Prosektorium

Prosektura gliwickiej onkologii
Pracownia Patomorfologii szpitala w Tworkach

Prosektorium (z łac. proseco – „wycinać, odcinać, odrywać”) – oddział szpitala, uczelni medycznej lub weterynaryjnej albo instytutu badawczego (z dziedziny nauk biomedycznych), w którym dokonywane są sekcje zwłok zmarłych osób lub zwierząt w celu diagnostyki pośmiertnej (tzw. sekcja naukowo-lekarska w celu ustalenia naturalnej przyczyny zgonu), badawczych, dydaktycznych (m.in. w celu nauki anatomii prawidłowej), bądź sądowo-lekarskich (w celu ustalenia lub wykluczenia przyczyny zgonu z winy osób trzecich).

Prosektoria przyszpitalne powinny składać się m.in. z kostnicy, czyli miejsca czasowego składowania zwłok (zazwyczaj w specjalnie chłodzonych w tym celu pomieszczeniach lub chłodniach szafowych), sali sekcyjnej, w której dokonywane są sekcje, pomieszczeń przedpogrzebowych i sali ekspozycji zwłok. Większe prosektoria bywają wyposażone także w pracownie rentgenowskie w celu identyfikacji ciał obcych (pocisków i odłamków) czy złamań kości, a także w zaplecze laboratoryjne (histopatologia, mikrobiologia, identyfikacja DNA, toksykologia itp).

Sekcje zwłok ludzkich były wykonywane od XIV w. w teatrach anatomicznych (pierwsze wykonywał włoski anatom Mundino de Lucci (1275–1326) w Bolonii). Były to początkowo sekcje zwłok powieszonych skazańców i miały na celu m.in. publiczną naukę anatomii prawidłowej. Publicznych sekcji zwłok zaprzestano w XVII–XVIII w. i wtedy powstały prosektoria zbliżone funkcją i strukturą podobną do współczesnych. Dawne teatry anatomiczne zachowały się m.in. na uniwersytecie w Padwie i Lejdzie, a ich pozostałością są sale wykładowe w niektórych dawnych uczelniach medycznych, w których na proscenium jest umieszczony stół sekcyjny.

Przypisy

  1. 1 2 Renata Langfort, Andrzej Marszałek, Janusz Ryś: Patomorfologia: standardy i przykłady dobrej praktyki oraz elementy diagnostyki różnicowej Wytyczne dla zakładów/pracowni patomorfologii. zdrowie.gov.pl. [dostęp 2025-11-18]. (pol.).
  2. ↑ Zakład Patomorfologii i Weterynarii Sądowej / Wydział Medycyny Weterynaryjnej. upwr.edu.pl. [dostęp 2025-11-18]. (pol.).
  3. 1 2 Janusz Moryś, Sławomir Wójcik, Jan Henryk Spodnik. Anatomia – brama do świata medycyny. „Gazeta AMG”, s. 28, 2011. Gdańsk: Gdański Uniwersytet Medyczny. ISSN 1506-9745.
  4. ↑ Michał Jośko: Tutaj zmarli opowiadają swoje historie. Oto cała prawda o Katedrze i Zakładzie Medycyny Sądowej. natemat.pl, 2018-11-19. [dostęp 2025-11-17]. (pol.).
  5. ↑ Prosektorium dawniej i dziś. rudaslaska.com.pl, 2019-02-27. [dostęp 2025-11-17]. (pol.).
  6. ↑ Mondino de Luzzi (Mundinus), Anathomia Mundini, 1316 (druk 1476). wum.edu.pl, 2020-09-30. [dostęp 2025-11-17]. (pol.).
  7. ↑ Teatry Anatomiczne – Teatr Anatomiczny. wum.edu.pl. [dostęp 2025-11-17]. (pol.).

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.