Kanguroszczur myszaty

Kanguroszczur myszaty
Potorous tridactylus
(Kerr, 1792)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

ssaki niższe

Nadrząd

torbacze

Rząd

dwuprzodozębowce

Rodzina

kanguroszczurowate

Plemię

Potoroini

Rodzaj

kanguroszczur

Gatunek

kanguroszczur myszaty

Podgatunki
  • P. t. tridactylus (Kerr, 1792)
  • P. t. apicalis (Gould, 1851)
  • P. t. trisulcatus (McCoy, 1865)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania
Mapa występowania

Kanguroszczur myszaty, poturu, kanguroszczur właściwy (Potorous tridactylus) – gatunek ssaka z rodziny kanguroszczurowatych (Potoroidae).

Taksonomia

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1792 roku brytyjski przyrodnik Robert Kerr, nadając mu nazwę Didelphis tridactyla. Miejsce typowe to Zatoka Botaniczna, Sydney, Nowa Południowa Walia, Australia. Kerr swój opis oparł na podstawie „Kanguroo Rat” Arthura Phillipa z 1789 roku.

We wcześniejszych opracowaniach P. tridactylus był traktowany jako podgatunek P. gilberti, ale został przywrócony jako odrębny gatunek w 1996 roku. W 2020 roku kontrowersyjny australijski herpetolog Raymond Hoser opisał nowy gatunek Potorous waddahyamin, jednak autentyczność nazw opisanych przez Hosera jest kwestionowana przez autorytety teriologiczne i herpetologiczne oraz ICZN. Potrzebne są dalsze badania, aby udowodnić, czy ten gatunek jest ważny; do zakończenia tych badań takson waddahyamin jest traktowany przez Mammals Diversity Database jako synonim P. tridactylus.

Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają trzy podgatunki. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:

Podgatunek Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typowe Holotyp
P. t. apicalis Hypsiprymnus apicalis Gould, 1851 New Norfolk, Tasmania, Australia. Skóra i uszkodzona czaszka samca (sygn. BMNH 1841.1146, Muzeum Historii Naturalnej w Londynie).
P. t. trisulcatus Hypsiprymnus trisulcatus McCoy, 1865 Toolern Creek cave deposit, w pobliżu Gisborne, Victoria, Australia. Neotyp: fragment czaszki (sygn. NMV P 17633, National Museum of Victoria); holotyp zaginiony.

Etymologia

  • Potorous: rodzima nazwa Potoroo oznaczająca w Nowej Południowej Walii kanguroszczura.
  • tridactylus: gr. τριδακτυλος tridaktulos ‘o trzech palcach’, od τρι- tri- ‘trój-’, od τρεις treis, τρια tria ‘trzy’; δακτυλος daktulos ‘palec’.
  • apicalis: nowołac. apicalis ‘wierzchołkowy, z końcówką’, od łac. apex, apicis ‘punkt, koniec’.
  • trisulcatus: łac. tri- ‘trój-’, od tres ‘trzy’; sulcatus ‘rowkowany’, od sulcare ‘orać’, od sulcus ‘bruzda, rowek’.

Zasięg występowania

Kanguroszczur myszaty występuje w zależności od podgatunku:

Opis

Długość ciała (bez ogona) 25,9–41 cm, długość ogona 18,9–26,2 cm; masa ciała 0,66–1,7 kg. Częściowo chwytny ogon. Pysk wydłużony. Ubarwienie popielate lub brunatne z szarym lub białym spodem. Dobrze rozwinięta torba lęgowa osłania 4 sutki, otwiera się do przodu.

Tryb życia

Poturu jest samotnikiem o nocnym trybie życia. Zjada grzyby, korzonki, larwy i trawy. Zamieszkuje lasy i zarośla. Dojrzałość płciową osiągają ok. 12 miesiąca życia. Po ciąży trwającej 33–42 dni samica rodzi jedno młode. Długość życia wynosi 7 lat.

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii NT (ang. near threatened ‘bliski zagrożenia’).