Peniophora

Powłocznica
	; Powłocznica osikowa (Peniophora polygonia)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	gołąbkowce
Rodzina	powłocznicowate
Rodzaj	powłocznica
	Nazwa systematyczna
	Peniophora Cooke; Grevillea 8: 20 (1879)
	Typ nomenklatoryczny
	Peniophora quercina (Pers.) Cooke
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Peniophora Cooke (powłocznica) – rodzaj grzybów należący do rodziny powłocznicowatych (Peniophoraceae).

Charakterystyka

Grzyby nadrzewne, wytwarzające płaskie, rozpostarte owocniki, przyrośnięte całą powierzchnią do podłoża lub na brzegach odgięte, jednoroczne lub wieloletnie, barwy brązowawej, pomarańczowej, fioletowawej, różowawej lub żółtawej, o powierzchni woskowatej lub skórzastej. Zwykle występują na korze, rzadziej na drewnie. Powierzchnia hymenialna brodawkowata, w starszych owocnikach często popękana. Powierzchnia sterylna (jeśli występuje) jest prążkowana, naga.

System strzępkowy monomityczny do pseudodimitycznego. Warstwa subikulum zbudowana ze strzępek równoległych do podłoża, dobrze rozwinięta do praktycznie nieobecnej, często ciemniej zabarwiona. Warstwa prostopadła zwykle zwarta, czasem zlepiona. Strzępki generatywne zwykle żółtawe do brązowych, nieco grubościenne. Strzępki w subhymenium gęste, czasem zlepione. Sprzążki obecne lub nieobecne, czasami tylko rozproszone na strzępkach generatywnych. Gleocystydy niemal kuliste, w kontekście podobne do pęcherza, w hymenium wrzecionowate lub prawie cylindryczne, często sulfopozytywne, również w zależności od wieku. Mogą stać się grubościenne u podstawy lub nawet na większości ich długości, zwłaszcza gdy znajdują się głęboko w tramie. Lamprocystydy inkrustowane przynajmniej w górnej połowie, stożkowe, ale w dolnych obszarach często rozwarte i szersze, zazwyczaj o pogrubionych, od szklistych do brązowych ścian, ale czasami cienkościenne. Nie zawsze jest możliwe odróżnienie młodych, jeszcze nieinkrustowanych lamprocystyd i gleocystyd. Czasami występują dendrohyfidy, albo całkowicie guzkowate, albo rozwijające się z mniej lub bardziej maczugowatych komórek, szkliste do brązowawych, cienkościenne do grubościennych, gładkie lub pokryte materiałem krystalicznym. Podstawki o kształcie od maczugowatego do prawie cylindrycznego, czasami faliste lub z niewyraźnym zwężeniem, z 2–4 sterygmami. Zarodniki szkliste, cienkościenne do rzadko grubościennych, gładkie, elipsoidalne do cylindrycznych, nerkowate lub kiełbaskowate, nieamyloidalne. Zarodniki w masie zwykle z odcieniem różowawym lub pomarańczowym.

Peniophora jest dobrym przykładem ekologicznej adaptacji do suszy. W uniknięciu odwodnienia i nadmiernego promieniowania słonecznego pomaga jej warstwa dendrohyfid i mniej lub bardziej wybarwione strzępki. Duże bazydiospory z dużą ilością substancji zapasowych i wody umożliwiają kiełkowanie w suchym podłożu.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum:Peniophoraceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Rodzaj Peniophora utworzył Mordecai Cubitt Cooke w 1879 r. Gatunkiem typowym jest Peniophora quercina (Pers.) Cooke. Synonimy:

Cryptochaete P. Karst.
Gloeopeniophora Höhn. & Litsch.
Sterellum P. Karst.

W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był pod nazwami zwyczajowymi: pleśniak, płaskosz, powłocznik, skórnik, osnówka. Aktualną nazwę powłocznica podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968 r.