Phyllastrephus

	Phyllastrephus
	Swainson, 1832
	; Jasnobrzuch ziemny (P. terrestris)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	bilbile
Rodzaj	Phyllastrephus
	Typ nomenklatoryczny
	Phyllastrephus terrestris Swainson, 1832
Synonimy
	Pyrrhurus Cassin, 1859;
	Pyrrhurus Cassin, 1859;
Gatunki
	19 gatunków – zobacz opis w tekście
	19 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Phyllastrephus – rodzaj ptaków z rodziny bilbili (Pycnonotidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.

Morfologia

Długość ciała 13–23 cm; masa ciała samców 13,5–67 g, samic 12,5–51 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1832 roku angielski zoolog William Swainson w dodatku 1 zatytułowanym Charakterystyka dotychczas nieokreślonych rodzajów i podrodzajów opublikowanym w publikacji, której współautorem był John Richardson, o tytule Fauna boreali-americana, czyli Zoologia północnych części Ameryki Brytyjskiej: zawierająca opisy okazów przyrodniczych zebranych podczas ostatnich ekspedycji lądowych na północy pod dowództwem kapitana Sir Johna Franklina z Królewskiej Marynarki Wojennej. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) jasnobrzuch ziemny (P. terrestris).

Etymologia

Phyllastrephus: gr. φυλλον phullon ‘liść’; στρεφω strephō ‘podrzucać’.
Pyrrhurus: πυρρος purrhos ‘ognistoczerwony, czerwony’, od πυρ pur, πυρος puros ‘ogień’; ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Phyllastrephus scandens Swainson, 1837.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Phyllastrephus debilis (W.L. Sclater, 1899) – jasnobrzuch mały
Phyllastrephus albigula (Grote, 1919) – jasnobrzuch tanzański
Phyllastrephus xavieri (Oustalet, 1892) – jasnobrzuch żółtogardły
Phyllastrephus icterinus (Bonaparte, 1850) – jasnobrzuch żółto-zielony
Phyllastrephus albigularis (Sharpe, 1882) – jasnobrzuch łuskogłowy
Phyllastrephus viridiceps Rand, 1955 – jasnobrzuch zielonawy
Phyllastrephus terrestris Swainson, 1837 – jasnobrzuch ziemny
Phyllastrephus poensis Alexander, 1903 – jasnobrzuch górski
Phyllastrephus fischeri (Reichenow, 1879) – jasnobrzuch rdzawosterny
Phyllastrephus strepitans (Reichenow, 1879) – jasnobrzuch rudy
Phyllastrephus cerviniventris Shelley, 1894 – jasnobrzuch szarawy
Phyllastrephus cabanisi (Sharpe, 1882) – jasnobrzuch płowy
Phyllastrephus lorenzi Sassi, 1914 – jasnobrzuch pstrogłowy
Phyllastrephus scandens Swainson, 1837 – jasnobrzuch siwogłowy
Phyllastrephus flavostriatus (Sharpe, 1876) – jasnobrzuch kreskowany
Phyllastrephus poliocephalus (Reichenow, 1892) – jasnobrzuch żółty
Phyllastrephus hypochloris (F.J. Jackson, 1906) – jasnobrzuch bury
Phyllastrephus fulviventris Cabanis, 1876 – jasnobrzuch blady
Phyllastrephus baumanni Reichenow, 1895 – jasnobrzuch oliwkowy

Przypisy

↑ Phyllastrephus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 W. Swainson: Appendix, No. I. Characters of genera and sub-genera hitherto undefined. W: W. Swainson & J. Richardson: Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America : containing descriptions of the objects of natural history collected on the late northern land expeditions under command of Captain Sir John Franklin, R.N.. Cz. 2: The Birds. London: John Murray, 1832, s. 486. (ang.).
↑ J. Cassin. Catalogue of Birds collected on the Rivers Camma and Ogobai, Western Africa, by Mr. P. B. Duchaillu in 1853, with notes and descriptions of new species. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 11, s. 46, 1860. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v15.2). [dostęp 2026-10-19]. (ang.).
↑ D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Bulbuls (Pycnonotidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Phyllastrephus, DOI: 10.2173/bow.pycnon4.01 [dostęp 2026-10-19] (ang.).
↑ Phyllastrephus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-04] (ang.).
↑ Pyrrhurus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-04] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Pycnonotidae Gray,GR, 1840 - bilbile - Bulbuls (wersja: 2026-09-27). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-10-19].

[itis-1] Phyllastrephus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Swainson-2] 1 2 W. Swainson: Appendix, No. I. Characters of genera and sub-genera hitherto undefined. W: W. Swainson & J. Richardson: Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America : containing descriptions of the objects of natural history collected on the late northern land expeditions under command of Captain Sir John Franklin, R.N.. Cz. 2: The Birds. London: John Murray, 1832, s. 486. (ang.).

[Cassin-3] J. Cassin. Catalogue of Birds collected on the Rivers Camma and Ogobai, Western Africa, by Mr. P. B. Duchaillu in 1853, with notes and descriptions of new species. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 11, s. 46, 1860. (ang.).

[ioc-4] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v15.2). [dostęp 2026-10-19]. (ang.).

[botw-5] D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Bulbuls (Pycnonotidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Phyllastrephus, DOI: 10.2173/bow.pycnon4.01 [dostęp 2026-10-19] (ang.).

[6] Phyllastrephus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-04] (ang.).

[7] Pyrrhurus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-04] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-8] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Pycnonotidae Gray,GR, 1840 - bilbile - Bulbuls (wersja: 2026-09-27). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-10-19].