Pofajdok
Pofajdok – ludowa, potoczna nazwa używana na Warmii i Mazurach, oznaczająca młodzieńca (zwłaszcza kawalera) o nieodpowiedzialnym, kpiarskim i niedojrzałym podejściu do życia; słowo jest określane jak synonim m.in. nicponia. Postać była uosobieniem ludowego humoru, ale także prostej mądrości ludzkiej. Chodził on własnymi drogami, ale mimo to był skory do pomocy i życzliwy. Mazurski pofajdok jest utożsamiany ze znaną w innych regionach postacią Sowizdrzała.
Pofajdok w kulturze i sztuce
formy ludowe:
- W rejonie Szczytna znana była następująca przyśpiewka ludowa:
Miała baba pofajdoka, roz, dwo, trzi / Wsadziła go na prosioka, roz, dwo, trzi / Prosiak lato jak szaluny / Bo ma ługun zakryncuny, roz, dwo, trzi
formy współczesne:
- w 2009 roku na zlecenie Urzędu Miejskiego w Szczytnie wyemitowano talary szczycieńskie o nominale 5 pofajdoków (obiegowy, honorowany w dniach 8 maja – 30 czerwca 2009) i 50 pofajdoków (nieobiegowy, w dwóch wersjach).
- na terenie Szczytna ustawione jest 13 niewielkich rzeźb pofajdoków, reprezentujących różne profesje:
| Nazwa | Lokalizacja | Zdjęcie |
|---|---|---|
| Urwisy | Ławeczka na Placu Juranda; na ławeczkę skierowana jest kamera internetowa |  |
| Znachor | Po obu stronach ulicy 3 Maja przy skrzyżowaniu z ul. Odrodzenia – nogi pofajdoka są z jednej strony ulicy, zaś głowa i tułów z drugiej |  |
| Uciekinier | Przed budynkiem Sądu Rejonowego na ul. Adama Mickiewicza |  |
| Strażak | Na ul. Odrodzenia |  |
| Rabuś | Na budynku na rogu ul. Odrodzenia o Tadeusza Kosciuszki |  |
| Policjant | Przed bramą główną Wyższej Szkoły Policji |  |
| Ornitolog | Na rozwidleniu ścieżek na miejskim użytku ekologicznym „Mała Biel” |  |
| Obieżyświat | Koło znacznika 21 południka, przed Miejskim Domem Kultury w Szczytnie (ul. Polska) |  |
| Biznesmen | Przed budynkiem Urzędu Skarbowego, na ul. Warszawskiej |  |
| Drwal | Kolo drzewa niedaleko placu Juranda – początek ul. Odrodzenia |  |
| Rycerz | Park nad Jeziorem Domowym Małym |  |
| Jurand | Stylizowana na Juranda ze Spychowa figurka na dziedzińcu Urzędu Miasta, na skraju ruin zamku krzyżackiego |  |
| Amor | Plaża miejska nad Jeziorem Domowym Dużym |  |
Przypisy
- 1 2 Pofajdok na talarze. kurekmazurski.pl. [dostęp 2011-02-21].
- ↑ Korzewska, Anna. "Folklor muzyczny Warmii i Mazur. Wybrane zagadnienia."
- 1 2 ina: Szczytno: Szlakiem Pofajdoka. szczytno.wm.pl. [dostęp 2011-02-21].
- ↑ Warmińsko-Mazurskie Centrum Numizmatyczne: Talar Szczycieński „5 Pofajdoków” 2009. talarlokalny.pl. [dostęp 2011-02-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-05-26)].