Phlegopsis

	Phlegopsis
	Reichenbach, 1850
	; Gołook plamisty (P. nigromaculata) na ilustracji z 1847 roku
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	tyrankowce
Rodzina	chronkowate
Podrodzina	chronki
Plemię	Pithyini
Rodzaj	Phlegopsis
	Typ nomenklatoryczny
	Myothera nigro-maculata d’Orbigny, 1836
Synonimy
	Phlogopsis P.L. Sclater, 1858; Skutchia Willis, 1968;
	Phlogopsis P.L. Sclater, 1858; Skutchia Willis, 1968;
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Phlegopsis – rodzaj ptaków z podrodziny chronek (Thamnophilinae) w obrębie rodziny chronkowatych (Thamnophilidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej.

Morfologia

Długość ciała 16,5–18,5 cm; masa ciała 42–58 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1850 roku niemiecki zoolog Ludwig Reichenbach w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Avium systema naturale. Naturalny system ptaków ze stoma tablicami zawierającymi w większości oryginalne ilustracje odkrytych do tej pory prawie tysiąca dwustu typowych form. Zwiastun ikonografii gatunków ptaków wszystkich części świata. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) gołook plamisty (P. nigromaculata).

Etymologia

Phlegopsis i Phlogopsis: gr. φλοξ floks, φλογος phlogos ‘płomień’, od φλεγω phlegō ‘płonąć’; οψις opsis ‘oblicze, twarz’.
Skutchia: Dr Alexander Frank Skutch (1904–2004), amerykański ornitolog, botanik i przyrodnik, mieszkający w Kostaryce w latach 1941–2004. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Phlegopsis borbae Hellmayr, 1907.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Phlegopsis erythroptera (Gould, 1855) – gołook czarny
Phlegopsis nigromaculata (d’Orbigny, 1836) – gołook plamisty
Phlegopsis borbae Hellmayr, 1907 – gołook białoczelny

Uwagi

↑ Nowa nazwa dla Phlegopsis Reichenbach, 1850 by zachować prawidłową etymologię.

Przypisy

↑ Phlegopsis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. lvii. (niem.).
↑ P.L. Sclater. Synopsis of the American Ant-birds (Formicariidæ). Part III. Containing the third subfamily Formicariinae, or Ant-thrushes. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 26 (364), s. 276, 1858. (ang.).
↑ E.O. Willis. Taxonomy and Behavior of Pale-Faced Antbirds. „The Auk”. 85 (2), s. 257, 1961. DOI: 10.2307/4083585. (ang.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Typical Antbirds (Thamnophilidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Phlegopsis, DOI: 10.2173/bow.thamno3.01 [dostęp 2026-08-18] (ang.).
↑ G.R. Gray: Catalogue of the genera and subgenera of birds contained in the British Museum. London: The Trustees, 1855, s. 42. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Phlegopsis [dostęp 2022-01-14] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Skutchia [dostęp 2026-08-18] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Pithyini Ridgway, 1911 (wersja: 2026-04-25). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-18].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[3] Nowa nazwa dla Phlegopsis Reichenbach, 1850 by zachować prawidłową etymologię.

[itis-1] Phlegopsis, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Reichenbach-2] 1 2 H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. lvii. (niem.).

[scl-4] P.L. Sclater. Synopsis of the American Ant-birds (Formicariidæ). Part III. Containing the third subfamily Formicariinae, or Ant-thrushes. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 26 (364), s. 276, 1858. (ang.).

[wil-5] E.O. Willis. Taxonomy and Behavior of Pale-Faced Antbirds. „The Auk”. 85 (2), s. 257, 1961. DOI: 10.2307/4083585. (ang.).

[Winkler&inni-6] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Typical Antbirds (Thamnophilidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Phlegopsis, DOI: 10.2173/bow.thamno3.01 [dostęp 2026-08-18] (ang.).

[gray-7] G.R. Gray: Catalogue of the genera and subgenera of birds contained in the British Museum. London: The Trustees, 1855, s. 42. (ang.).

[8] The Key to Scientific Names ↓, Phlegopsis [dostęp 2022-01-14] .

[9] The Key to Scientific Names ↓, Skutchia [dostęp 2026-08-18] .

[Mielczarek&Kuziemko-10] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Pithyini Ridgway, 1911 (wersja: 2026-04-25). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-18].