Manewr (kolej)

Nadzorujący manewry

Nadzorujący manewry sprawdza, czy praca manewrowa odbywa się zgodnie z postanowie­niami instrukcji o pracy manewrowej, regulaminem technicznym, planem obsługi stacji, wydanymi poleceniami, a w razie zauważenia nieprawidłowości, powinien niezwłocznie je eliminować. Nadzorujący manewry odpowiada, w zakresie ustalonym regulaminem technicznym za przepisowe, bezpieczne i terminowe wykonanie pracy manewrowej.

Jeżeli stację dzieli się na kilka rejonów manewrowych, to w regulaminie technicznym posterunku ruchu wyznacza się nadzorującego manewry. Nadzorującym manewry może być dyżurny ruchu (manewrowy, pero­nowy) lub starszy ustawiacz.

Kierownik manewrów

Manewry można wykonywać tylko w obecności kierownika manewrów. Kierownik manewrów kieruje co do zasady jedną lokomotywą manewrową i jedną drużyną manewrową, dopuszcza się inną organizację pracy tymczasowo, lub stale jeśli ujęto w regulaminie technicznym.

Kierownik manewrów jest odpowiedzialny za celowe i terminowe wyko­nywanie pracy manewrowej.

Do obowiązków kierownika manewrów należy:

• kierowanie rozrządzaniem wagonów i zestawianiem składów pociągów
• obsługa punktów ładunkowych i bocznic
• organizowanie i wyznaczane pracowników do: obsługi hamulców ręcznych, hamowanie odprzęgów, rozłączanie odprzęgów drążkiem, obsługa zwrotnic i wykolejnic, zabezpieczenie taboru przez zbiegnięciem
• współpraca z nastawnią, z pracownikami przygotowującymi drogi przebiegów dla manewrów

Kierownikiem manewrów może być:

1. ustawiacz,
2. kierownik pociągu,
3. dyżurny ruchu i nastawniczy lub zwrotniczy przy niepilotowanych jazdach manewro­wych,
4. inny pracownik posiadający wymagane kwalifikacje do wykonywania czynności ustawiacza lub kierownika pociągu

Kierownikowi manewrów przydziela się do pracy manewrowych, albo innych pracowników posiadających wymagane kwalifikacje do wy­konywania manewrów i hamowania pojazdów kolejowych. Taki zespół pracowników nazywamy drużyną manewrową. Kierownik manewrów może wykonywać czynności manewrowego.

Podczas wykonywania manewrów kierownik manewrów powinien znaj­dować się w miarę możliwości w takim miejscu, aby mógł objąć wzro­kiem manewrujący tabor, jego drogę przebiegu, pracowników drużyny manewrowej oraz mógł porozumiewać się sygnałami zarówno z nimi jak i pracownikami przygotowującymi drogi przebiegu dla manewrów. Jeżeli kierownik manewrów nie może dokładnie widzieć całej drogi przebiegu pchanego taboru i szybko porozumiewać się z pracownikami wykonującymi manewry, wówczas na pierwszym pchanym pojeździe kolejowym powinien znajdować się pracownik, który powinien obserwować drogę przebiegu i w razie przeszkody do jazdy natychmiast podać sygnał „Stój".

Manewrowi

Do obowiązków manewrowego należy:

• rozprzęganie i sprzęganie taboru,
• przestawianie zwrotnic i wykolejnic ręcznych, przewidzianych do obsługi przez manewrowych i oznaczonych dwoma czerwonymi pasami,
• w razie potrzeby: powtarzanie sygnałów manewrowych,
• hamowanie manewrującego taboru,
• zabezpieczanie taboru przed zbiegnięciem,
• inne prace i czynności zlecone przez kierownika manewrów.

W czasie wykonywania manewrów, manewrowi powinni znajdować się z tej strony manewrującego składu, po której znajduje się kierownik ma­newrów, aby mogli się zawsze nawzajem widzieć.

Drużyna trakcyjna

Maszynista, kierujący pojazdem lub inny członek drużyny trakcyjnej powinien:

• obserwować i ściśle stosować się do sygnałów i wskaźników,
• obserwować prawidłowe nastawienie zwrotnic, wykolejnic, obrotnic itp.,
• obserwować czy nie ma widocznych przeszkód do jazdy,
• w miarę możliwości sprawdzać, czy pojazdy znajdują się w granicach ukresów, oraz obserwować ruch pojazdów po sąsiednich torach.

Polecenie wykonania ruchu manewrowego powinno być zrealizowane, jeżeli nie zagraża bezpieczeństwu ruchu i osób, a polecenie zatrzymania lub zmniejszenia prędkości jazdy powinno być niezwłocznie wykonane bez względu na to, kto je wydał.

Manewry z reguły wykonywane są na torach zajętych przez inne pojaz­dy kolejowe, dlatego należy je wykonywać z prędkością gwarantującą zachowanie bezpieczeństwa ludzi, pojazdów kolejowych i ładunku.

Pracownicy posterunków nastawczych

Nastawiający drogi przebiegu dla manewrów oraz obsługujący urządzenia hamujące i wydający zezwolenia na jazdy manewrowe.

Drogi przebiegu dla manewrów na żądanie kierownika manewrów na­stawia pracownik obsługujący zwrotnice w okręgu nastawczym. Tam, gdzie zwrotnic nie obsługuje posterunek nastawczy, należy wskazać w regulaminie technicznym, kto i które zwrotnice obsługuje. Za prawidłowe nastawienie zwrotnic i wykolejnic podczas pracy manewrowej ponosi odpowiedzialność pracownik, który je obsługuje.