Piotr Ryba

Piotr Teodor Ryba
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia

8 września 1897
Łapanów

Data i miejsce śmierci

23 sierpnia 1963
Katowice

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Austro-Węgier
Wojsko Polskie
Bataliony Chłopskie
ludowe Wojsko Polskie

Jednostki

73 pułk piechoty
80 pułk piechoty
16 pułk piechoty
2 zapasowy pułk piechoty

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
II wojna światowa

Praca poza służbą wojskową

pracownik Miejskiej Komunikacji Samochodowej

Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Złoty Krzyż Zasługi (II RP) Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Srebrny za Długoletnią Służbę Medal Brązowy za Długoletnią Służbę

Piotr Teodor Ryba (ur. 8 września 1897 w Łapanowie, zm. 23 sierpnia 1963 w Katowicach) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys

Urodził się 8 września 1897 w Łapanowie, w rodzinie Jana. Po ukończeniu Szkoły Podstawowej w Łapanowie, ukończył Gimnazjum św. Jacka w Krakowie. Podczas I wojny światowej pełnił służbę w armii austro-węgierskiej będąc dowódcą plutonu a później kompanii piechoty. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w listopadzie 1918 wstąpił do Wojska Polskiego.

W Wojsku Polskim służył przez cały okres do 1939, między innymi jako oficer 73. Pułku Piechoty w Katowicach, 80. pułku piechoty w Słonimiu i 16 pułku piechoty w Tarnowie. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925 i 27. lokatą, na stopień majora mianowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1937 i 45. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W chwili wybuchu II wojny światowej był dowódcą I batalionu 16 pp.

W kampanii wrześniowej 1939, po bitwie w rejonie Pszczyny, 2 września, mjr Ryba stanął na czele mieszanej grupy bojowej w składzie I i IV batalionów i plutonu przeciwpancernego 16 pp, baterii artylerii 6 pal, trzech plutonów kompanii Obrony Narodowej „Kęty” z Oświęcimskiego Batalionu ON i żołnierzy z innych oddziałów (m.in. 12 pp i 20 pp), wycofującej się w nocy z 2 na 3 września lasami z okrążenia niemieckiego. Grupa wycofała się na południowy wschód od Międzyrzecza, tocząc walki ze ścigającymi ją Niemcami. Podczas dalszego marszu w kierunku Oświęcimia, rano 4 września grupa rozproszyła sztab niemieckiej 5 Dywizji Pancernej w pałacyku pod Rajskiem, lecz w następującym boju w oparciu o Sołę, poniosła straty na skutek kontrakcji niemieckich czołgów i piechoty. Forsowanie wezbranej Soły sprawiało trudności, dopiero pod wieczór major Ryba z grupą żołnierzy sforsował Sołę pod Osiekiem i dotarł do sztabu 6 Dywizji Piechoty w Skawinie.

Podczas dalszych działań Piotr Ryba dostał się do niewoli niemieckiej, ale uciekł w Krakowie z transportu. Ukrywał się pod nazwiskiem Jan Grzywacz początkowo w Krakowie, później w rejonie Dębicy i Mielca. W 1942 wstąpił tam do oddziału partyzanckiego Batalionów Chłopskich im. W. Witosa, służąc tam za instruktora.

Po wyzwoleniu tych ziem, w sierpniu 1944 wstąpił do Wojska Polskiego i został dowódcą batalionu w 2 zapasowym pułku piechoty w Rzeszowie. W grudniu 1945 awansował na stopień podpułkownika. W jednostce tej służył do czerwca 1946, w charakterze kierownika sekcji wyszkolenia bojowego i zastępcy szefa Wydziału Operacyjnego. Po zakończeniu służby w wojsku zamieszkał w Katowicach, gdzie pracował w Miejskiej Komunikacji Samochodowej.

Był mężem Wandy z Jaroszów (ur. 1912).

Awanse

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 334, 429.
  2. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 294, 373.
  3. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 94, 215.
  4. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 57, 546.
  5. ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty - 5 czerwiec 1935 r.. Warszawa: 1935, s. 54. [dostęp 2022-01-25].
  6. ↑ Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 380.
  7. ↑ M.P. z 1939 r. Nr 121, poz. 282 (ISAP) „za zasługi w służbie wojskowej”.
  8. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 112, poz. 1450 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 23 maja 1955 r. nr 0/819 - na wniosek Ministra Transportu Drogowego i Lotniczego.

Bibliografia