Potwór z Florencji (wł. Il Mostro di Firenze) – niezidentyfikowany seryjny morderca, który w latach 1968–1985 zamordował w okolicach Florencji 16 osób. Był jednym z natchnień pisarza Thomasa Harrisa, gdy ten pisał powieści z cyklu Hannibal.
Ofiarami były głównie młode pary zabijane nocą w samochodach lub namiotach na odludnych terenach. Sprawca używał pistoletu kalibru .22 i noża, często dokonując pośmiertnych okaleczeń kobiet. Zabito łącznie 16 osób.
Śledztwa objęły m.in. Stefana Melego, Pietra Paccianiego, Maria Vanniego i Giancarla Lottiego, jednak brak jednoznacznych dowodów spowodował, że żadnego z nich nie uznano za ostatecznego winnego. Z czasem wokół sprawy narosły liczne hipotezy – od tropu sardyńskiego po teorie o sekcie czy amerykańskim żołnierzu Josephie Bevilacquy.
Zbrodnie Potwora z Florencji stały się jednym z najsłynniejszych niewyjaśnionych przypadków kryminalnych XX wieku we Włoszech i inspiracją dla licznych książek, filmów i seriali, w tym miniserialu Netflixa Potwór z Florencji (ang.The Monster of Florence) (2025).
Okoliczności zbrodni
Morderca atakował w miasteczkach okalających Florencję. Jego ofiarami były głównie pary, które przyjeżdżały samochodami w odludne miejsca w celu odbycia stosunku seksualnego. Ofiary zostały zastrzelone z pistoletu kaliber 22 Beretta. Zdarzało się, że sprawca dobijał swoje ofiary podrzynając im gardła nożem. Morderca zawsze kaleczył zwłoki kobiet, najczęściej poprzez wycięcie in narządów płciowych za pomocą noża. To sprawiło, iż policja podejrzewała, że sprawcą był chirurg. Na podstawie modus operandi śledczy opracowali profil psychologiczny sprawcy. Miał być silnym, sprawnym fizycznie mężczyzną. Posiadał też silną psychikę, a każde kolejne morderstwo coraz bardziej go rozzuchwalało - w jednym przypadku sprawca wysłał prokuratorowi generalnemu obciętą pierś ofiary. Był też bardzo cierpliwy - w oczekiwaniu na ofiary mógł spędzać w odludnej okolicy i ciemnościach długie godziny.
Za pierwsze morderstwa uznaje się te dokonane 21 sierpnia 1968 roku na Antonio Lo Bianco oraz Barbarze Locci. Za zabójstwa te skazano na 16 lat więzienia Stefano Mele – męża Barbary. Jak się jednak okazało, morderstw popełnionych w latach 80. dokonano za pomocą tego samego pistoletu. Obecnie badacze uznają Bianco i Locci za pierwsze ofiary Potwora. 19 czerwca 1982 roku, postrzelony mężczyzna, Paolo Mainardi, zdołał ruszyć samochodem i uciec z miejsca ataku. Rannemu udało się dojechać do głównej drogi, gdzie udzielono mu pomocy. Niestety zmarł on w szpitalu następnego dnia. Ataku nie przeżyła również jego partnerka - Antonella Migliorini. W kolejnych miesiącach personel szpitala, do którego trafił Mainardi był nękany telefonicznie przez człowieka podającego się za mordercę. 9 września 1983 roku morderca przez pomyłkę zamordował dwóch mężczyzn - turystów z Niemiec Zachodnich. Wynikało to z faktu, iż jeden z mężczyzn nosił długie włosy i sprawca w ciemności wziął go za kobietę. Aby zapobiec kolejnym tragediom w całej Florencji rozwieszano plakaty przestrzegające przed organizowaniem wypraw do ustronnych miejsc.
