Poronica

Poronica
Kępa trawy Sporobolus virginicus w siedlisku nadmorskim
Sporobolus virginicus
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

wiechlinowce

Rodzina

wiechlinowate

Rodzaj

poronica

Nazwa systematyczna
Sporobolus R.Br.
Prodr. Fl. Nov. Holland.: 169 (1810)
Typ nomenklatoryczny

Sporobolus indicus (L.) R.Br.

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Poronica (Sporobolus) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych (Poaceae). W zależności od ujęcia systematycznego zalicza się do niego od około 160 do około 220 gatunków. Jest to rodzaj niemal kosmopolityczny, występujący na wszystkich kontynentach, głównie w strefie tropikalnej, subtropikalnej oraz w regionach o umiarkowanym, ciepłym klimacie.

Wiele gatunków z tego rodzaju to rośliny o wysokiej tolerancji na zasolenie gleby i wody (halofity) oraz na suszę. Aby radzić sobie z zasoleniem środowiska, wykształciły na liściach wyspecjalizowane, na ogół dwukomórkowe gruczoły, które pozwalają na aktywne wydalanie nadmiaru soli na zewnątrz. Gatunki rodzaju mają znaczenie ekologiczne i użytkowe; niektóre są wykorzystywane jako rośliny pastewne, w stabilizacji wydm oraz rekultywacji wybrzeży. Niektóre (np. S. heterolepis) są cenionymi, odpornymi na suszę trawami ozdobnymi uprawianymi w ogrodach. Z kolei niektóre gatunki (np. te z kompleksu S. indicus) są uznawane za uciążliwe i wysoce inwazyjne chwasty, zagrażające m.in. rolnictwu w Australii.

Morfologia

Pokrój
Rośliny jednoroczne lub byliny. Mają zazwyczaj pokrój kępkowy, ale niektóre gatunki wykształcają również silne, pełzające kłącza lub płożące rozłogi.
Liście
Płaskie lub zwinięte, o kształcie od równowąskiego do wąskolancetowatego. Języczek liściowy (ligula) jest zredukowany i wykształcony w postaci rzędu włosków lub orzęsionej błony.
Kwiaty
Zebrane na szczytach pędów w otwarte, luźne lub silnie ścieśnione wiechy, rzadko o kształcie kłosowatym. Kłoski są zazwyczaj jednokwiatowe (bardzo rzadko, u włączonych niedawno do rodzaju gatunków, od 2 do 27 kwiatów w kłosku), obłe i nagie. Plewy są najczęściej nierównej długości, krótsze od plewki dolnej, błoniaste, bez nerwacji lub z jedną żyłką. Plewka dolna ma najczęściej jedną żyłkę (czasami trzy) i jest pozbawiona ości. W kwiatach występują 2 lub 3 pręciki.
Owoce
Ziarniaki o kulistym lub elipsoidalnym kształcie, posiadające luźną, wolną owocnię (perykarp). Wolna owocnia pod wpływem wilgoci często pęcznieje i staje się śluzowata, co powoduje gwałtowne wyrzucenie (ekspulsję) nasiona z kłoska.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z podplemienia Sporobolinae, plemienia Zoysieae i podrodziny Chloridoideae w obrębie rodziny wiechlinowatych (Poaceae).

Badania oparte na filogenetyce molekularnej (sekwencjonowaniu DNA plastydowego oraz jądrowego ITS) wykazały, że w tradycyjnym ujęciu rodzaj ten był parafiletyczny. Aby zachować monofiletyzm rodzaju Sporobolus, obecnie włącza się do niego gatunki ze znanych, dawniej odrębnych rodzajów, takich jak: Calamovilfa, Crypsis, Spartina i Thellungia.

Wykaz gatunków

Przypisy

  1. 1 2 Sporobolus R.Br., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2026-02-23].
  2. 1 2 3 4 Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: officina botanica, 2008, s. 171. ISBN 978-83-925110-5-2.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Sporobolus in Flora of China @ efloras.org [online], www.efloras.org [dostęp 2026-02-22].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Paul M. Peterson, Konstantin Romaschenko, Robert J. Soreng, Yolanda Herrera Arrieta, Reticulation within Sporobolus: recognition of two new sections, Acinifolii and Thellungia, and a new genus, Hyalolemna (Poaceae, Chloridoideae, Zoysieae, Sporobolinae), „PhytoKeys”, 261, 2025, s. 99–123, DOI: 10.3897/phytokeys.261.157741 (ang.).
  5. ↑ Fatoumata Fall i inni, Changes in Intraspecific Diversity of the Arbuscular Mycorrhizal Community Involved in Plant–Plant Interactions Between Sporobolus robustus Kunth and Prosopis juliflora (Swartz) DC Along an Environmental Gradient, „Microbial Ecology”, 83, Springer Nature, 2022, s. 886–898, DOI: 10.1007/s00248-021-01779-8 (ang.).
  6. 1 2 Nuria K. Koteyeva, Elena V. Voznesenskaya, Anna Berim, David R. Gang, Gerald E. Edwards, Structural diversity in salt excreting glands and salinity tolerance in Oryza coarctata, Sporobolus anglicus and Urochondra setulosa, „Planta”, 257, 2023, s. 2–14, DOI: 10.1007/s00425-022-04035-6 (ang.).
  7. ↑ Muhammad Zamin, Abdul Mateen Khattak, Evaluating Sporobolus spicatus Ecotypes under Different Mowing Heights for Turf use, „Sarhad Journal of Agriculture”, 34, 2018, s. 114–122, DOI: 10.17582/journal.sja/2018/34.1.114.122 (ang.).
  8. ↑ Armel Salmon i inni, On the way to diploidization and unexpected ploidy in the grass Sporobolus section Spartina mesopolyploids, „Nature Communications”, 16, Nature Portfolio, 2025, s. 1–10, DOI: 10.1038/s41467-025-56983-8 (ang.).
  9. ↑ Sporobolus heterolepis - Plant Finder [online], www.missouribotanicalgarden.org [dostęp 2026-02-22].
  10. ↑ Sangita Shrestha, Geoffrey C. Graham, Daniel S. Loch, Stephen W. Adkins, Molecular identification of weedy Sporobolus species by PCR-RFLP, „Weed Research”, 50, 2010, s. 383–387, DOI: 10.1111/j.1365-3180.2010.00806.x (ang.).
  11. ↑ Sporobolus GRIN-Global [online], npgsweb.ars-grin.gov [dostęp 2026-02-22] (ang.).
  12. 1 2 Paul M. Peterson, Konstantin Romaschenko, Yolanda Herrera Arrieta, Jeffery M. Saarela, A molecular phylogeny and new subgeneric classification of Sporobolus (Poaceae: Chloridoideae: Sporobolinae), „Taxon”, 63 (6), 2014, s. 1212–1243, DOI: 10.12705/636.19 (ang.).