Pamfir

Pamfir
Памфір
Gatunek

dramat

Rok produkcji

2022

Data premiery

21 maja 2022
23 czerwca 2023 (Polska)

Kraj produkcji

Ukraina
Polska
Francja
Luksemburg
Chile

Język

ukraiński

Czas trwania

102 min

Reżyseria

Dmytro Suchołytki-Sobczuk

Scenariusz

Dmytro Suchołytki-Sobczuk

Pamfir (ukr. Памфір) − ukraiński dramat filmowy z 2022 roku w reżyserii i ze scenariuszem Dmytra Suchołytkiego-Sobczuka.

Światowa premiera odbyła się 22 maja 2022 roku podczas 75. MFF w Cannes, w ramach sekcji 54. Directors' Fortnight. Do ukraińskiej dystrybucji trafił 23 marca 2023, a od 22 czerwca 2023 dostępny jest na platformie Netflix. Film zdobył główną nagrodę Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Kairze oraz Grand Prix Międzynarodowego Festiwalu Filmowego Molodist w Kijowie. Brał udział w licznych międzynarodowych festiwalach filmowych. Został uznany przez „The Guardian” za jeden z najlepszych filmów 2023.

Fabuła

Pamfir, główny bohater filmu, to były przemytnik, który po kilku latach pracy w Polsce wraca do rodzinnej wsi w zachodniej Ukrainie jako oddany ojciec i mąż. Postanawia porzucić przeszłość i zarabiać na utrzymanie uczciwą pracą, dając dobry przykład nastoletniemu synowi Nazarowi. Akcja filmu toczy się w Bukowinie, w przeddzień tradycyjnego karnawału Malanka. W regionie korupcja przenika wszystkie sfery życia, a przestępczość i religia są ze sobą powiązane. Lokalną zorganizowaną przestępczością kieruje Orest Iwanowycz Mordowski, pseudonim Morda, będący jednocześnie szefem firmy zajmującej się ochroną lasów.

Nazar, chcąc zatrzymać ojca w domu, podpala jego dokumenty, co przypadkowo prowadzi do zniszczenia lokalnego domu modlitwy. W wyniku tego zdarzenia Pamfir zostaje zmuszony do powrotu na ścieżkę przestępstwa i ponownego zaangażowania się w przemyt.

Produkcja

Od 2018 przy projekcie pracowała producentka Ołeksandra Kostina. Rozwój scenariusza kontynuowano m.in. podczas rezydencji Cinefondation w Paryżu oraz warsztatów TorinoFilmLab i Midpoint Intensive. Film zyskał partnerów we Francji, m.in. Les Films D'Ici i współproducentkę Laurę Briand. Producentkami filmu zostały również Bogna Szewczyk oraz Klaudia Śmieja-Rostworowska.

W 2019 projekt zdobył wsparcie finansowe Ukraińskiej Agencji Filmowej oraz międzynarodowych instytucji: Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, Visions Sud Est, Hubert Bals Fund, CNC, Goteborg Film Fund i gubernatora obwodu czerniowieckiego. Wspierała go także Ukraińska Fundacja Kultury.

Zdjęcia realizowano od października 2020 w Bukowinie, w trakcie lockdownu podczas pandemii COVID-19. Aktorzy przez trzy miesiące mieszkali na miejscu, ucząc się lokalnego dialektu i prowadząc dzienniki postaci. Przygotowania obejmowały też ekspedycje badawcze, jak np. dokumentowanie tradycyjnych metod suszenia siana.

W filmie zagrały zarówno profesjonalni aktorzy, jak i mieszkańcy regionu. W główną rolę wcielił się Ołeksandr Jacentiuk.

Malanka

W filmie przedstawiono lokalną wersję karnawału Malanka, inspirowaną obchodami w Bełełuji, Waszkowcach i Krasnojilśku. Część elementów została opracowana przy współpracy artystów ludowych i dekoratorów, w tym Wołodymyra Czarnego.

Festiwale

Pamfir znalazł się wśród 23 filmów fabularnych wybranych do programu 54. Directors' Fortnight w Cannes. Po pokazie premierowym film otrzymał 6-minutową owację na stojąco. W Cannes obecni byli m.in. Agnieszka Holland i Agnieszka Smoczyńska.

Reżyser uzasadniał obecność na festiwalu, gdzie były obecne także rosyjskie filmy, jako sposobność do mówienia światu o wojnie i sytuacji w Ukrainie.