Pei Wei

Pei Wei
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone

裴頠

Pismo tradycyjne

裴頠

Hanyu pinyin

Péi Wěi

Wade-Giles

P’ei Wei

Pei Wei, imię publiczne: Yimin, chiń. 逸民 (ur. 267, zm. 300) – chiński urzędnik i konfucjanista żyjący w czasach Zachodniej dynastii Jin (265-316).

Życiorys

Był najmłodszym synem Pei Xiu(inne języki) (zm. 271), słynnego kartografa i wysokiego urzędnika wczesnej dynastii Jin. W 275 odziedziczył tytuł markiza(inne języki) Julu, który wcześniej należał do jego ojca, po tym jak zmarł jego starszy brat, Pei Jun. W 282 został przydzielony do dworu następcy tronu, Sima Zhonga (przyszłego cesarza Hui(inne języki)). W połowie lat 80. piastował tytuł kawalera w służbie zwykłej (散騎常侍, sanji changshi) i to wtedy miał poślubić córkę Wang Ronga. Wraz z objęciem tronu przez Sima Zhonga w 290 osiągnął najwyższe stanowiska w państwie. Został rektorem cesarskiego uniwersytetu(inne języki), mianowano go również generałem lewej strony (右將軍, you jiangjun). W 299 objął także stanowisko Zastępcy Szefa Sekretariatu Cesarskiego(inne języki) (尚書左僕射, shangshu zuo puye). Piastując te funkcje miał proponować reformę systemu miar i systemu penitencjarnego.

Siostra matki Pei Weia była żoną Jia Chonga(inne języki), ojca cesarzowej Jia Nanfeng. Pomimo tych powiązań z rodziną cesarzowej Pei Wei był zaniepokojony jej nadużyciami i w 296 wspólnie z Zhang Hua(inne języki) i Jia Mo(inne języki) zawiązał spisek mający na celu jej zastąpienie konkubiną Xie Jiu(inne języki). Ta intryga okazała się jednak niemożliwa do przeprowadzenia. Pomimo to Pei Wei, korzystając ze swojej władzy, starał się ograniczyć wpływy klanu cesarzowej. Jednocześnie popadł w konflikt z księciem (wang) Sima Lunem(inne języki), który spiskował w celu zagarnięcia cesarskiego tronu. Pei Wei wielokrotnie odmawiał jego prośbom o mianowanie przychylnych mu urzędników. Po tym jak w 300 Sima Lun obalił i zamordował cesarzową Jia dokonał egzekucji również na Pei Weiu i Zhang Hua.

Poglądy filozoficzne

Monografia o bibliografii zawarta w Księdze Sui(inne języki) wymienia pisma zebrane Pei Weia w dziewięciu juanach. Zaginęły one w czasach dynastii Song, tak że do dnia dzisiejszego przechowały się tylko dwa traktaty, Chongyoulun (Uzasadnienie Bytu) i Xingfalun. Uzasadnienie Bytu jest najsłynniejszym dziełem Pei Weia. W trakcie swojej urzędniczej kariery był on coraz bardziej zgorszony moralnym libertynizmem, którym przesiąknięte były wyższe warstwy społeczeństwa stolicy. Tą moralną dowolność i eskapizm wiązał z wpływami Nauki Tajemnicy, zaś w szczególności jej doktryną wywodzącą wszelki byt z niebytu (無, wu), która odbierała społecznym normom obiektywną wartość. To dlatego w Uzasadnieniu Bytu zaatakował „kult pustki” (貴無, gui wu) jako jednostronny, egoistyczny a nawet groźny. Starał się argumentować, że „Natura (ziran(inne języki)) jest tym, co jest takie (ran) samo z siebie i że Natura zasadza się na «bycie», a nie na «niebycie», ponieważ «niebyt» sam z siebie nie potrafi stwarzać”. To, co naturalne, nie jest tajemniczym „niebytem”, o którym pisali Wang Bi i He Yan(inne języki). Nie jest także fizycznym pożądaniem, jak głosili Ruan Ji i Xi Kang. To humanitarność i prawość(inne języki) są zasadami natury ludzkiej.