub XVI wieku został przebudowany w duchu gotyckim. Już w XIII wieku zakonnicy założyli w Rumi także duży folwark klasztorny.
Od XIII wieku cystersi prowadzili spory o zasięg posiadłości ziemskich w okolicy Rumi ze zgromadzeniem norbertanek z Żukowa prowadzących kościół w pobliskim Oksywiu. 31 października 1253 roku biskup włocławski Wolimir wydał bullę zabraniającą prowadzenia działalności rumskiemu proboszczowi we wsiach położonych na terenach zarządzanych przez żukowski zakon.
Gdy w XIV wieku Pomorze Gdańskie znalazło się pod panowaniem Krzyżaków wielki mistrz zakonu Ludolf König von Wattzau w 1342 roku wydał wielki przywilej dla cystersów z Oliwy, w którym potwierdzał prawa, jakie rościli sobie zakonnicy do ziem położonych w różnych miejscach Pomorza Gdańskiego (również Rumi). W dokumencie tym po raz pierwszy pojawił się dokładny opis granic osady oraz wspomniane zostało Zagórze – wówczas jako niezależna osada, obecnie południowa część miasta. W XVII wieku jako część Zagórza po raz pierwszy pojawiła się w źródłach położona dalej na południu osada Szmelta, obecnie również w granicach Rumi.
Rumia była własnością cystersów do I rozbioru Polski w 1772 roku. Wówczas ziemie zostały odebrane zakonnikom – wieś oddzielono formalnie od zakonnego folwarku, który początkowo oddano w dzierżawę, a w roku 1819 sprzedano Johannowi Hannemannowi.
W 1830 roku Johann Hannemann rozdzielił majątek między synów, tworząc dwa odrębne folwarki: Janowo i Rumię Rycerską (Szlachecką).
Luftkurort Sagorsch – Uzdrowisko Zagórze
W 1870 roku między Rumią i Zagórzem przeprowadzono linię kolejową mającą docelowo łączyć Berlin z Królewcem. W roku 1880 w sąsiedztwie osad wybudowano pierwszy przystanek kolejowy. Powstanie linii kolejowej przełożyło się na rozwój gospodarczy okolicy i wzrost liczby mieszkańców, doprowadziło też do przekształcenia terenów Zagórza i Szmelty w obszar o charakterze uzdrowiskowym, tzw. Luftkurort Sagorsch. Na przełomie XIX i XX wieku w południowej części obecnej Rumi powstawały hotele, pensjonaty, restauracje, w tym m.in. Hotel Schmelzthal (nieistniejący), Hotel Claaseen (ob. Biały Dworek), restauracja leśna Auerhahn (nieistniejąca) i inne. Zainteresowanie Zagórzem jak terenem kurortowym utrzymało się do początku lat 20 XX wieku.
Lotnisko w Rumi
Pierwsza wzmianka o wykorzystywaniu północnej części Rumi jako lądowiska dla samolotów wojskowych Morskiego Dywizjonu Lotniczego w Pucku pochodzi z kroniki miejscowej szkoły powszechnej (obecnie Szkoła Podstawowa nr 1 w Rumi) z 1924 roku. Na początku lat 30 Rumia wybrana została na siedzibę Aeroklubu Gdańskiego zorganizowanego przez studentów ówczesnej Politechniki Gdańskiej. W ramach swojej działalność Aeroklub organizował w Rumi szkolenia lotnicze, zawody sportowe i pokazy akrobatyczne. Organizacja rozbudowała infrastrukturę lotniskową (powstał m.in. dużych rozmiarów hangar) i stale powiększała flotę samolotów: przede wszystkim o konstrukcje z rodziny RWD. Od początku lat trzydziestych trwały też przygotowania do uruchomienia w Rumi portu cywilnego, który otwarto 1 maja 1935 roku pod nazwą Port Lotniczy Gdynia w Rumi-Zagórzu. Głównym przewoźnikiem korzystającym z rumskiego lotniska były przede wszystkim Polskie Linie Lotnicze „LOT”. Oferowały one siatkę połączeń krajowych i międzynarodowych regularnie rozszerzaną aż do końca lat 30.
II wojna światowa
Po wybuchu II wojny światowej od 1 września 1939 Niemcy kilkakrotnie bombardowali rumskie lotnisko. 9 września do granic dzisiejszego miasta dotarły pierwsze jednostki piechoty niemieckiej. Walki w rejonie Rumi trwały cztery dni, następnie siły polskie skierowały się na Kępę Oksywską. Ostatecznie północna część Rumi została zdobyta 11 września, dzień później polskie oddziały wycofały się z Zagórza i Szmelty.
Niemieckie dowództwo wojskowe wiązało duże plany z rejonem Gdyni. W Rumi rozwinięto przemysł zbrojeniowy, zorganizowano fabryki produkujące części lotnicze. Do najbardziej znaczących należały: Apparatebau Gotenhafen GmbH (filia w Rumi-Zagórzu) oraz Flugzeugwerk Kurt Kannenberg. Lotnisko w Rumi-Zagórzu zostało przejęte przez wojsko i wyłączone z sieci portów cywilnych. W 1944 i 45 roku było ono celem bombardowań alianckich. 12 marca 1945 Armia Czerwona opanowała Wejherowo i ruszyła w stronę Rumi. Kluczowym niemieckim punktem obrony zorganizowanym w Rumi-Zagórzu była bateria przeciwlotnicza na Górze Markowca. Intensywne walki w rejonie Rumi trwały do 16 marca, a do ostatecznego zdobycia miejscowości doszło 27 marca – po wycofaniu się wojsk niemieckich.
Rumia miastem
Na przełomie lat 40. i 50. przedstawiciele gminy kilkukrotnie występowali do Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z wnioskiem o przyłączenie Rumi do Gdyni. Władze wojewódzkie odmawiały, argumentując, że taki ruch osłabi potencjał powiatu morskiego (w 1951 roku przemianowanego na powiat wejherowski). W 1951 roku uznano, że gmina Rumia-Zagórze ma warunki, aby wystąpić o przyznanie praw miejskich. Tak też stało się w 1954 roku. 13 listopada weszło w życie rozporządzenie z dnia 7 października, ustanawiające Rumię miastem. W jej granicach znalazły się: Rumia (zwyczajowo nazywana Starą Rumią), Zagórze ze Szmeltą, Biała Rzeka, Janowo i tereny zlikwidowanego po wojnie portu lotniczego, na których powstało kolejne osiedle – Lotnisko. W ten sposób Rumia stała się jednym z największych miast regionu, konkurującym powierzchnią i liczbą mieszkańców z pobliskim Wejherowem.
W latach 1928–1931 nastąpiła parcelacja majątku ziemskiego należącego do Dymitra Andault de Langeron, niegdyś folwarku cysterskiego. Tym samym władze gminne uzyskały 280 ha ziemi. Część przejęli lokalni rolnicy, pozostały teren przeznaczono na budowę lotniska. W sierpniu 1931 Aeroklub Gdański, niemogący korzystać z lotniska Gdańsk–Wrzeszcz, założył w Rumi ośrodek szkoleniowy i siedzibę klubu. W początkowym okresie wykorzystywano samoloty typu PZL.5. W 1932 zapadła decyzja o budowie lotniska w Rumi. 1 maja 1935, na przedłużeniu ul. Żwirki i Wigury uruchomiono lotnisko cywilne dla Gdyni („Port lotniczy Gdynia w Rumi-Zagórzu”), sukcesywnie je rozbudowując w kolejnych latach. Po wybudowaniu budynku dworca w 1936 (o kubaturze około 12 000 m³, wyłożonego różowym marmurem, z urzędem pocztowym Gdynia 1-Port Lotniczy), obsługiwano połączenia z Warszawą, w początkowym okresie przez Gdańsk. Od 1939 istniały połączenia z Kopenhagą i Wenecją; wcześniej uruchomiono linie Gdynia – Rzym i Gdynia – Budapeszt – Belgrad. W 1937 lotnisko obsłużyło blisko 3 tysiące pasażerów. Utrzymywano też stałe połączenie z Gdańskiem samolotami typu Fokker F-VII/1M. Przed wybuchem wojny lotnisko dysponowało dwiema drogami startowymi o nawierzchni darniowej (o dług. około 1300 m każda) oraz dwoma hangarami konstrukcji łukowej (o wymiarach 40 × 50,6 m). Lotniskiem zapasowym było lądowisko w majątku Nowe Obłuże, obecnie Gdynia Babie Doły, dzisiejszy Port lotniczy Gdynia-Kosakowo. Na lotnisku montowano też sprowadzane z USA dla PLL LOT samoloty typów Lockheed L-10A Electra oraz L-14H Super Electra, również dla jugosłowiańskich linii lotniczych Aeroput i rumuńskich Lares. Od 1932 rumskie lotnisko stanowiło również zaplecze dla Morskiego Dywizjonu Lotniczego z Pucka. W 1939 podczas uroczystości patriotycznej gościem lotniska był płk Stanisław Dąbek.

W czasie okupacji niemieckiej w latach 1941–1942 Niemcy rozbudowali tutejsze lotnisko, które wraz z puckimi obiektami lotniczymi tworzyło Gdyński Zespół Lotniskowy. Obiekty pełniły funkcje pomocnicze oraz stanowiły zaplecze dla fabryk produkujących części samolotowe – Niemcy kontynuowali produkcję samolotów dla niemieckiej Luftwaffe, fabryka istniała w Zagórzu – Gemeinschaftslager-Flugzeugwerk-Kurt-Kannenberg (po 1945 teren pofabryczny zajmowany był przez Rumskie Zakłady Garbarskie, obecnie znajduje się tu Galeria Rumia), pozostałe zakłady rozlokowano w Gdyni. W zakładach tych pracowali jeńcy wojenni, na obszarze obecnej Rumi w okresie okupacji działało kilka obozów pracy, w tym wyżej wspomniana fabryka w Zagórzu. Produkowano tu myśliwce typu Focke-Wulf Fw 190, bombowce Heinkel He 111 oraz Junkers Ju 288. Na Górze Markowca Niemcy umieścili stanowisko radaru przeciwlotniczego Würzburg FuMG 62, baterię czterech dział przeciwlotniczych 105 mm, poczwórnie sprzężone działko 20 mm oraz dalmierz artyleryjski. Resztki tych instalacji są widoczne nadal. W marcu 1945 w wyniku niemieckich działań minerskich i późniejszych bombardowań alianckich lotnisko zostało zniszczone i w latach powojennych uległo likwidacji. Na jego miejscu powstało osiedle domów jednorodzinnych. W ostatnich latach niszczone są pozostałości rumskiego lotniska (przykładem jest schron-magazyn przy ul. Tysiąclecia), na skrzyżowaniu ulic Sędzickiego oraz Żwirki i Wigury zachował się jednoosobowy schron naziemny – stanowisko obserwacyjne, obecnie wykorzystywany jako słup ogłoszeniowy. Na przedłużeniu ul. I Dywizji Wojska Polskiego pod wsią Kazimierz znajduje się pozostałość drogowego odcinka lotniskowego (DOL) wraz ze stojanką. Obiekt związany jest z lotniskiem Marynarki Wojennej w Babich Dołach.
Według danych GUS 31 grudnia 2025 miasto miało 54 107 mieszkańców. W ciągu ostatnich lat obserwuje się stały wzrost liczby ludności, spowodowany głównie dodatnim saldem migracji z Gdyni i całego Trójmiasta.
| Opis | Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Jednostka | osób | % | osób | % | osób | % |
| Populacja | 54 107 | 100 | 27 909 | 51,58 | 26 198 | 48,42 |
| Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) | 10 480 | 19,37 | 5177 | 9,57 | 5303 | 9,8 |
| Wiek produkcyjny (18–65 lat) | 32 063 | 59,26 | 15 450 | 28,55 | 16 613 | 30,7 |
| Wiek poprodukcyjny (powyżej 65 lat) | 11 564 | 21,37 | 7282 | 13,46 | 4282 | 7,91 |
Dane od 1995 według GUS, według faktycznego miejsca zamieszkania:
| Rok | Liczba ludności |
|---|---|
| 1995 | 40 250 |
| 2000 | 43 021 |
| 2001 | 43 869 |
| 2002 | 43 999 |
| 2003 | 44 125 |
| 2004 | 44 156 |
| 2005 | 44 454 |
| 2006 | 44 551 |
| 2007 | 44 796 |
| 2008 | 45 095 |
| 2009 | 45 679 |
| 2010 | 46 107 |
| 2011 | 46 714 |
| 2012 | 47 148 |
| 2013 | 47 374 |
| 2014 | 47 506 |
| 2015 | 47 812 |
| 2016 | 48 095 |
| 2017 | 48 632 |
| 2018 | 49 031 |
| 2019 | 49 230 |
| 2020 | 49 536 |
| 2021 | 49 936 |
| 2022 | 52 634 |
| 2023 | 52 931 |
| 2024 | 53 585 |
| 2025 | 54 107 |
Według danych z 31 grudnia 2022 Rumia miała 5,4% mieszkańców bezrobotnych.
Budżet miasta na 2026:


Zabytkami prawnie chronionymi są:
Poza rejestrem zabytków znajduje się natomiast 200-letni piętrowy dworek w stylu klasycystycznym z przełomu XVIII/XIX w. z facjatką. Pokryty mansardowym dachem, znajduje się przy ul. Mickiewicza 19 w parku nad Zagórską Strugą – obecnie siedziba powstałego w 1963 miejskiego domu kultury (tzw. Dworek Pod Lipami).

Przez Rumię przebiega droga wojewódzka nr 468 (dwupasmowe ulice Jana III Sobieskiego i Grunwaldzka), dawniej przebiegał tu odcinek drogi krajowej nr 6, jednak po ukończeniu trasy kaszubskiej, straciła ona miano drogi krajowej.
Swoją trasę do niedawna rozpoczynała tu droga wojewódzka nr 100 (jednopasmowe ulice Starowiejska i I Dywizji Wojska Polskiego) jednak po przejęciu drogi przez władze powiatu puckiego, rada powiatu zdecydowała o pozbawieniu jej statusu drogi powiatowej.
Przez Rumię kursują pociągi na liniach kolejowych 202, 228 i 250. Pasażerowie mogą korzystać z 2 stacji:
| Nazwa | Zdjęcie | Linie kolejowe | Rodzaje przewozów | Ilość pasażerów dziennie |
|---|---|---|---|---|
| Rumia | 202 228250 | pociągi dalekobieżne | ok. 10 700 | |
| Rumia Janowo | 250 | pociągi podmiejskie | ok. 1500–2000 |
W planach miasta jest budowa węzła przesiadkowego Rumia Biała Rzeka. Projekt obejmuje budowę parkingu typu Park&Ride (ok. 300 miejsc), przystanku autobusowego, infrastruktury rowerowej oraz powiązanie z planowanym przystankiem kolejowym SKM/PKP. Umowa na realizację inwestycji została zawarta w 2025 roku, a zakończenie prac planowane jest na 2029.

W Rumi komunikacja miejska organizowana jest przez Gminę Miasta Rumi i obsługiwana przez ZKM Gdynia. Przez miasto kursują także linie MZK Wejherowo, realizowane na zlecenie Gminy Miasta Redy. Uczniowie zamieszkali w Rumi posiadają uprawnienia do bezpłatnych przejazdów na terenie miasta wyłącznie autobusami ZKM Gdynia.
Przez Rumię przebiegają linie autobusowe organizowane przez PKS Gdynia: linia 650 (Gdynia – Karwia) oraz 656 (Rumia – Puck).

W Rumi funkcjonuje system roweru metropolitalnego MEVO, obejmujący Obszar Metropolitalny Trójmiasta.
W 2024 roku w Rumi znajdowało się 29 km ścieżek rowerowych.
Szkoły podstawowe:
Szkoły średnie:






Parafie: na terenie miasta jest 5 parafii, które wchodzą w skład dekanatu Reda:
Domy zakonne:
Kościół ewangelicki w Rumi – neogotycki kościół zbudowany w latach 1858–1859 w Rumi. Poświęcony 24 lipca 1859. W czasie II wojny światowej doznał znaczących uszkodzeń. Po wojnie kościół został rozebrany i częściowo zaadaptowany na salę gimnastyczną Szkoły Podstawowej nr 1. Przy kościele istniały cmentarz ewangelicki (ul. Kościelna 6) i szkoła.
Rumia jest gminą miejską. W tutejszej radzie miasta zasiada 21 radnych. Miasto jest członkiem następujących organizacji: Związek Miast Polskich, Komunalny Związek Gmin „Dolina Redy i Chylonki”, Metropolitalny Związek Komunikacyjny Zatoki Gdańskiej oraz Stowarzyszenie Turystyczne „Ziemia Wejherowska”.
