Phylloscopus

	Phylloscopus
	Boie, 1826
	; Świstunka brunatna (P. fuscatus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	świstunki
Rodzaj	Phylloscopus
	Typ nomenklatoryczny
	Motacilla trochilus Linnaeus, 1758
Synonimy
	Phyllopneuste Boie, 1828; Acanthopneuste J.H. Blasius, 1858;
	Phyllopneuste Boie, 1828; Acanthopneuste J.H. Blasius, 1858;
Gatunki
	14 gatunków – zobacz opis w tekście
	14 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Phylloscopus – rodzaj ptaków z rodziny świstunek (Phylloscopidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Afryce.

Morfologia

Długość ciała 10–14 cm; masa ciała 4,2–15 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1826 roku niemiecki zoolog Friedrich Boie w artykule poświęconym rzędom, rodzinom i gatunkom ptaków, opublikowanym w czasopiśmie „Isis von Oken”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) piecuszek (P. trochilus).

Etymologia

Phylloscopus: gr. φυλλον phullon ‘liść’; σκοπος skopos ‘poszukiwacz’, od σκοπεω skopeō ‘badać’.
Phyllopneuste: gr. φυλλον phullon ‘liść’; πνευστιαω pneustiaō ‘oddychać’, od πνεω pneō ‘żyć’.
Acanthopneuste: gr. ακανθα akantha ‘cierń, kolec’, od ακη akē ‘punkt’; rodzaj Phyllopneuste Boie, 1828. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Phyllopneuste borealis J.H. Blasius, 1858.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Phylloscopus fuscatus (Blyth, 1842) – świstunka brunatna
Phylloscopus fuligiventer (Hodgson, 1845) – świstunka okopcona
Phylloscopus neglectus Hume, 1870 – świstunka afgańska
Phylloscopus subaffinis Ogilvie-Grant, 1900 – świstunka płowobrzucha
Phylloscopus trochilus (Linnaeus, 1758) – piecuszek
Phylloscopus ibericus Ticehurst, 1937 – świstunka iberyjska
Phylloscopus collybita (Vieillot, 1817) – pierwiosnek
Phylloscopus canariensis (Hartwig, 1886) – świstunka kanaryjska
Phylloscopus sindianus W.E. Brooks, 1880 – świstunka szarawa
Phylloscopus tytleri W.E. Brooks, 1871 – świstunka cienkodzioba
Phylloscopus griseolus Blyth, 1847 – świstunka żółtobrzucha
Phylloscopus affinis (Tickell, 1833) – świstunka słoneczna
Phylloscopus armandii (A. Milne-Edwards, 1865) – świstunka wierzbowa
Phylloscopus schwarzi (Radde, 1863) – świstunka grubodzioba

Uwagi

↑ Alternatywna nazwa dla Phylloscopus Boie, 1826.

Przypisy

1 2 F. Boie. Generalübersicht der ornithologischen Ordnungen, Familien und Gattungen. „Isis von Oken”. 18, s. kol. 972, 1826. (niem.).
↑ F. Boie. Bemerfungen über mehrere noue Vogelgattungen. „Isis von Oken”. 21, s. kol. 321, 1828. (niem.).
↑ J.H. Blasius. Briefliche Mittheilungen über Helgolaud. „Naumannia”. 8, s. 313, 1858. (niem.).
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-05-14] (ang.).
↑ D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Leaf Warblers (Phylloscopidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, DOI: 10.2173/bow.phyllo4.01 [dostęp 2024-03-02] (ang.), Phylloscopus.
↑ The Key to Scientific Names ↓, Phylloscopus [dostęp 2022-01-19] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Phyllopneuste [dostęp 2022-01-19] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Acanthopneuste [dostęp 2022-01-19] .
↑ T. Salvadori: Ornitologia della Papuasia e delle Molucche. Cz. 2. Torino: Stamperia reale G.B. Paravia e co. di I. Vigliardi, 1881, s. 428. (wł.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Phylloscopidae Jerdon, 1863 - świstunki - Old world leaf warblers (wersja: 2026-05-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-05-14].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[2] Alternatywna nazwa dla Phylloscopus Boie, 1826.

[Boie-1] 1 2 F. Boie. Generalübersicht der ornithologischen Ordnungen, Familien und Gattungen. „Isis von Oken”. 18, s. kol. 972, 1826. (niem.).

[Boie1828-3] F. Boie. Bemerfungen über mehrere noue Vogelgattungen. „Isis von Oken”. 21, s. kol. 321, 1828. (niem.).

[Blasius-4] J.H. Blasius. Briefliche Mittheilungen über Helgolaud. „Naumannia”. 8, s. 313, 1858. (niem.).

[ioc-5] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-05-14] (ang.).

[botw-6] D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Leaf Warblers (Phylloscopidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, DOI: 10.2173/bow.phyllo4.01 [dostęp 2024-03-02] (ang.), Phylloscopus.

[7] The Key to Scientific Names ↓, Phylloscopus [dostęp 2022-01-19] .

[8] The Key to Scientific Names ↓, Phyllopneuste [dostęp 2022-01-19] .

[9] The Key to Scientific Names ↓, Acanthopneuste [dostęp 2022-01-19] .

[sal-10] T. Salvadori: Ornitologia della Papuasia e delle Molucche. Cz. 2. Torino: Stamperia reale G.B. Paravia e co. di I. Vigliardi, 1881, s. 428. (wł.).

[Mielczarek&Kuziemko-11] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Phylloscopidae Jerdon, 1863 - świstunki - Old world leaf warblers (wersja: 2026-05-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-05-14].