Phecda

Phecda
	γ Ursae Majoris
	; Położenie w gwiazdozbiorze
	Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Wielka Niedźwiedzica
Rektascensja	11h 53m 49,835s
Deklinacja	+53° 41′ 41,21″
Paralaksa (π)	0,0295 ± 0,0010″
Odległość	110,6 ± 4,0 ly; 33,9 ± 1,2 pc
Wielkość obserwowana	2,41m
Ruch własny (RA)	96,5 ± 2,2 mas/rok
Ruch własny (DEC)	4,0 ± 1,8 mas/rok
Prędkość radialna	−11,9 ± 0,70 km/s
	Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	podwójna gwiazda ciągu głównego
Typ widmowy	A: A0 Ve; B: K2 V
Masa	A: 2,94 M☉; B: 0,79 M☉
Wielkość absolutna	−0,212 ± 0,017m
Temperatura	A: 9520 K; B: 4780
	Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół	Centrum Galaktyki
Półoś wielka	9186 pc
Mimośród	0,2287
Alternatywne oznaczenia
	Oznaczenie Flamsteeda: 64 UMa
	2MASS: J11534983+5341408
	Bonner Durchmusterung: BD+54°1475
	Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 447
	Boss General Catalogue: GC 16268
	Katalog Henry’ego Drapera: HD 103287
	Katalog Hipparcosa: HIP 58001
	Katalog jasnych gwiazd: HR 4554
	SAO Star Catalog: SAO 28179
	Phekda, Phad, Phaed

Phecda (Gamma Ursae Majoris, γ UMa) – gwiazda w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy. Wchodzi w skład asteryzmu Wielkiego Wozu. Jest oddalona o około 111 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa

Tradycyjna nazwa gwiazdy, Phecda, pochodzi od arabskiego wyrażenia ‏فخذ الدب‎ fakhð ad-dubb, oznaczającego „udo niedźwiedzia”. Chińczycy nazywali tę gwiazdę chiń. 天璣; pinyin Tiānjī, co oznacza „niebiańską świecącą perłę”. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Phecda dla określenia najjaśniejszego składnika tego systemu gwiezdnego.

Charakterystyka obserwacyjna

Jest to szósta co do jasności gwiazda konstelacji, tworząca „przednie koło” Wielkiego Wozu, bądź „udo” Wielkiej Niedźwiedzicy.

Podobnie jak cztery inne jasne gwiazdy Wielkiego Wozu, Phecda należy do luźnej gromady otwartej, znanej jako Gromada Wielkiej Niedźwiedzicy (Collinder 285).

Charakterystyka

Jest to gwiazda podwójna. Składniki układu są oddalone od siebie średnio o 11,7 au i krążą wokół wspólnego środka masy po wydłużonych orbitach o mimośrodzie 0,30. Główny składnik to biała gwiazda typu widmowego A, otoczona chmurą lub dyskiem rotującego gazu. Jest gorętsza, 65 razy jaśniejszą oraz około trzykrotnie masywniejszą i większą od Słońca. Towarzysz jest pomarańczowym karłem typu widmowego K2 o masie równej 0,79 masy Słońca. Jego temperatura to około 4780 K, a jasność – 0,397 jasności Słońca.

Zobacz też

Przypisy

1 2 3 4 5 6 Phecda w bazie SIMBAD (ang.)
1 2 3 4 5 6 S. Eggl et al. Circumstellar habitable zones of binary-star systems in the solar neighbourhood. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 428 (4), s. 3104–3113, 2013-02-01. DOI: 10.1093/mnras/sts257. arXiv:1210.5411. (ang.).
↑ Obliczona na podstawie paralaksy i wielkości obserwowanej.
1 2 Anderson E, Francis C.: HIP 58001. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-10]. (ang.).
1 2 3 4 5 Jim Kaler: PHECDA (Gamma Ursae Majoris). [w:] STARS [on-line]. [dostęp 2018-08-10]. (ang.).
↑ Robert A. Garfinkle: Star-Hopping: Your Visa to Viewing the Universe. Cambridge University Press, 1997, s. 118. ISBN 0-521-59889-3.
↑ Ursa Major, the Greater Bear. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 438. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).
↑ Ursa Major, the great bear. W: Ian Ridpath: Star Tales. James Clarke & Co., 1988. ISBN 978-0-7188-2695-6.
↑ Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-06-01. [dostęp 2018-08-10].

[simbad-1] 1 2 3 4 5 6 Phecda w bazie SIMBAD (ang.)

[eggl-2] 1 2 3 4 5 6 S. Eggl et al. Circumstellar habitable zones of binary-star systems in the solar neighbourhood. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 428 (4), s. 3104–3113, 2013-02-01. DOI: 10.1093/mnras/sts257. arXiv:1210.5411. (ang.).

[3] Obliczona na podstawie paralaksy i wielkości obserwowanej.

[xhip-4] 1 2 Anderson E, Francis C.: HIP 58001. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-10]. (ang.).

[kaler-5] 1 2 3 4 5 Jim Kaler: PHECDA (Gamma Ursae Majoris). [w:] STARS [on-line]. [dostęp 2018-08-10]. (ang.).

[nazwa-6] Robert A. Garfinkle: Star-Hopping: Your Visa to Viewing the Universe. Cambridge University Press, 1997, s. 118. ISBN 0-521-59889-3.

[allen-7] Ursa Major, the Greater Bear. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 438. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).

[ridpath-8] Ursa Major, the great bear. W: Ian Ridpath: Star Tales. James Clarke & Co., 1988. ISBN 978-0-7188-2695-6.

[iau-9] Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-06-01. [dostęp 2018-08-10].