Problemy Landaua

Edmund Landau, niemiecki matematyk

Krótka lista hipotez dotyczących liczb pierwszych przedstawiona przez Edmunda Landau podczas Międzynarodowego Kongresu Matematyków w roku 1912. Landau określił w swoim wystąpieniu te problemy jako "niemożliwe do zaatakowania w aktualnym stanie matematyki", od tego czasu zaczęły być określane jako problemy Landaua. Są to:

  1. Hipoteza Goldbacha: dowolna liczba parzysta większa od 2 może być przedstawiona jako suma dwóch liczb pierwszych.
  2. Hipoteza liczb pierwszych bliźniaczych: istnieje nieskończenie wiele liczb pierwszych takich że również jest liczbą pierwszą.
  3. Hipoteza Legendre'a: pomiędzy dwoma kolejnymi liczbami kwadratowymi zawsze istnieje liczba pierwsza.
  4. Istnienie nieskończenie wielu liczb pierwszych postaci .

W roku 2026 wszystkie cztery problemy wciąż pozostają nierozwiązane.

Aktualny stan

Mimo, że oryginalne problemy są wciąż nierozwiązane, udowodniono pewne słabsze rezultaty wynikające z prawdziwości oryginalnych hipotez.

Hipoteza Goldbacha

Twierdzenie Chena (stanowiące słabszą wersję stwierdzenia hipotezy Goldbacha) mówi, że dowolną liczbę parzystą większą od 2 można przedstawić jako sumę dwóch liczb pierwszych lub liczby pierwszej i półpierwszej.

Bordignon, Johnston oraz Starichkova, poprawiając oraz udoskonalając wcześniejszy rezultat Yamady, udowodnili następującą bezpośrednią wersję twierdzenia Chena: każda liczba parzysta większa od jest sumą liczby pierwszej oraz liczby stanowiącej iloczyn co najwyżej dwóch liczb pierwszych.

Słaba hipoteza Goldbacha mówiąca, że dowolną liczbę nieparzystą większą od 7 da się przedstawić jako sumę 3 nieparzystych liczb pierwszych została udowodniona przez Haralda Helfgotta w 2013, a dowód został przez niego publicznie udostępniony w 2015. Aktualnie (2025) nie został on jednak wydrukowany w żadnym renomowanym czasopiśmie naukowym. Wprost ze Słabej Hipotezy Goldbacha wynika, że każdą liczbę parzystą można przedstawić jako sumę 4 liczb pierwszych.

Hipoteza liczb pierwszych bliźniaczych

W 1966 Chen Jingrun udowodnił, że istnieje nieskończenie wiele liczb pierwszych , takich że liczba jest albo liczbą pierwszą, albo liczbą półpierwszą (liczby o tej własności zaczęto nazywać później liczbami pierwszymi Chena). Oprócz tego rezultatu, Chena w tej samej pracy udowodnił także inne, następujące (o niemal identycznym dowodzie, co poprzednie twierdzenie): dla dowolnej liczby całkowitej istnieje nieskończenie wiele liczb pierwszych , takich że jest liczbą pierwszą lub półpierwszą.

W 2013 Yitang Zhang udowodnił, że istnieje nieskończenie wiele par liczb pierwszych z przerwą między nimi ograniczoną przez 70 milionów, a dzięki zbiorowym wysiłkom Projektu Polymath rezultat został poprawiony do długości 246. Zakładając uogólnioną hipotezę Eliotta-Halberstama można poprawić ten rezultat do długości 6.

Andrzej Shinzel przedstawił znacznie ogólniejszą hipotezę, z której poprawności wprost wynika istnienie liczb pierwszych bliźniaczych jak i wielu innych liczb pierwszych o postulowanej postaci.

Hipoteza Legendre'a

Albert Ingham udowodnił, że dla odpowiednio dużych zawsze istnieje liczba pierwsza pomiędzy oraz .

Rezultaty numeryczne pokazują, że hipoteza Legendre'a zachodzi dla dowolnych kwadratów do granicy 264 ≈ 1.8×1019. Potencjalny kontrprzykład podobnej wielkości musiałby mieć za sobą przerwę w liczbach pierwszych setki milionów razy większą niż średni rozmiar przerwy w tych granicach.

Liczby pierwsze prawie kwadratowe

Rozwiązanie tego problemu również wynika wprost z hipotezy H Shinzela oraz mniej ogólnej hipotezy Buniakowskiego.

Henryk Iwaniec udowodnił, że istnieje nieskończenie wiele liczb postaci posiadających najwyżej dwa różne dzielniki pierwsze.

Twierdzenie Friedlandera-Iwańca mówi, że istnieje nieskończenie wiele liczb pierwszych postaci .

Grimmelt i Merikoski korzystając z poprzednich rezultatów pokazali, że istnieje nieskończenie wiele liczb , dla których największy dzielnik pierwszy jest wielkości co najmniej . Problem Landau byłby rozwiązany dla wykładnika równego 2.

Ankeny i Kubilius zakładając rozszerzenie uogólnionej Hipotezy Riemanna na L-funkcje z charakterami Heckego pokazali, że istnieje nieskończenie wiele liczb pierwszych postaci , gdzie . Najlepszy rezultat tego typu, który nie wymaga zakładania nieudowodnionych hipotez został osiągnięty przez Harmana i Lewisa, ich ograniczenie wynosi: .

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Matteo Bordignon, Daniel R. Johnston, Valeriia Starichkova, An explicit version of Chen's theorem and the linear sieve, arXiv, 25 czerwca 2025, DOI: 10.48550/arXiv.2207.09452 [dostęp 2026-10-11].
  2. ↑ Tomohiro Yamada, Explicit Chen's theorem, arXiv, 17 grudnia 2015, DOI: 10.48550/arXiv.1511.03409 [dostęp 2026-10-11].
  3. ↑ J.R. Chen. On the representation of a large even integer as the sum of a prime and the product of at most two primes. „Kexue Tongbao”, s. 385–386, 1966.
  4. ↑ Yitang Zhang. Bounded gaps between primes. „Annals of Mathematics”. 179 (3), s. 1121–1174, Maj 2014. DOI: 10.4007/annals.2014.179.3.7. ISSN 0003-486X. (ang.).
  5. ↑ D.H.J. Polymath. Variants of the Selberg sieve, and bounded intervals containing many primes. „Research in the Mathematical Sciences”. 1 (12), 2014. DOI: 10.1186/s40687-014-0012-7. arXiv:1407.4897.
  6. ↑ A. E. Ingham. On the difference between consecutive primes. „Quarterly Journal of Mathematics”. 8 (1), s. 255–266, 1937. DOI: 10.1093/qmath/os-8.1.255. Bibcode: 1937QJMat...8..255I. (ang.).
  7. ↑ Thomas R. Nicely: First occurrence prime gaps. University of Lynchburg. [dostęp 2024-09-11]. (ang.).
  8. ↑ Henryk Iwaniec. Almost-primes represented by quadratic polynomials. „Inventiones Mathematicae”. 47 (2), s. 171–188, 1978. DOI: 10.1007/BF01578070. ISSN 0020-9910. Bibcode: 1978InMat..47..171I. (ang.).
  9. ↑ Robert J. Lemke Oliver. Almost-primes represented by quadratic polynomials. „Acta Arithmetica”. 151 (3), s. 241–261, 2012. DOI: 10.4064/aa151-3-2. ISSN 0065-1036. (ang.).
  10. ↑ John Friedlander, Henryk Iwaniec. Using a parity-sensitive sieve to count prime values of a polynomial. „Proceedings of the National Academy of Sciences”. 94 (4), s. 1054–1058, 1997. DOI: 10.1073/pnas.94.4.1054. ISSN 0027-8424. PMID: 11038598. Bibcode: 1997PNAS...94.1054F. (ang.).
  11. ↑ Jori Merikoski. Largest prime factor of . „Journal of the European Mathematical Society”. 25 (4), s. 1253–1284, 2022. DOI: 10.4171/jems/1216. arXiv:1908.08816. ISSN 1435-9855. (ang.).
  12. ↑ Régis de la Bretèche, Sary Drappeau. Niveau de répartition des polynômes quadratiques et crible majorant pour les entiers friables. „Journal of the European Mathematical Society”. 22 (5), s. 1577–1624, 2020. DOI: 10.4171/jems/951. arXiv:1703.03197. ISSN 1435-9855. (ang.).
  13. ↑ Christopher Hooley. On the greatest prime factor of a quadratic polynomial. „Acta Mathematica”. 117, s. 281–299, lipiec 1967. DOI: 10.1007/BF02395047. (ang.).
  14. ↑ John Todd. A Problem on Arc Tangent Relations. „The American Mathematical Monthly”. 56 (8), s. 517–528, 1949. DOI: 10.2307/2305526. (ang.).
  15. ↑ N. C. Ankeny. Representations of Primes by Quadratic Forms. „American Journal of Mathematics”. 74 (4), s. 913–919, październik 1952. DOI: 10.2307/2372233. (ang.).
  16. ↑ J.P. Kubilius. On a problem in the n-dimensional analytic theory of numbers. „Viliniaus Valst. Univ. Mokslo dardai Chem. Moksly, Ser”. 4, s. 5–43, 1955. (ang.).
  17. ↑ G. Harman, P. Lewis. Gaussian primes in narrow sectors. „Mathematika”. 48 (1–2), s. 119–135, 2001. DOI: 10.1112/S0025579300014388. (ang.).