Mostek (muzyka)

Podstawek skrzypcowy przed i po profilowaniu
Mostek gitary klasycznej
Mostek gitary akustycznej
Ruchomy mostek gitary elektrycznej

Mostek – element instrumentu strunowego, który podtrzymuje struny i pośredniczy w przekazywaniu ich drgań na elementy rezonujące instrumentu. W instrumentach akustycznych drgania są w ten sposób przenoszone m.in. na płytę rezonansową, która wprawia w ruch otaczające powietrze.

Funkcja akustyczna

W gitarze akustycznej drgania strun pobudzają mostek, następnie płytę rezonansową, powietrze wewnątrz pudła oraz pozostałe elementy korpusu. W instrumentach rodziny skrzypiec podstawek przekazuje drgania strun na korpus instrumentu.

Instrumenty smyczkowe

W instrumentach z rodziny skrzypiec mostek jest nazywany podstawkiem. Jest umieszczony między strunami a płytą wierzchnią. Pod jedną z jego stóp znajduje się dusza, a pod drugą belka basowa.

Dusza przekazuje drgania z płyty wierzchniej na spodnią. Belka basowa biegnie wewnątrz instrumentu wzdłuż płyty wierzchniej; nie należy jednak przypisywać jej funkcji transmitera na podstawie źródła Yamaha, ponieważ źródło to takiej funkcji nie opisuje.

Podstawki skrzypcowe są zwykle wykonywane z klonu i utrzymywane w miejscu przez nacisk napiętych strun. Ich masa i dopasowanie wpływają na brzmienie instrumentu.

W technice gry smyczkowej określenie sul ponticello oznacza prowadzenie smyczka przy podstawku; zbliżenie smyczka do podstawka uwydatnia wyższe harmoniczne.

Gitara klasyczna i akustyczna

W gitarze akustycznej mostek składa się zazwyczaj z podstawy oraz siodełka. Podstawa jest przyklejona do płyty wierzchniej, a siodełko spoczywa w jej rowku.

Mostek przekazuje drgania strun na korpus gitary i wyznacza ich czynną długość, istotną dla intonacji. W gitarach ze strunami stalowymi struny mogą być mocowane kołkami mostkowymi. Podstawy mostków wykonuje się zwykle z twardego drewna, m.in. hebanu lub palisandru, zaś siodełka z kości albo twardych tworzyw syntetycznych.

Gitara elektryczna

W gitarach elektrycznych regulacja mostka i siodełek umożliwia ustawienie wysokości strun oraz ich intonacji. Ustawianie intonacji polega na skracaniu albo wydłużaniu czynnej długości struny.

Występują m.in. mostki stałe (hardtail) oraz systemy ruchome, zwane tremolo lub vibrato. Ruchomy system pozwala na zmianę napięcia strun za pomocą dźwigni.

Jednym z systemów blokowanych jest Floyd Rose. Blokuje on struny zarówno przy mostku, jak i przy siodełku główki, co ma poprawiać stabilność stroju podczas używania dźwigni.

Instrumenty klawiszowe

W fortepianie jeden koniec strun jest podparty na mostkach przymocowanych do płyty rezonansowej. Drgania strun są przez mostki przekazywane na płytę rezonansową. Fortepian ma mostek długi dla rejestru środkowego i wysokiego oraz krótszy dla strun basowych.

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 Guitar construction. University of New South Wales. [dostęp 2026-09-22]. (ang.).
  2. 1 2 3 The Structure of the Violin: How sound is produced. Yamaha Corporation. [dostęp 2026-09-22]. (ang.).
  3. 1 2 3 James Beament: The Bridge, Soundpost, and Tailpiece. Oxford Academic, 1997. [dostęp 2026-09-22]. (ang.).
  4. ↑ Violin Construction. Georgia State University. [dostęp 2026-09-22]. (ang.).
  5. ↑ Extended String Techniques and Special Effects in Arnold Schoenberg's String Quartet No. 1. University of North Texas. [dostęp 2026-09-22]. (ang.).
  6. 1 2 3 4 Acoustic Guitar Anatomy. Yamaha. [dostęp 2026-09-22]. (ang.).
  7. ↑ How do I intonate my instrument?. Fender Musical Instruments Corporation. [dostęp 2026-09-22]. (ang.).
  8. 1 2 All About Tremolo. Fender Musical Instruments Corporation. [dostęp 2026-09-22]. (ang.).
  9. ↑ The Sound-Producing Mechanism. Yamaha Corporation. [dostęp 2026-09-22]. (ang.).
  10. ↑ A Brief Guide to Piano Tonewoods. Yamaha, 2022-04-22. [dostęp 2026-09-22]. (ang.).

Bibliografia