Perkinsea

Perkinsea
Systematyka
Domena

eukarionty

Supergrupa

SAR

Królestwo

chromisty

Typ

bruzdnice (Dinoflagellata)

Nadklasa

Perkinsozoa

Klasa

Perkinsea

Nazwa systematyczna
Perkinsea Norman Dion Levine
Levine, N.D. (1978). Perkinsus gen. n. and other new taxa in the protozoan phylum Apicomplexa. Journal of Parasitology 64(3): 549
Typ nomenklatoryczny

Perkinsus

Systematyka w Wikispecies

Perkinsea – klasa bruzdnic pasożytujących wewnątrz komórek organizmów wodnych (zwierząt lub protistów). Formy wolno żyjące są wiciowcami. Ponieważ utraciły zdolność fotosyntezy, początkowo były brane za jednokomórkowe grzyby.

Biologia

Współcześnie Perkinsea są obligatoryjnymi pasożytami. Ich przodkowie utracili zdolność fotosyntezy. Poszczególne gatunki Perkinsea pasożytują wewnątrzkomórkowo na różnych organizmach wodnych, takich jak małże, ryby, płazy, bruzdnice, nierzadko powodując pomory w ich populacji. W wolno żyjącym stadium mają postać wiciowca, tradycyjnie określaną jako zoospora. Poruszają się przy pomocy dwóch położonych szczytowo (apikalnie) wici, co przypomina apikompleksy. Po wchłonięciu przez komórkę gospodarza mają formę trofozoita (trofonta). Trofonty wytwarzają strukturę tradycyjnie określaną jako sporangium, w którym powstają sporozoity. Ich tworzenie obejmuje kilka mitotycznych schizogonii. Uwicione sporozoity przedostają się do powierzchni zainfekowanej komórki i ją opuszczają.

Taksonomia

Przedstawiciele Perkinsea są jednokomórkowymi pasożytami o budowie uproszczonej, co utrudniało ustalenie ich pokrewieństwa. Pierwszy opisany gatunek zaliczono do rodzaju Dermocystidium(inne języki) i uważano za przedstawiciela tzw. grzybów niższych, przy czym różni badacze zaliczali go do różnych grup. Frank Perkins(inne języki), analizując budowę komórki, doszedł do wniosku, że jest on bliski apikompleksom. W konsekwencji Norman Levine(inne języki) przemianował gatunek na Perkinsus marinus(inne języki) i zaproponował wyodrębnienie dla niego rodzaju Perkinsus(inne języki), rodziny Perkinsidae(inne języki), rzędu Perkinsida(inne języki) i klasy Perkinsea. Wówczas były to taksony monotypowe, włączone do typu apikompleksów. Po odkryciu kolejnych gatunków i uznaniu, że wydają się one równie bliskie apikompleksom, co bruzdnicom, zaproponowano wyróżnienie typu Perkinsozoa. Z czasem przeważył pogląd, że jest to linia wyspecjalizowanych w pasożytniczym trybie życia bruzdnic. W systemie AlgaeBase w 2026 roku Perkinsozoa miały rangę monotypowej nadklasy, a Perkinsea jej jedynej klasy, należąc do typu Dinoflagellata (bruzdnice). W tym układzie Perkinsea, apikompleksy, właściwe bruzdnice (Dinophyceae) i kilka innych grup są liniami siostrzanymi.

W systemie AlgaeBase w połowie 2026 roku wyróżniano następujące taksony podrzędne:

Inni eksperci zaliczają tu również rodzinę Xcelliidae.

Przypisy

  1. 1 2 3 Taxonomy Browser, Phylum: Dinoflagellata [online], AlgaeBase.
  2. ↑ José A. Fernández Robledo i inni, The search for the missing link: A relic plastid in Perkinsus?, „International Journal for Parasitology”, 41 (12), 2011, s. 1217–1229, DOI: 10.1016/j.ijpara.2011.07.008 [dostęp 2026-07-31] (ang.).
  3. ↑ Elisabet Alacid i inni, Description of two new coexisting parasitoids of blooming dinoflagellates in the Baltic sea: Parvilucifera catillosa sp. nov. and Parvilucifera sp. (Perkinsea, Alveolata), „Harmful Algae”, 100, 2020, s. 101944, DOI: 10.1016/j.hal.2020.101944 [dostęp 2026-07-31] (ang.).
  4. ↑ Jean-François Mangot, Didier Debroas, Isabelle Domaizon, Perkinsozoa, a well-known marine protozoan flagellate parasite group, newly identified in lacustrine systems: a review, „Hydrobiologia”, 659 (1), 2011, s. 37–48, DOI: 10.1007/s10750-010-0268-x, ISSN 0018-8158 [dostęp 2026-07-31] (ang.).
  5. ↑ Frank O. Perkins, Zoospores of the Oyster Pathogen, Dermocystidium marinum. I. Fine Structure of the Conoid and Other Sporozoan-Like Organelles, „The Journal of Parasitology”, 62 (6), 1976, s. 959, DOI: 10.2307/3279192, JSTOR: 3279192 [dostęp 2026-07-31].
  6. ↑ Norman D. Levine, Perkinsus gen. n. and Other New Taxa in the Protozoan Phylum Apicomplexa, „The Journal of Parasitology”, 64 (3), 1978, s. 549, DOI: 10.2307/3279807, JSTOR: 3279807 [dostęp 2026-07-31].
  7. ↑ Fredrik Norén, Øjvind Moestrup, Ann-Sofi Rehnstam-Holm, Parvilucifera infectans norén et moestrup gen. et sp. nov. (perkinsozoa phylum nov.): a parasitic flagellate capable of killing toxic microalgae, „European Journal of Protistology”, 35 (3), 1999, s. 233–254, DOI: 10.1016/S0932-4739(99)80001-7 [dostęp 2026-07-31] (ang.).
  8. ↑ Egil Karlsbakk, Cecilie Flatnes Nystøyl, Heidrun Plarre, Are Nylund, A novel protist parasite, Salmoxcellia vastator n. gen., n. sp. (Xcelliidae, Perkinsozoa), infecting farmed salmonids in Norway, „Parasites & Vectors”, 14 (1), 2021, DOI: 10.1186/s13071-021-04886-0, ISSN 1756-3305, PMID: 34454593, PMCID: PMC8400403 [dostęp 2026-07-31] (ang.).