Lotopałanka

Lotopałanka
Petaurus
G.K. Shaw, 1791
Ilustracja
Lotopałanka hebanowa (P. gracilis)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

torbacze

Rząd

dwuprzodozębowce

Podrząd

workolotokształtne

Nadrodzina

lotopałankowce

Rodzina

lotopałankowate

Rodzaj

lotopałanka

Typ nomenklatoryczny

Petaurus australis G.K. Shaw, 1791

Synonimy
Gatunki

9 gatunków – zobacz opis w tekście

Lotopałanka (Petaurus) – rodzaj ssaków z rodziny lotopałankowatych (Petauridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Nowej Gwinei i w Australii.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 14–31 cm, długość ogona 14–47 cm; masa ciała 60–725 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1791 roku brytyjski zoolog i botanik George Shaw w książce swojego autorstwa poświęconej opisowi zwierząt wraz z ich ilustracjami. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) lotopałanka żółtobrzucha (P. australis).

Etymologia

  • Petaurus: gr. πεταυρον petauron ‘trampolina, skakać’, od πεταυριστης petauristēs ‘akrobata, balansista’ .
  • Ptilotus: gr. πτιλωτος ptilōtos ‘skrzydlaty’. Gatunek typowy: Fischer wymienił dwa gatunki – Petaurus australis G.K. Shaw, 1791 i Sciurus Petaurus norfolcensis Kerr, 1792 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Petaurus australis G.K. Shaw, 1791.
  • Belidea i Belideus (Belidens): gr. βελος belos, βελεος beleos ‘strzała, oszczep’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Didelphys sciurea G.K. Shaw, 1794 (= Sciurus (Petaurus) norfolcensis Kerr, 1792).
  • Xenochirus: gr. ξενος xenos ‘dziwny, niezwykły”’; χειρ kheir, χειρος kheiros ‘dłoń’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Didelphys sciurea G.K. Shaw, 1794 (= Sciurus (Petaurus) norfolcensis Kerr, 1792).
  • Petaurella: rodzaj Petaurus Shaw, 1791; łac. przyrostek zdrabniający -ella. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Petaurus (Belideus) breviceps Waterhouse, 1838.
  • Petaurula: rodzaj Petaurus Shaw, 1791; łac. przyrostek zdrabniający -ula. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Petaurus breviceps var. papuanus O. Thomas, 1888.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary Status
IUCN
Petaurus australis G.K. Shaw, 1791 lotopałanka żółtobrzucha gatunek monotypowy endemit Australii: północno-wschodni Queensland, nieregularnie na południe wzdłuż wybrzeża przez Nową Południową Walię do granicy Wiktorii z Australią Południową DC: 24–31 cm
DO: 38–47 cm
MC: 435–725 g
 VU 
Petaurus abidi A.C. Ziegler, 1981 lotopałanka północna gatunek monotypowy endemit Papui-Nowej Gwinei: góry Torricelli, na górze Somoro i jej okolicach; zakres wysokości: 300–1200 m n.p.m. DC: 25–28 cm
DO: 35–38 cm
MC: 228–332 g
 CR 
Petaurus biacensis Ulmer, 1940 lotopałanka wyspowa gatunek monotypowy endemit Indonezji: północno-zachodnia Nowa Gwinea (wyspy Zatoka Cenderawasih (Supiori, Biak i Owi)) DC: 14–15 cm
DO: 14–18 cm
MC: 88–100 g
 LC 
Petaurus breviceps G.R. Waterhouse, 1838 lotopałanka karłowata gatunek monotypowy endemit Australii: na wschód od Wielkich Gór Wododziałowych od południowo-wschodniego Queenslandu (północne Brisbane) do wschodniej Wiktorii DC: 15,5–17,5 cm
DO: 14,2–22 cm
MC: 95–155 g
 LC 
Petaurus ariel (J. Gould, 1842) gatunek monotypowy endemit Australii: Australia Zachodnia (wybrzeże Kimberley) na wschód do zachodniego Queenslandu (Lawn Hill), wraz z niektórymi wyspami DC: 14–21 cm
DO: 16,1–23 cm
MC: 78–159 g
 NE 
Petaurus notatus W.C.H. Peters, 1859 gatunek monotypowy endemit Australii: północne Queensland na południe do Australii Południowej; prawdopodobnie introdukowany na Tasmanię DC: 17,5–23 cm
DO: 17,5–23 cm
MC: 75–147 g
 NE 
Petaurus papuanus O. Thomas, 1888 gatunek monotypowy Indonezja i Papua-Nowa Gwinea (północne i środkowe Moluki, Nowa Gwinea i Archipelag Bismarcka); zakres wysokości: 0–3000 m n.p.m. DC: 17,5–23 cm
DO: 17,5–23 cm
MC: 75–147 g
 NE 
Petaurus norfolcensis Kerr, 1792 lotopałanka pośrednia gatunek monotypowy endemit Australii: północny Queensland do środkowej Wiktorii, wraz z wyspą Ricketts i Wielką Wyspą Piaszczystą; kilka zapisów z południowo-wschodniej Australii Południowej (Western Flat i Bordertown; zakres wysokości: poniżej 300 m n.p.m. DC: 18–24 cm
DO: 22–30 cm
MC: 173–300 g
 LC 
Petaurus gracilis (De Vis, 1883) lotopałanka hebanowa gatunek monotypowy endemit Australii: przybrzeżny północno-wschodni Queensland od rzeki Hull w pobliżu Tully na południe do rzeki Ollera Creek DC: 22–27 cm
DO: 30–39 cm
MC: 310–500 g
 EN 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  VU  – gatunek narażony,  EN  – gatunek zagrożony,  CR  – gatunek krytycznie zagrożony, ;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.