Podagrycznik

Podagrycznik
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	selerowce
Rodzina	selerowate
Rodzaj	podagrycznik
	Nazwa systematyczna
	Aegopodium L.; Sp. Pl. 265. 1 Mai 1753
	Typ nomenklatoryczny
	Aegopodium podagraria
Synonimy
	Aegopodion St.-Lag.; Chamaele Miq.; Podagraria Hill; Pseudopimpinella F.Ghahrem., Khajepiri & Mozaff.;
	Aegopodion St.-Lag.; Chamaele Miq.; Podagraria Hill; Pseudopimpinella F.Ghahrem., Khajepiri & Mozaff.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Podagrycznik (Aegopodium L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Liczy 11 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje strefę umiarkowaną Eurazji na zachodzie sięgając do Włoch, Francji, Danii i Szwecji, a na wschodzie po Rosyjski Daleki Wschód, Japonię i wschodnie Chiny. Podagrycznik pospolity rośnie jako gatunek introdukowany także na Wyspach Brytyjskich i w Ameryce Północnej.

W Polsce jedynym przedstawicielem jest podagrycznik pospolity Aegopodium podagraria – roślina pospolita w całym kraju. Jest to także gatunek typowy rodzaju.

Morfologia

Pokrój: Wieloletnie rośliny zielne, zwykle tęgie, z długim kłączem.
Liście: Okazałe, pojedynczo lub podwójnie trójdzielne, czasem potrójnie pierzaste, odcinki liści szerokojajowate do jajowato lancetowatych, ząbkowane.
Kwiaty: Drobne, zebrane w baldachy złożone, w których zazwyczaj brak pokryw i pokrywek. Ząbki kielicha zredukowane. Płatki korony drobne, białe lub czerwonawe, na szczycie wycięte, z łatką zagiętą do środka kwiatu.
Owoce: Nagie, jajowate lub wąsko eliptyczne rozłupnie, z boków mniej lub bardziej spłaszczone. Na powierzchni ze słabo widocznymi, nitkowatymi żebrami i bez smug. Szyjki słupków zachowane i odgięte na krążku miodnikowym.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (2001...)

Rodzaj należący do podrodziny Apioideae Seemann, rodziny selerowatych (Apiaceae Lindl.), rzędu selerowców (Apiales Lindl.), kladu astrowych w obrębie okrytonasiennych.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Aralianae Takht., rząd araliowce (Araliales Reveal), rodzina selerowate (Apiaceae Lindl.), rodzaj podagrycznik (Aegopodium L.).

Wykaz gatunków

Aegopodium alpestre Ledeb.
Aegopodium burttii Nasir
Aegopodium decumbens (Thunb.) Pimenov & Zakharova
Aegopodium handelii H.Wolff
Aegopodium henryi Diels
Aegopodium kashmiricum (R.R.Stewart ex Dunn) Pimenov
Aegopodium komarovii (Karjagin) Pimenov & Zakharova
Aegopodium latifolium Turcz.
Aegopodium podagraria L. – podagrycznik pospolity
Aegopodium tadshikorum Schischk.
Aegopodium tribracteolatum Schmalh.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-01] (ang.).
1 2 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].
1 2 3 4 Aegopodium L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-04-15].
↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 25, ISBN 978-83-62975-45-7 .
1 2 3 4 MarianM. Koczwara MarianM., Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. T. IX. Dwuliścienne wolnopłatkowe-dwuokwiatowe. Cz. VII, Kraków 1960, s. 68 .
1 2 3 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. XV. Flowering Plants. Eudicots. Springer-Verlag, 2018, s. 96. ISBN 978-3-319-93604-8.
↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Aegopodium. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18]. (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-01] (ang.).

[A-3] 1 2 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-19].

[powo-4] 1 2 3 4 Aegopodium L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-04-15].

[checklist-5] ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 25, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[koczwara-6] 1 2 3 4 MarianM. Koczwara MarianM., Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. T. IX. Dwuliścienne wolnopłatkowe-dwuokwiatowe. Cz. VII, Kraków 1960, s. 68 .

[kubitzki-7] 1 2 3 K. Kubitzki (red.): The Families and Genera of Vascular Plants. XV. Flowering Plants. Eudicots. Springer-Verlag, 2018, s. 96. ISBN 978-3-319-93604-8.

[8] Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Aegopodium. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-18]. (ang.).