| Canalipalpata |
| ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Scolecida | |||||||||||||
| incertae sedis |
| Palpata | |
| Rouse et Fauchald, 1997 | |
Hermodice carunculata z grupy Aciculata | |
Spirobranchus giganteus z grupy Canalipalpata | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Gromada | |
| Podgromada |
Palpata |
Palpata – takson pierścienic z gromady wieloszczetów, zwykle wyodrębniany w randze podgromady.
Tradycyjnie wieloszczety dzieli się na podgromady błędków i osiadków. Wielu autorów powątpiewając w naturalność takich taksonów rezygnowała z wyróżniania podgromad i dzieliła wieloszczety bezpośrednio na rzędy, np. w systemie Rodneya Phillipsa Dalesa z 1962 roku było to 14 rzędów, w systemie Kristiana Fauchalda z 1977 roku 17 rzędów, w systemie Mariana H. Pettibone’a z 1982 roku 25 rzędów, a w systemie Gesy Hartmann-Schröder z 1996 roku 22 rzędy.
W 1997 roku Greg W. Rouse i Kristian Fauchald na podstawie morfologicznych analiz kladystycznych wprowadzili inny podział wieloszczetów, wyróżniając w ich obrębie klady Scolecida i Palpata, ten drugi dzieląc na klady Canalipalpata i Aciculata. Scolecida i Palpata nadano następnie rangi podgromad. Do Palpata zaliczono większość rodzin wieloszczetów. Szczegółowy podział Palpata wprowadzony przez Rouse’a i Fauchalda prezentował się następująco po uwzględnieniu rang:
Synapomorfią tak zdefiniowanych Palpata ma być obecność na prostomium pary przydatków zwanej głaszczkami, z zastrzeżeniem że uniknęły zatraceniu u Lumbrineridae. Dowodów na rzecz homologiczności głaszczków wieloszczetów dostarczyły zwłaszcza prace Larsa Orrhage’a z lat 1966–1996 poświęcone głównie anatomii ich układu nerwowego. Sami jednak kreatorzy Palpata zauważają, że głaszczki mogą być synapomorfią wszystkich wieloszczetów, a ich wtórny zanik nastąpił również u Scolecida, o czym świadczyć może wykrycie u niektórych rodzin Scolecida szczątkowych nerwów głaszczkowych.
Naturalność podziału na Palpata i Scolecida ostatecznie odrzucono na podstawie molekularnych analiz filogenetycznych z XXI wieku. Tak w molekularnej analizie filogenetycznej Torstena H. Strucka i innych z 2007 roku, jak i w molekularno-morfologicznej analizie filogenetycznej Jana Zrzavego i współpracowników z 2009 roku przedstawiciele Scolecida zagnieżdżają się w trzech różnych miejscach w obrębie kladogramu Palpata. U obu autorów w ich obrębie zagnieżdżają się także siodełkowce, szczetnice i sikwiaki, a oprócz tego Aphanoneura u Zrzavego i innych (2009). Według stanu na 2021 rok World Polychaeta database listuje Palpata jako nomen dubium.