Phreaking

Phreaking – wykorzystywanie podatności analogowych sieci telefonicznych, polegające na generowaniu sygnałów sterujących naśladujących komunikaty central, najczęściej w celu uzyskania darmowych lub tańszych połączeń. Osoba trudniąca się tą działalnością to phreak lub phreaker (od phone freak – dosłownie telefoniczny maniak).

Phreakera należy odróżnić od pajęczarza, który podpina się pod cudze abonenckie linie telefoniczne i dzwoni na koszt pojedynczych osób[potrzebny przypis].

Podstawa techniczna

Phreaking był możliwy dzięki zastosowaniu w dawnych sieciach telefonicznych sygnalizacji w paśmie (in-band signaling): centrale przesyłały komunikaty sterujące tą samą linią, którą przekazywany był głos. Rozwiązanie eliminowało konieczność prowadzenia osobnego kanału sterującego, ale sprawiało, że abonent mógł wysyłać do sieci te same sygnały, którymi posługiwały się centrale.

Kluczowe znaczenie miał ton o częstotliwości 2600 Hz, którym sieć dalekosiężna AT&T oznaczała łącze międzycentralowe niezajęte w danej chwili. Wyemitowanie go w trakcie połączenia sprawiało, że centrala uznawała rozmowę za zakończoną, choć linia pozostawała otwarta – dzwoniący uzyskiwał wówczas dostęp do trybu sterowania. Dalsze zestawianie połączenia odbywało się za pomocą tonów wieloczęstotliwościowych (MF), w których każdej cyfrze odpowiada para częstotliwości.

Sygnały jednoczęstotliwościowe dało się przy odpowiedniej wprawie wygwizdać; do generowania tonów MF budowano natomiast urządzenia elektroniczne, z których najbardziej znane to blue box, naśladujący konsolę telefonistki. Powstały też odmiany o innych zastosowaniach, m.in. black box, pozwalający odbierać połączenia bez naliczania opłaty dzwoniącemu.

Historia

Podatność sieci telefonicznej pozostawała przez lata znana w wąskim gronie osób eksperymentujących z systemem. Szerokiej publiczności ujawnił ją artykuł Secrets of the Little Blue Box autorstwa Rona Rosenbauma, opublikowany w październiku 1971 roku w magazynie Esquire. Rosenbaum opisał w nim działanie sieci, techniki phreakingu oraz istnienie nieformalnej społeczności wymieniającej się wiedzą, opierając tekst na rozmowach z kilkoma phreakerami – wśród nich z Johnem Draperem występującym pod pseudonimem Captain Crunch i z Joem Engressią.

Draper zawdzięczał pseudonim zabawkowemu gwizdkowi dołączanemu do płatków śniadaniowych Cap'n Crunch, który emitował ton o częstotliwości 2600 Hz. Rozgłos, jaki przyniósł mu artykuł, zwrócił na niego uwagę organów ścigania: w maju 1972 roku został zatrzymany przez FBI i oskarżony o oszustwo telekomunikacyjne, za co otrzymał karę pięciu lat pozbawienia wolności w zawieszeniu. Do zakładu karnego trafił dopiero w 1976 roku, na cztery miesiące, w związku z naruszeniem warunków wcześniejszego wyroku.

Publikacja miała też skutek, którego nikt nie przewidział. Artykuł przeczytał Steve Wozniak, który odnalazł Drapera i wspólnie z nim porównywał metody budowy blue boxów; urządzenia konstruowane przez Wozniaka sprzedawał następnie Steve Jobs. Obaj założyli później Apple.

Zmierzch klasycznego phreakingu

Skuteczność opisanych technik zakończyło przejście operatorów na sygnalizację poza pasmem (out-of-band signaling), w której komunikaty sterujące przesyłane są osobnym kanałem, niedostępnym z linii abonenckiej. Współczesne centrale cyfrowe nie reagują na tony emitowane przez rozmówcę, przez co blue boxy i gwizdki straciły zastosowanie. Pamiątką po tamtym okresie pozostaje nazwa czasopisma hakerskiego 2600: The Hacker Quarterly, odwołująca się do częstotliwości 2600 Hz.

Do metod stosowanych w późniejszym okresie należało m.in. kopiowanie magnetycznych kart telefonicznych oraz wykorzystywanie błędów w oprogramowaniu aparatów wrzutowych[potrzebny przypis].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 The Invisible Playground: Phone Phreaking and the Criminalization of Curiosity. Los Angeles Review of Books, 2013-04-11. [dostęp 2026-09-08]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 Ron Rosenbaum, Secrets of the Little Blue Box, „Esquire”, październik 1971 [dostęp 2026-09-08] (ang.). (przedruk w serwisie Slate, 2011).
  3. ↑ Secrets of the Little Blue Box – opis dokumentu. Exploding the Phone. [dostęp 2026-09-08]. (ang.).
  4. 1 2 3 Meet John Draper, the Phone Phreak Who Inspired Apple's Founders. The Daily Dot, 2021-05-22. [dostęp 2026-09-08]. (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne