Paulownia

Paulownia
	; Morfologia (paulownia omszona)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	jasnotowce
Rodzina	paulowniowate
Rodzaj	paulownia
	Nazwa systematyczna
	Paulownia Siebold & Zucc.; Fl. Jap. (Siebold) 1: 25. 1835
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Paulownia (pawłownia) (Paulownia Siebold & Zuccarini,1835) – rodzaj roślin z rodziny paulowniowatych (Paulowniaceae Nakai, 1949), dawniej zaliczany do trędownikowatych (Scrophulariaceae). Nazwę roślinie nadano na cześć Królowej Holandii Anny Pawłownej Romanow. Według The Plant List w obrębie tego rodzaju znajduje się co najmniej 7 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy kolejnych 6 taksonów ma status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych). Występują naturalnie tylko w cieplejszych rejonach Azji Wschodniej.

Mieszaniec dwóch gatunków z tego rodzaju (Paulownia fortunei i Paulownia elongata) znany pod nazwą handlową Oxytree („drzewo tlenowe”) został spopularyzowany jako drzewo o wyjątkowo silnym przyroście biomasy.

Morfologia i biologia

Pokrój: Drzewiasty, lub krzewiasty, najczęściej parasolowaty.
Pień i gałęzie: Korowina na pniach najczęściej gładka i szarobrązowa. Młode pędy bardzo szybko rosną i są wrażliwe na mróz.
Drewno: U gatunków drzewiastych jasnobrązowe, wykorzystywane do budowy instrumentów i przedmiotów codziennego użytku, oraz przemysłu papierniczego.
Pąki: Pąki kwiatowe są kuliste i zebrane na końcach pędów w wiechy znacznej długości. Podczas mroźnej zimy wymarzają u paulowni puszystej, jedynej przedstawicielki rodzaju, która może być uprawiana w gruncie. U innych gatunków są one całkowicie nieodporne na niską temperaturę.
Liście: Bardzo duże, sercowate o brzegach piłkowanych, osadzone na długopędach, opadające na zimę.
Kwiaty: Dzwonkowate i okazałe, barwy różowej, fioletowej, lub białej, zebrane w duże, pionowo stojące wiechy. U niektórych gatunków rozkwitają przed rozwojem liści.
Owoce: Zdrewniałe, jajowate torebki barwy szarobrązowej.
Siedlisko: Rośliny występujące w niższych i ciepłych położeniach górskich.

Zastosowanie

Roślina ozdobna uprawiana w cieplejszych rejonach Polski (paulownia puszysta) oraz na balkonach i tarasach (pozostałe gatunki, wymagające zimowania w dodatniej temperaturze).
Ze względu na swoje właściwości (szybki przyrost masy, łatwość suszenia) paulownia puszysta może być również wykorzystywana do upraw energetycznych i produkcji biomasy.

Systematyka

Lista gatunków

Paulownia catalpifolia T. Gong ex D.Y. Hong
Paulownia elongata S.Y. Hu
Paulownia fargesii Franch.
Paulownia fortunei (Seem.) Hemsl. – paulownia Fortunego
Paulownia kawakamii T.Itô
Paulownia taiwaniana T.W. Hu & H.J. Chang
Paulownia tomentosa Steud. – paulownia omszona, p. cesarska

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
1 2 Paulownia. The Plant List. [dostęp 2015-07-11]. (ang.).
↑ GeoffreyG. Burnie GeoffreyG., GordonG. Cheers GordonG., SueS. Forrester SueS., DeniseD. Greig DeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .
↑ M. Bortniak, T.R. Sekutowski, O. Zajączkowska, M. Kucharski. Influence of the soil from Oxytree <Paulownia elongata SY Hu× Paulownia fortunei (Seem.) Hemsl.> plantation on germination and initial growth of winter and winter rape. „Progress in Plant Protection”. 58, 4, s. 247-250, 2018.
↑ Paulownia – drzewo nie tylko ozdobne.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).

[tpl-3] 1 2 Paulownia. The Plant List. [dostęp 2015-07-11]. (ang.).

[E-4] GeoffreyG. Burnie GeoffreyG., GordonG. Cheers GordonG., SueS. Forrester SueS., DeniseD. Greig DeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .

[bortniak-5] M. Bortniak, T.R. Sekutowski, O. Zajączkowska, M. Kucharski. Influence of the soil from Oxytree <Paulownia elongata SY Hu× Paulownia fortunei (Seem.) Hemsl.> plantation on germination and initial growth of winter and winter rape. „Progress in Plant Protection”. 58, 4, s. 247-250, 2018.

[6] Paulownia – drzewo nie tylko ozdobne.