Polimetria

Polimetria (gr. polýs, czyli liczny i metron, czyli miara) – termin muzyczny mający dwa znaczenia:

określa nałożenie na siebie różnych podziałów metrycznych (poszczególne głosy utworu zapisane są w innym metrum) → polimetria symultatywna lub synchroniczna
inaczej jest to metrum mieszane, czyli często zmieniające się w trakcie przebiegu utworu → polimetria sukcesywna

Warto zaznaczyć, że polimetria może dotyczyć głosów w dwóch podobnych metrum, lecz z innym akcentowaniem (np. 3/4 i 6/8), choć powszechnie bywa kojarzona z wymieszaniem nieprzystających metrum (np. 3/4 i 4/4).

Występowanie

Polimetria występuje bardzo często w utworach dwudziestowiecznych, np. w kompozycjach Béli Bartóka czy Witolda Lutosławskiego. Jej zastosowanie można znaleźć jednak w wielu dziełach polifonicznych, choćby u Fryderyka Chopina w Walcu op. 42(inne języki), gdzie prawa ręka gra w metrum 6/8, a lewa w 3/4. Jest też charakterystyczna w improwizacjach czy tematach muzyki jazz.

Przypisy

1 2 3 BartoszB. Pernal BartoszB., Wybrane zagadnienia rytmiczne w edukacji jazzowej, Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, 2023, DOI: 10.59444/2023MONredSzyr10 [dostęp 2026-10-06] .
1 2 JoannaJ. Schiller-Rydzewska JoannaJ., Zagadnienia formalno-warsztatowe w kameralnych utworach klarnetowych Witolda Lutosławskiego, „Muzyka. Historia. Teoria. Edukacja” (4), 2014, s. 74–90, DOI: 10.34767/MHTE.2014.04.05 [dostęp 2026-10-06] .
1 2 MarekM. Pluta MarekM., Zasady muzyki i notacja muzyczna, Fabryka Inżynierów, Kraków: Wydawnictwa Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica, 2012, ISBN 978-83-7464-518-8 .
1 2 FranciszekF. Wesołowski FranciszekF., Zasady muzyki, Wyd. 7, Compendium Musicum, Kraków: Polskie Wydaw. Muzyczne, 1986, ISBN 978-83-224-0250-4 .

[:1-1] 1 2 3 BartoszB. Pernal BartoszB., Wybrane zagadnienia rytmiczne w edukacji jazzowej, Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, 2023, DOI: 10.59444/2023MONredSzyr10 [dostęp 2026-10-06] .

[:2-2] 1 2 JoannaJ. Schiller-Rydzewska JoannaJ., Zagadnienia formalno-warsztatowe w kameralnych utworach klarnetowych Witolda Lutosławskiego, „Muzyka. Historia. Teoria. Edukacja” (4), 2014, s. 74–90, DOI: 10.34767/MHTE.2014.04.05 [dostęp 2026-10-06] .

[:3-3] 1 2 MarekM. Pluta MarekM., Zasady muzyki i notacja muzyczna, Fabryka Inżynierów, Kraków: Wydawnictwa Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica, 2012, ISBN 978-83-7464-518-8 .

[:4-4] 1 2 FranciszekF. Wesołowski FranciszekF., Zasady muzyki, Wyd. 7, Compendium Musicum, Kraków: Polskie Wydaw. Muzyczne, 1986, ISBN 978-83-224-0250-4 .