Pawliszczew Bor
 | |
| Typ | |
|---|---|
| Odpowiedzialny | |
| Rozpoczęcie działalności |
1939 |
| Zakończenie działalności |
1941 |
| Terytorium | |
| Narodowość więźniów | |
| Liczba ofiar |
ok. 8100 |
| Komendanci |
Filip Kadyszew |
Położenie na mapie Związku Radzieckiego  | |
| 54,56465°N 35,52405°E/54,564650 35,524050 | |
Pawliszczew Bor (ros. Павлищев Бор), też Obóz jeniecki Juchnowo lub Obóz R-43 – sowiecki obóz dla polskich jeńców wojennych w latach 1939–1940. Położony w obwodzie smoleńskim, pomiędzy Juchnowem a Kozielskiem, ok. pół kilometra od wioski Szczełkanowo, 32 km od stacji kolejowej Babynino.
Historia
Obóz utworzono w 1939 roku w znacjonalizowanym majątku Koziełł-Poklewskich używanym wcześniej jako sanatorium przeciwgruźliczne. W niektórych dokumentach nazywany „obozem Juchnowo” lub „obozem R-43”.
W obozie przebywały niezależnie trzy grupy jeńców polskich: od końca września do grudnia 1939; od końca kwietnia do połowy czerwca 1940, i od połowy lipca 1940 do końca czerwca 1941. Dnia 8 października 1939 w obozie przebywało 8095 polskich jeńców wojennych; ponieważ w budynkach sanatorium miejsca nie starczyło, więźniowie byli osadzeni w dawnych budynkach folwarcznych. Ci, dla których miejsca nie starczyło miejsca w głównych budynkach, musieli przebywać w nieprzygotowanych budynkach (np. stajniach), przy niskiej temperaturze (spadającej blisko zera). W tej pierwszej grupie znajdowało się wielu szeregowych. Późniejsze grupy to ok. 400-500 oficerów, którzy przebywali w bardziej znośnych warunkach (mniejszy tłok; lato).
Komendantem obozu był major Filipp Kadyszew, a jego komisarzem komisarz batalionowy E. S. Gilczonok.
Przypisy
- ↑ Adam Moszyński: III. Wywiezieni w niewiadomym kierunku nie dają więcej znaku życia. 1. Likwidacja trzech obozów. B) O transportach rozstrzygała Moskwa – transport z 12 maja. W: Zbrodnia katyńska w świetle dokumentów. Londyn: Gryf, 1982, s. 57.
Bibliografia
- Tadeusz Pieńkowski, Droga polskich żołnierzy do Katynia, Miednoje, Piatichotek i-- ?, MAG Agencja Wydawn., 2000, str. 34
- Piotr Żaroń, Agresja Związku Radzieckiego na Polskę 17 września 1939, Wydawn. Adam Marszałek, 1998, str. 188
- Stanisław Jaczyński, Zagłada oficerów Wojska Polskiego na Wschodzie: wrzesień 1939 - maj 1940, "Bellona", 2006, str. 99
- Obozy jenieckie NKWD IX 1939 - VIII 1941, red. nauk. Stanisław Jaczyński, Bellona, Warszawa 1995.
- Kamil Weber, Polscy żołnierze w Pawliszczew Borze (1939–1941). W świetle relacji powojennych, "Kwartalnik Historyczny", rocznik CXXX, 2023, 3.
Linki zewnętrzne
- Jan Bober, Za drutami obozów sowieckich. Wspomnienia. Opracował, wprowadzenie i przypisy sporządził Krzysztof Halicki, Łódź 2016, ss. 272.. Krzysztof Halicki - Academia.edu. [dostęp 2016-12-02].
- Krzysztof Halicki: Policjanci z Okręgu XII PP Pomorskiego - ofiary Miednoje, [w: Katyń. Ofiary z Kujaw i Pomorza w 73. rocznicę zbrodni katyńskiej, pod red. W. Kubiaka i Z. Karpusa, Włocławek 2013]. Krzysztof Halicki - Academia.edu. [dostęp 2016-12-02].