Paul Jackisch

Paul Jackisch
Data i miejsce urodzenia	17 lipca 1825 ; Opole
Data i miejsce śmierci	27 listopada 1912 ; Bytom
Narodowość	niemiecka
	Praca
Budynki	Kościół Świętej Trójcy w Bytomiu; Ratusz w Bytomiu
	Multimedia w Wikimedia Commons

Paul Jackisch, właśc. Paul Adalbert Emil Jackisch (ur. 17 lipca 1825 w Opolu, zm. 27 listopada 1912 w Bytomiu) – niemiecki architekt działający na Górnym Śląsku, polityk, honorowy obywatel Bytomia.

Życiorys

Syn mistrza murarskiego Augusta Jackischa i Marianny z domu Schwarz. W 1864 roku został miejskim radnym w Bytomiu, uczestnicząc w życiu publicznym do 1903 roku. W tym czasie pełnił funkcje kierownika komisji budowlanej rady miejskiej oraz był członkiem Zarządu Kościelnego.

Wśród jego realizacji sakralnych znalazły się zarówno małe kościoły salowe, jak i monumentalne, trójnawowe bazyliki. Zazwyczaj były to budowle utrzymane w stylizacji neogotyckiej, z wieżą w elewacji frontowej, z otwartą więźbą dachową albo też sklepione. Ich bryły zdradzają czasem wpływ miejscowej tradycji neogotyckiej (motyw okrągłych wieżyczek ze schodami zapożyczono najprawdopodobniej z kościoła w Goduli, wieże o czworobocznej podstawie i ośmiobocznym zwieńczeniu wzorowano – być może – na kościołach Alexisa Langera).

Zmarł 27 listopada 1912 o godzinie 9:15. Pochowany został na cmentarzu Mater Dolorosa.

Dzieła

Z tym tematem związana jest kategoria: Dzieła Paula Jackischa.

kompleks sądowo-więzienny w Bytomiu (wybudowany w latach 1858–1862) (zob. budynek sądu w Bytomiu oraz zespół zabudowy więzienia w Bytomiu)
Kościół ewangelicko-augsburski im. św. Jana w Mikołowie (1860–1861) (budowa kościoła, projekt Friedricha Augusta Stülera)
Ratusz w Mysłowicach (1868)
Szkoła Muzyczna im. F. Chopina w Bytomiu (1870)
Kościół Apostołów Piotra i Pawła w Mysłowicach (1875–1877)
willa (Villa Ritter) w Bytomiu przy ul. Wrocławskiej 8 (1876)
Ratusz w Bytomiu (1878)
Kościół Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Piekarach Śląskich (Dąbrówce Wielkiej) (1882)
Kościół Krzyża Świętego w Siemianowicach Śląskich, projekt z 1881 roku, wzniesiony w latach 1881–1884
kościół św. Józefa na tzw. Otylii [między Zgodą a Nowym Bytomiem] (1885, nieistniejący)
Kościół św. Marii Magdaleny w Lubomi (zob. parafia św. Marii Magdaleny w Lubomi), projekt z 1884, wzniesiony w latach 1884–1886
Kościół Świętej Trójcy w Bytomiu (1888)
Kościół św. Piotra i św. Pawła w Świętochłowicach (1891)
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Mysłowicach, projekt z 1881 roku, wzniesiony w latach 1888–1891
kościół pw. św. Michała Archanioła w Ornontowicach (zob. parafia św. Michała Archanioła w Ornontowicach) (1893)
Bazylika św. Szczepana i Matki Bożej Boguckiej w Katowicach, projekt z 1892 roku, wzniesiona w latach 1892–1894
kościół św. Wawrzyńca w Zabrzu-Mikulczycach (1892–1894)
projekt przebudowy kościoła św. Barbary w Chorzowie (przebudowa w latach 1894–1896)
kościół Trójcy Świętej w Wieszowie (1896)
kościół św. Jana Nepomucena w Bytomiu-Łagiewnikach (1896)
męski konwikt (internat) biskupi w Bytomiu (aleja Legionów) (1900)

Ponadto zaprojektował budynki: sądu w Bytomiu przy ul. Piekarskiej, szpitala żydowskiego (później siedziba koncernu Schlesag) w Bytomiu przy ul. Moniuszki 28, budynki szpitala miejskiego w Bytomiu przy ul. Żeromskiego, rzeźni miejskiej przy ul. Chrzanowskiego w Bytomiu, rzeźni w Tarnowskich Górach przy ul. Nakielskiej, skład win firmy Sedlaczek w Tarnowskich Górach.

Galeria

Kościół św. Józefa w Czarnym Lesie (przed 1932)
Ratusz w Mysłowicach (2014)
Willa przy ul. Wrocławskiej 8 w Bytomiu (2018)
Kościół pw. Świętej Trójcy w Bytomiu (2007)
Kościół pw. Świętej Trójcy w Wieszowie (2020)

Przypisy

↑ Grundriss eines Lexikons bildender Künstler und Kunsthandwerker in Oberschlesien von den Anfängen bis zur Mitte des 19. Jahrhunderts. Walter Krause (bearb.). T. 1. Oppeln: Der Oberschlesier, 1933, s. 54, seria: Schriftenreihe der Vereinigung für Oberschlesische Heimatkunde nr. 8.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Paul Jackisch – bytomski architekt. [w:] Panteon Bytomski [on-line]. Życie Bytomskie. [dostęp 2018-01-16]. (pol.).
↑ Chojecka 2004 ↓.
↑ Areszt Śledczy w Bytomiu. Opis jednostki. Służba Więzienna. [dostęp 2018-12-18].
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Chojecka 2004 ↓, s. 235.
1 2 Głazek 2003 ↓, s. 48.
↑ Chojecka 2004 ↓, s. 183.
↑ Wrocławska 8 „Villa Ritter”. [w:] Cyfrowa biblioteka bytomskiej architektury [on-line]. [dostęp 2020-05-12].
↑ Głazek 2003 ↓, s. 236.
↑ Głazek 2003 ↓, s. 176.
↑ Głazek 2003 ↓, s. 244.
↑ Głazek 2003 ↓, s. 188.
↑ Głazek 2003 ↓, s. 156.
↑ Głazek 2003 ↓, s. 270.
↑ Kościół rzymskokatolicki. Kościół rzymskokatolicki pw. św. Barbary, ul. 3 Maja 18. [w:] Chorzów. Portal turysty [on-line]. Miasto Chorzów, 2017-11-27. [dostęp 2019-01-29].

Bibliografia

Ewa Chojecka i inni: Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku. Ewa Chojecka (red. nauk.). Katowice: Muzeum Śląskie, 2004. ISBN 83-87455-77-6. OCLC 57372354.
Dorota Głazek: Domus Celeberrima. Architektura sakralna (katolicka) przemysłowej części Górnego Śląska 1870–1914. Katowice: Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach. Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego w Katowicach, 2003. ISBN 83-918475-1-9.
Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 52. ISBN 83-60353-11-5.

[1] Grundriss eines Lexikons bildender Künstler und Kunsthandwerker in Oberschlesien von den Anfängen bis zur Mitte des 19. Jahrhunderts. Walter Krause (bearb.). T. 1. Oppeln: Der Oberschlesier, 1933, s. 54, seria: Schriftenreihe der Vereinigung für Oberschlesische Heimatkunde nr. 8.

[zb-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Paul Jackisch – bytomski architekt. [w:] Panteon Bytomski [on-line]. Życie Bytomskie. [dostęp 2018-01-16]. (pol.).

[CITEREFChojecka2004-3] Chojecka 2004 ↓.

[4] Areszt Śledczy w Bytomiu. Opis jednostki. Służba Więzienna. [dostęp 2018-12-18].

[CITEREFChojecka2004235-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Chojecka 2004 ↓, s. 235.

[CITEREFGłazek200348-6] 1 2 Głazek 2003 ↓, s. 48.

[CITEREFChojecka2004183-7] Chojecka 2004 ↓, s. 183.

[8] Wrocławska 8 „Villa Ritter”. [w:] Cyfrowa biblioteka bytomskiej architektury [on-line]. [dostęp 2020-05-12].

[CITEREFGłazek2003236-9] Głazek 2003 ↓, s. 236.

[CITEREFGłazek2003176-10] Głazek 2003 ↓, s. 176.

[CITEREFGłazek2003244-11] Głazek 2003 ↓, s. 244.

[CITEREFGłazek2003188-12] Głazek 2003 ↓, s. 188.

[CITEREFGłazek2003156-13] Głazek 2003 ↓, s. 156.

[CITEREFGłazek2003270-14] Głazek 2003 ↓, s. 270.

[15] Kościół rzymskokatolicki. Kościół rzymskokatolicki pw. św. Barbary, ul. 3 Maja 18. [w:] Chorzów. Portal turysty [on-line]. Miasto Chorzów, 2017-11-27. [dostęp 2019-01-29].