Pasterze

Pasterze
Pasterzen Kees
Ilustracja
Lodowiec Pasterze (2006)
Państwo

 Austria

Lokalizacja

Großglockner

World Glacier Inventory

AT4J131MO027

Rodzaj

dolinny

Klasa lodowca

wypustowy

Forma lodowca

zespołowa

Typ czoła

rozszerzająca się stopa

Powierzchnia (2013)

16,28 km²

Długość (1975)

9,4 km

Wysokość maksymalna (1975)

3700 m n.p.m.

Wysokość minimalna (1975)

2070 m n.p.m.

Trend fluktuacji (2015)

regresja

Położenie na mapie Alp
Mapa konturowa Alp, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Pasterze”
Ziemia47°05′08″N 12°43′24″E/47,085556 12,723333
Multimedia w Wikimedia Commons

Pasterze – najdłuższy lodowiec w Alpach Wschodnich położony na obszarze Parku Narodowego Wysokie Taury w Austrii.

Topografia

Lodowiec Pasterze jest położony we wschodniej części masywu Großglockner w kraju związkowym Karyntia i schodzi w kierunku południowo-wschodnim na obszarze Parku Narodowego Wysokie Taury (Nationalpark Hohe Tauern). Pasterze jest najdłuższym lodowcem w Austrii oraz w Alpach Wschodnich i dziewiątym pod względem długości lodowcem w Alpach. Spod lodowca wypływa rzeka Möll.

Lodowiec Pasterze jest lodowcem rodzaju alpejskiego dolinnego, zgodnie z klasyfikacją WGI jest to lodowiec wypustowy, zespołowy, o czole w kształcie rozszerzającej się stopy (typ. 412). Lodowiec ma kilka izolowanych pól firnowych i rozpoczyna się na wysokości 3700 m n.p.m., czoło lodowca na wysokości 2070 m n.p.m. (1975), a jego długość to 9,4 km (1975). Powierzchnia lodowca wynosiła w 1969 oraz 1975 19,78 km², natomiast w 2013 16,28 km², w sezonie 2014/2015 regresja lodowca wyniosła średnio 54,4 metra. W tym samym czasie grubość lodowca zmniejszyła się o 6,9 m.

Turystyka

Do lodowca prowadzi asfaltowa Alpejska Droga Wysokogórska Großglockner (Großglockner Hochalpenstraße). Na jednym z mutonów lodowca znajduje się schronisko Oberwalder (2972 m n.p.m.).

Historia

W okresie małej epoki lodowej lodowiec sięgał w dół poza próg Margaritze (2000 m n.p.m.), obecnie znajduje się na nim zapora wodna, tworząca sztuczny zbiornik zaporowy Margaritze. W 1856 lodowiec oglądał cesarz Franciszek Józef I. Dla upamiętnienia tego wydarzenia miejsce, w którym był cesarz oraz do którego wtedy sięgał lodowiec, nazwano Kaiser-Franz-Josefs-Höhe. Do końca lat 20. XX wieku zasięg lodowca wyznaczał próg Elisabethfelsen (2156 m n.p.m.), przed którym obecnie znajduje się jezioro Sandersee. Po II wojnie światowej z Kaiser-Franz-Josefs-Höhe została zbudowana kolej szynowa do czoła lodowca, którą obecnie dzieli od czoła lodowca kilkadziesiąt metrów różnicy przewyższenia.

Toponimia

Nazwa Pasterze pochodzi najprawdopodobniej z języka słoweńskiego i oznacza miejsce odpowiednie do wypasu owiec.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 dr hab. Jacek Kozak, dr Mateusz Troll: Informator Polskiego Towarzystwa Geograficznego Badania i podróże naukowe krakowskich geografów tom 1. Kraków: 2003, s. 156-160. ISBN 83-919079-0-2.
  2. 1 2 World Glacier Inventory. National Snow and Ice Data Center. [dostęp 2016-07-27]. (ang.).
  3. 1 2 Grossglockner High Alpine Road. [dostęp 2016-07-27]. (ang.).
  4. ↑ Jakub Małecki: Klasyfikacja morfologiczna lodowców 1/4 – wstęp. [w:] Podstawy glacjologii [on-line]. 2014-01-24. [dostęp 2016-07-27].
  5. 1 2 3 4 Fluctuations of Glaciers Database., World Glacier Monitoring Service (WGMS), 2015, DOI: 10.5904/wgms-fog-2015-11 (ang.).
  6. 1 2 Andrea Fischer. Gletscherbericht 2014/2015. Sammelbericht über die Gletschermessungen des Österreichischen Alpenver- eins im Jahre 2015.. „Bergauf”. 140 (70). s. 26-33. (niem.).
  7. ↑ Claudia Lagler. Die Pasterze. „Schwaben Alpin”, s. 17-18, 2007. Deutscher Alpenverein Sektion Schwaben. (niem.).

Linki zewnętrzne