Pierszaje

Pierszaje
Ilustracja
Kościół św. Jerzego
Państwo

 Białoruś

Obwód

 miński

Rejon

wołożyński

Sielsowiet

Pierszaje

Populacja (2009)

 

• liczba ludności

663

Nr kierunkowy

1772

Kod pocztowy

222361

Położenie na mapie obwodu mińskiego
Mapa konturowa obwodu mińskiego, po lewej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Pierszaje”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Pierszaje”
Ziemia54°02′08,5″N 26°40′53,4″E/54,035694 26,681500

Pierszaje (biał. Пяршаі) – agromiasteczko w rejonie wołożyńskim, w obwodzie mińskim na Białorusi. Miejscowość leży w dorzeczu rzeki Isłocz na północno-wschodnim skraju Puszczy Nalibockiej.

Siedziba parafii prawosławnej (pw. św. Anny) i rzymskokatolickiej (pw. św. Jerzego).

W miejscowym kościele parafialnym pw. św. Jerzego spoczywają o. Achilles Puchała i o. Herman Stępień, beatyfikowani w grupie 108 męczenników II wojny światowej w dniu 13 czerwca 1999 r. w Warszawie przez papieża św. Jana Pawła II.

Historia miejscowości

Po II rozbiorze 1793 Rzeczypospolitej Pierszaje znalazły się na terenie Cesarstwa Rosyjskiego.

W XIX i w początkach XX w. położone były w Rosji, w guberni mińskiej, w powiecie mińskim. Pod zaborami i w II Rzeczpospolitej siedziba w gminy Pierszaje.

W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie wołożyńskim, w gminie Pierszaje. W 1921 miejscowość liczyła:

W czerwcu 1943 r. w Iwieńcu i okolicach partyzanci z Armii Krajowej przeprowadzili skoordynowaną akcję na konwoje niemieckie kierowane na front wschodni. Po powstaniu iwienickim w lipcu i sierpniu 1943 r. Niemcy przeprowadzili odwetową operację Hermann. 19 lipca 1943 r. niemieckie SS pojawiło się w Pierszajach. Około 200-300 mieszkańców (wraz z uciekinierami z Iwieńca) pognano do wsi Borowikowszczyzna. Franciszkanie o. Achilles Puchała i o. Herman Stępień dobrowolnie przyłączyli się do aresztowanych parafian, aby towarzy­szyć im w ostatnich chwilach życia. Hit­lerowcy zamordowali bestialsko obu kapłanów, a mieszkańcom Pierszaj darowano życie, zamieniając wyrok śmier­ci na wywóz na roboty przymusowe.

Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. Od 1991 w niepodległej Białorusi.

Zabytki

Cerkiew św. Anny

Inne obiekty

Uwagi

  1. ↑ Przynależność powiatowa zmieniała się. Miejscowość leżała w powiatach mińskim (do 1920), stołpeckim (1920–1926) i wołożyńskim (1926–1945).

Przypisy

  1. ↑ Liczby ludności miejscowości obwodu mińskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku. (ros.).
  2. ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4.
  3. 1 2 Приход храма Святой Праведной Анны д. Першаи. molod-eparchy.by. [dostęp 2021-03-11]. (ros.).
  4. 1 2 3 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Województwo Nowogródzkie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1923.
  5. ↑ Kazimierz Krajewski, IPN O. w Warszawie: Wieś na kresach północno–wschodnich pod dwiema okupacjami. martyrologiawsipolskich.pl. [dostęp 2019-07-19].
  6. ↑ Arkadiusz Bednarczyk: Wieczny odpoczynek cichym bohaterom. niedziela.pl, 2010. [dostęp 2019-07-19].
  7. ↑ Medal pamięci powstania Armii Krajowej w Iwieńcu. polskieradio24.pl, 31.07.2013. [dostęp 2019-07-19].
  8. ↑ Tadeusz Krahel: Parafia Pierszaje. wsm.archibial.pl. [dostęp 2019-07-19].

Linki zewnętrzne