Pristurus

	Pristurus
	Rüppell, 1835
	; Pristurus rupestris
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Rząd	łuskonośne
Infrarząd	Gekkota
Rodzina	Sphaerodactylidae
Rodzaj	Pristurus
	Typ nomenklatoryczny
	Pristurus flavipunctatus Rüppell, 1835
Synonimy
	Spatalura Gray, 1863; Geisopristurus Lanza & Sassi, 1968;
	Spatalura Gray, 1863; Geisopristurus Lanza & Sassi, 1968;
Gatunki
	32 gatunki – zobacz opis w tekście
	32 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Pristurus – rodzaj jaszczurek z rodziny Sphaerodactylidae.

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Bliskim Wschodzie (Jordania, Arabia Saudyjska, Jemen, Oman, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Bahrajn, Katar, Kuwejt i Iran), w północno-wschodniej i wschodniej Afryce (Egipt, Sudan, Erytrea, Dżibuti, Somalia, Etiopia i Kenia); jeden gatunek występuje w Afryce Zachodniej (Mauretania).

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1835 roku niemiecki przyrodnik Eduard Rüppell w publikacji własnego autorstwa dotyczącej nowych kręgowców należących do fauny Abisynii. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) Pristurus flavipunctatus.

Etymologia

Pristurus: gr. πριστος pristos ‘przepiłowany, piłowany’, od πριστηρ pristēr, πριστηρος pristēros ‘piła’, od πριω priō ‘piłować’; ουρα oura ‘ogon’.
Spatalura: gr. σπαταλη spatalē ‘rozkosz’; ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy (oznaczenie typowe): Spatalura carteri Gray, 1863.
Geisopristurus: gr. γεισον geison ‘dachówka’; rodzaj Pristurus Rüppell, 1835. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Geisopristurus simonettai Lanza & Sassi, 1968.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Pristurus abdelkuri Arnold, 1986
Pristurus adrarensis Geniez & Arnold, 2006
Pristurus ali Burriel-Carranza, Koppetsch, Garcia-Porta & Carranza, 2025
Pristurus assareen Burriel-Carranza, Koppetsch, Garcia-Porta & Carranza, 2025
Pristurus carteri (Gray, 1863)
Pristurus celerrimus Arnold, 1977
Pristurus collaris (Steindachner, 1867)
Pristurus crucifer (Valenciennes, 1861)
Pristurus feulneri Burriel-Carranza, Koppetsch, Garcia-Porta & Carranza, 2025
Pristurus flavipunctatus Rüppell, 1835
Pristurus gallagheri Arnold, 1986
Pristurus guichardi Arnold, 1986
Pristurus guweirensis Haas, 1943
Pristurus insignis Blanford, 1881
Pristurus insignoides Arnold, 1986
Pristurus longipes Peters, 1871
Pristurus masirahensis Tamar, Mitsi, Simó-Riudalbas, Tejero-Cicuéndez, Al-Sariri & Carranza, 2019
Pristurus mazbah Al-Safadi, 1989
Pristurus migiurtinicus Scortecci, 1933
Pristurus minimus Arnold, 1977
Pristurus obsti Rösler & Wranik, 1999
Pristurus omanensis Burriel-Carranza, Koppetsch, Garcia-Porta & Carranza, 2025
Pristurus ornithocephalus Arnold, 1986
Pristurus phillipsii Boulenger, 1895
Pristurus popovi Arnold, 1982
Pristurus rupestris Blanford, 1874
Pristurus saada Arnold, 1986
Pristurus samhaensis Rösler & Wranik, 1999
Pristurus schneideri Rösler, Köhler & Böhme, 2008
Pristurus simonettai (Lanza & Sassi, 1968)
Pristurus sokotranus Parker, 1938
Pristurus somalicus Parker, 1932

Przypisy

1 2 3 Amphibien. W: E. Rüppell: Neue Wirbelthiere zu der Fauna von Abyssinien gehörig. S. Schmerber: Frankfurt am Main, 1835–1840, s. 16. (niem.).
↑ J.E. Gray. Description of a new lizard obtained by Mr. Henry Carter on the south-east coast of Arabia. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1863, s. 236, 1863. (ang.).
↑ Lanza i Sassi 1968 ↓, s. 17.
1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Pristurus. The Reptile Database. [dostęp 2026-04-28]. (ang.).
↑ R. Midtgaard: Pristurus. RepFocus. [dostęp 2024-01-22]. (ang.).
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 242.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 276.
↑ Lanza i Sassi 1968 ↓, s. 18.

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).
B. Lanza A.R. Sassi. On a new genus and species of gekkonid lizard from Somalia. „Monitore Zoologico Italiano”. Nuova serie. 2 (Supplemento), s. 17–26, 1968. (ang.).

[Rüppell-1] 1 2 3 Amphibien. W: E. Rüppell: Neue Wirbelthiere zu der Fauna von Abyssinien gehörig. S. Schmerber: Frankfurt am Main, 1835–1840, s. 16. (niem.).

[gray-2] J.E. Gray. Description of a new lizard obtained by Mr. Henry Carter on the south-east coast of Arabia. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1863, s. 236, 1863. (ang.).

[CITEREFLanzaSassi196817-3] Lanza i Sassi 1968 ↓, s. 17.

[Uetz&Hallermann-4] 1 2 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Pristurus. The Reptile Database. [dostęp 2026-04-28]. (ang.).

[repfocus-5] R. Midtgaard: Pristurus. RepFocus. [dostęp 2024-01-22]. (ang.).

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=292_242]-6] Jaeger 1959 ↓, s. 242.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=316_276]-7] Jaeger 1959 ↓, s. 276.

[CITEREFLanzaSassi196818-8] Lanza i Sassi 1968 ↓, s. 18.