Millennium Docs Against Gravity

Millennium Docs Against Gravity

Lata aktywności	od 2004
Państwo	Polska
Miejscowość	Warszawa, Wrocław, Gdynia, Poznań, Katowice, Lublin, Bydgoszcz
Założyciel	Artur Liebhart
Organizator	Against Gravity, Fundacja Okonakino
Tematyka	filmy dokumentalne
Wręczane nagrody	Grand Prix Nagroda Banku Millennium, Green Warsaw Award, Nagroda Amnesty International Polska, Nagroda Fiction/Non-Fiction, FIPRESCI Documentary Grand Prix, nagrody lokalne i publiczności
Strona internetowa

Millennium Docs Against Gravity (wcześniej: Planete Doc Review) – międzynarodowy festiwal filmów dokumentalnych odbywający się od 2004 roku w Polsce. Największy w kraju i drugi co do wielkości w Europie. Jako jedyny festiwal filmowy w Europie odbywa się naraz w 7 miastach Polski: Warszawie, Wrocławiu, Gdyni, Poznaniu, Katowicach, Lublinie i Bydgoszczy. Od 2020 roku odbywa się również w formie online. Mecenasem tytularnym festiwalu jest Bank Millennium, który wspiera wydarzenie nieprzerwanie od ponad 20 lat.

Dyrektorem i założycielem festiwalu jest Artur Liebhart. Od 2020 roku funkcję dyrektora artystycznego i od 2025 funkcję dyrektora zarządzającego pełni Karol Piekarczyk.

Millennium Docs Against Gravity prezentuje filmy dokumentalne z całego świata, często nagradzane na najważniejszych festiwalach filmowych. Program festiwalu uzupełniają m.in. spotkania z twórcami, debaty oraz wydarzenia branżowe organizowane w ramach sekcji MDAG Industry, funkcjonującej od 2021 roku i rozwijanej jako rozbudowany moduł wydarzeń dla profesjonalistów z branży filmowej.

Na przestrzeni lat w skład jury Konkursu Głównego Grand Prix Nagrody Banku Millennium wchodzili m.in. Agnieszka Holland, Jonas Poher Rasmussen, David France, Lauren Greenfield, Anna Hints, Tamara Kotevska oraz Paweł Pawlikowski. Wśród gości festiwalu znaleźli się m.in. Werner Herzog, Asif Kapadia, Charlotte Rampling, Andrea Arnold, Michel Gondry, Yann Arthus-Bertrand, Michael Glawogger, M.I.A., Alex Gibney oraz Mark Cousins.

Organizatorem festiwalu Millennium Docs Against Gravity jest spółka Against Gravity we współpracy z Fundacją Okonakino, która realizuje także inne projekty kulturalne i edukacyjne związane z filmem dokumentalnym oraz współpracuje przy organizacji wydarzeń filmowych i programów edukacyjnych towarzyszących festiwalowi.

W 2022 roku Europejska Akademia Filmowa włączyła Millennium Docs Against Gravity w poczet najważniejszych festiwali europejskich tym samym MDAG otrzymał prawo do kwalifikowania filmów do Europejskich Nagród Filmowych.

Od 2024 roku festiwal znajduje się na liście wydarzeń kwalifikujących do Nagrody Akademii Filmowej w kategorii Najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny.

Od 2026 roku Millennium Docs Against Gravity jest także gospodarzem jednej z najważniejszych nagród międzynarodowej krytyki filmowej dla kina dokumentalnego – FIPRESCI Documentary Grand Prix.

Millennium Docs Against Gravity jest też współzałożycielem i członkiem Doc Alliance – wspólnej inicjatywy siedmiu kluczowych europejskich festiwali filmów dokumentalnych: Copenhagen International Documentary Festival (CPH:DOX), Dok Leipzig, Jihlava International Documentary Film Festival, Millennium Docs Against Gravity, Festival international de cinéma de Marseille, Visions du Réel i Doclisboa.

Historia

Pierwsza edycja pod nazwą Warsaw Doc Review, o charakterze przeglądu, miała miejsce w 2004 roku. Od 2005 roku festiwal nosił nazwę Planete Doc Review, a od 2006 ma charakter konkursowy. W 2015 roku festiwal zmienił nazwę z Planete+ Doc Film Festival na Docs Against Gravity Film Festival. Od 2016 jego nazwa to Millennium Docs Against Gravity.

Od roku 2006 Mecenasem festiwalu jest Bank Millennium, który jest fundatorem głównej nagrody festiwalu – Grand Prix Nagroda Banku Millennium. Nazwa banku stanowi człon oficjalnej nazwy festiwalu od 2016 roku.

Od 2020 roku festiwal Millennium Docs Against Gravity (wtedy z powodu obowiązujących w Polsce ograniczeniami pandemii COVID-19) odbywa się w formie hybrydowej.

17. edycję festiwalu Millennium Docs Against Gravity wieńczył projekt „Podłącz się. Kino dokumentalne on-line”, dofinansowany ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Kultura w sieci. W dniach 9-30 października 2020 widzowie mogli oglądać wybrane filmy online bezpłatnie z programu Festiwalu, także w wersji z audiodeskrypcją i napisami, oraz uczestniczyć w warsztatach i spotkaniach z ekspertami.

Od 9 do 16 grudnia 2020 roku festiwalowe filmy zostały pokazane także w Nowym Jorku. Millennium Docs Against Gravity zorganizowało pokazy wirtualnych salach kinowych Museum of Moving Image (MoMI) we współpracy z Polish Cultural Institute New York.

18 grudnia 2020 r. festiwal uruchomił autorski serwis VoD (VOD.MDAG.PL). Prezentowane są w nim filmy dokumentalne z poprzednich edycji wydarzenia oraz premierowe, a także filmy fabularne dystrybuowane przez Against Gravity oraz innych polskich dystrybutorów.

Działalność edukacyjna

Z Millennium Docs Against Gravity związany jest program edukacyjny Akademia Dokumentalna, skierowany do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz studentów. Program wykorzystuje wybrane filmy prezentowane podczas festiwalu jako materiał dydaktyczny w edukacji filmowej, medialnej oraz w omawianiu współczesnych zagadnień społecznych i kulturowych. Od 2023 roku w ramach Akademii Dokumentalnej realizowane są także projekty edukacyjne, m.in. „Filmowe Piątki z Klasą. Akademia Dokumentalna w Kinotece” oraz Rada Nauczycielska Akademii Dokumentalnej.

MDAG Industry

Od 2021 roku przy festiwalu funkcjonuje program branżowy MDAG Industry, skierowany do przedstawicieli międzynarodowego środowiska filmu dokumentalnego. Pierwsza edycja miała charakter wydarzenia networkingowego. W 2022 roku zorganizowano program wydarzeń pod nazwą MDAG Industry, obejmujący m.in. sesję pitchingową projektów z Białorusi i Ukrainy, panele dyskusyjne oraz spotkania networkingowe. Od 2023 roku MDAG Industry organizowany jest jako kilkudniowy program branżowy towarzyszący festiwalowi. W jego ramach odbywają się m.in. sesje pitchingowe, wydarzenia networkingowe oraz część edukacyjna obejmująca warsztaty, treningi, panele dyskusyjne i masterclass, program obejmuje również sekcję poświęconą projektom wykorzystującym technologie XR.

Konkurs główny

Festiwal był pierwszym w Polsce, który wprowadził konkurs na najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny – Grand Prix Nagroda Banku Millennium.

Zwycięzcy nagrody głównej – Grand Prix Nagroda Banku Millennium

Rok	Tytuł filmu	Reżyseria	Kraj	Przypis
2006	Liczby i marzenia	Anna Maria Bucchetti	Włochy
2007	Klasztor, pan Vig i zakonnica	Pernille Rose Grønkjær	Dania
2008	W górę Jangcy	Yung Chang	Kanada
2009	Odgłosy robaków – zapiski mumii	Peter Liechti	Szwajcaria
2010	Para do życia	Joonas Berghäll i Mika Hotakainen	Finlandia
2011	Po zachodzie	Nikolaus Geyrhalter	Austria
2012	5 rozbitych kamer	Emad Burnat i Guy Davidi	Palestyna
2013	Nie zapomnij mnie	David Sieveking	Niemcy
2014	Jesteśmy waszymi przyjaciółmi	Hubert Sauper	Austria
2015	ex aequo: Nadejdą lepsze czasy	Hanna Polak	Polska
2015	ex aequo Powyżej/poniżej	Nicolas Steiner	Szwajcaria
2016	Pod opieką wiecznego słońca	Witalij Manski	Rosja
2017	Ostatni w Aleppo	Feras Fayyad	Dania
2018	Jutro albo pojutrze	Bing Liu	Stany Zjednoczone
2019	Kraina miodu	Lubomir Stefanow i Tamara Kotewska	Macedonia Północna
2020	Ziemia jest niebieska jak pomarańcza	Iryna Ciłyk	Ukraina
2021	Przeżyć	Jonas Poher Rasmussen	Dania
2022	Lombard	Łukasz Kowalski	Polska
2023	Apolonia, Apolonia	Lea Glob	Dania  Polska  Francja
2024	Nie chcemy innej ziemi	Basel Adra, Hamdan Ballal, Juwal Awraham i Rachel Szor	Palestyna
2025	Yintah	Jennifer Wickham, Brenda Michell i Michael Toledano	Kanada

Pozostałe konkursy

Millennium Docs Against Gravity był pierwszym w Polsce festiwalem, który zorganizował konkurs dla filmów o tematyce ekologicznej. Nagroda Green Warsaw Award jest wspierana przez Miasto Warszawę. Festiwal przyznaje także nagrodę filmową Amnesty International Polska dla najlepszego filmu opowiadającego o prawach człowieka, a także Nagrodę Fiction/Non-Fiction dla filmów na pograniczu dokumentu i fabuły.

Na festiwalu przyznawane są również nagrody lokalne, w tym m.in. Grand Prix Dolnego Śląska, Grand Prix Miasta Gdyni, Bydgoszcz ART/DOC Award, Grand Prix Silesia Film, Nagroda Wolności Ufundowana Przez Miasto Poznań oraz Nagrody Publiczności w poszczególnych miastach festiwalowych.

Od 2020 roku festiwal organizuje również Konkurs Polski, w którym przyznawane są dwie nagrody – Nagroda dla najlepszego polskiego filmu oraz Nagroda za najlepszą produkcję od studia post-produkcyjnego Smakjam.

Frekwencja festiwalu

Festiwal Millennium Docs Against Gravity notuje rosnącą frekwencję na przestrzeni lat. W 2016 roku było to 45 200 uczestników, w 2017 – 48 500 uczestników, w 2018 – 65 000, a w 2019 – 91 400. W 2020 roku festiwal uzyskał blisko 84% wzrostu liczby widzów w stosunku do roku poprzedniego -uczestniczyło w nim ponad 170 700 odbiorców, co w tamtym momencie uczyniło festiwal największym festiwalem filmowym zorganizowanym w historii Polski. W 2024 roku część kinowa odbyła się w 7 miastach Polski i zgromadziła stacjonarnie 93 884 uczestników a w roku 2025 108 427 uczestników.

Nagrody i wyróżnienia dla MDAG

• 2008 – „Wdecha” Gazety Wyborczej dla „najciekawszego wydarzenia kulturalnego stolicy 2008”
• 2009 – Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w 2. edycji nagród PISF w kategorii Międzynarodowe Wydarzenie Filmowe dla 5. edycji festiwalu
• 2013 – Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w 6. edycji nagród PISF w kategorii Dystrybucja filmu zagranicznego w Polsce za film Raj: miłość reż. Ulrich Seidl oraz Nominacja do Nagrody w kategorii Międzynarodowe wydarzenie filmowe
• 2014 – Nominacja do Nagrody Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w 7. edycji nagród PISF w kategorii Dystrybucja filmu zagranicznego w Polsce za film Więcej niż miód, reż. Markus Imhoof
• 2015 – Nominacja do Nagrody Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w 8. edycji nagród PISF w kategorii Dystrybucja niekomercyjnego filmu zagranicznego w Polsce za film: Lewiatan, reż. Andriej Zwiagincew
• 2017 – Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w 10. edycji nagród PISF w kategorii Dystrybucja polskiego filmu za krajową dystrybucję filmu Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham, reż. Paweł Łoziński
• 2019 – Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w 12. edycji nagród PISF w kategorii Dystrybucja polskiego filmu za krajową dystrybucję filmu Książę i dybuk, reż. Elwira Niewiera i Piotr Rosołowski oraz Nagroda dla tego samego filmu w kategorii Najlepszy Plakat za plakat autorstwa Anji Pölk
• 2019 – umieszczenie Millennium Docs Against Gravity na liście 25 Najbardziej Cool Festiwali Filmowych na Świecie według MovieMaker Magazine
• 2023 – Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w 15. edycji nagród PISF w kategorii Animacja kultury filmowej dla 19. edycji festiwalu
• 2025 – Nagroda Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w 17. edycji nagród PISF w kategorii Dostępność kultury filmowej dla 21. edycji festiwalu oraz Nagroda w kategorii Dystrybucja polskiego filmu Wanda Rutkiewicz. Ostatnia wyprawa, reż. Eliza Kubarska

Założyciel i dyrektor festiwalu – Artur Liebhart – otrzymał w 2013 roku Złoty Krzyż Zasługi z rąk Prezydenta RP; w 2021 roku został nagrodzony Paszportem „Polityki” przyznanym po raz pierwszy w specjalnej kategorii "Kultura zdalna"; w 2025 otrzymał Order Sztuki i Literatury (Ordre des Arts et des Lettres) w randze Kawalera, przyznany przez Ministerstwo Kultury Republiki Francuskiej.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Festiwalu Filmowego Millennium Docs Against Gravity (pol. • ang.)
• Oficjalny serwis Millennium Docs Against Gravity VOD.MDAG.PL (pol. • ang.)