Czerwona pitaja z białym miąższem (Hylocereus undatus)Żółta pitaja z białym miąższem (Hylocereus megalanthus)Hylocereus undatus w okresie kwitnienia
Pitaja, smoczy owoc, truskawkowa gruszka – owoc wielu gatunków kaktusów, zwłaszcza z rodzaju Hylocereus, ale także Stenocereus. Pochodzi z Meksyku i Ameryki Środkowej, ale obecnie jest też uprawiany w wielu krajach Azji Południowo-Wschodniej, jak Wietnam, Filipiny, Malezja, oraz na Tajwanie, Okinawie, w południowych Chinach, a także w Izraelu. Kaktusy te kwitną tylko w nocy. Kwiaty gatunków wytwarzających owoce pitai są duże, białe i pachnące – są z tego powodu nazywane „królową nocy” lub „księżycowym kwiatem”.
Biologia i ekologia
Siedlisko
Gatunki, z których pozyskiwane są smocze owoce, preferują suchy, tropikalny klimat ze średnią temperaturą od 21 do 29 stopni Celsjusza. Przez krótki okres rośliny te mogą wytrzymać temperatury około 40 °C, a także minimalne temperatury wynoszące około 0 °C. Do prawidłowego rozwoju wymagają opadów zawierających się w zakresie od 600 do 1300 mm, jednak wymagają wyraźnego podziału na porę suchą i mokrą. Potrzebują półcienia, ponieważ mogą zostać uszkodzone przez silnie operujące słońce. Dobrze rosną na piaszczystej glebie z dużą ilością materii organicznej.
Zastosowanie
Masa owoców może wynosić od 150-600 gramów. Miąższ, który zawiera czarne pestki (podobnie jak w kiwi), spożywany jest na surowo. Jest słodkawy w smaku i niskokaloryczny. Schłodzenie owocu poprawia jego smak, dlatego często podawany jest w postaci deserów lodowych. Skórki są niejadalne, a nasiona nie są trawione w przewodzie pokarmowym[potrzebnyprzypis].
Spożywane są również kwiaty – mogą być jedzone w sposób bezpośredni lub jako napar. Z owoców produkowane są też soki i wino.
Typy owoców o słodkim smaku ze skórzastą, liściastą skórką pochodzą głównie od trzech gatunków:
Hylocereus undatus (tzw. czerwona pitaja) – skórka różowo-fioletowa z białym miąższem, najczęściej spotykana pod nazwą Dragonfruit (smoczy owoc) ((ang.) “Moonflower”)
Hylocereus costaricensis (tzw. pitaja z Kostaryki) – owoc o czerwonej skórce i takim samym miąższu ((ang.) “Costa Rica Night Blooming Cactus”)
Hylocereus megalanthus (tzw. żółta pitaja) – skórka jest żółta, a miąższ biały ((ang.) “Midnight Cactus”).
Wartość odżywcza i skład chemiczny owoców (w 100 g)