Protar

Protar – seria obiektywów fotograficznych zaprojektowanych w zakładach Zeissa przez Paula Rudolpha w latach 1890–93, początkowo nosząca nazwę Anastigmat, uważana za pierwsze nowoczesne obiektywy. Po zaprojektowanym nieco wcześniej obiektywie Rossa był to drugi anastygmat. Był to pierwszy obiektyw, którego podstawowe cechy (poprawione: podłużna i poprzeczna aberracja chromatyczna, aberracja sferyczna, koma, dystorsja, krzywizna pola i astygmatyzm) są określane jako dobre.

Asymetryczny obiektyw składał się z dwóch różnych elementów z przesłoną pomiędzy nimi. W patencie podstawowa wersja obiektywu została opisana jako zbudowana z dwóch dubletów; zastrzeżono także drugą wersję, w której tylny element mógł składać się z trzech klejonych soczewek. Przedni element określany był jako „stary achromat”, a tylny jako „nowy achromat”. Podstawowy projekt był bardzo elastyczny i mógł być modyfikowany w różny sposób. Seria obiektywów zaprojektowana przez Rudolpha miała różne ogniskowe i jasność, począwszy od portretowego obiektywu z przesłoną f/4,5, skończywszy na szerokokątnym obiektywie pejzażowym z przesłoną f/18:

Rok	Nazwa	Apertura	Tylna grupa
1890	Series III	f/7,2	Klejony dublet
1890	Series IV	f/12,5	Klejony dublet
1890	Series V	f/18	Klejony dublet
1891	Series I	f/4,5	Klejony tryplet
1891	Series II	f/6,3	Klejony tryplet
1891	Series IIIa	f/9	Klejony dublet
1893	Series IIa	f/8	Klejony tryplet

Obiektywy tego typu były także produkowane na licencji przez inne zakłady, takie jak: Baush and Lomb, Krauss, Ross, Fritsch, Koristka i Suter. Do 1900 roku sprzedano ponad 100,000 Protarów w różnych wersjach, pomimo jego dużej popularności w miarę opracowywania nowych i lepszych konstrukcji takich jak Planar, Unar i Tessar były one wycofywane ze sprzedaży. Katalog Zeissa z 1901 roku zawierał już tylko modele IIa, IIa i V, a w 1910 roku tylko modele IIIa i V pozostały w sprzedaży. W 1900 roku Zeiss stracił także prawo do używania nazwy Anastigmat i obiektywy otrzymały nową nazwę – Protar. Jedynym Protarem, który produkowano jeszcze w latach 30. XX wieku był Series V, który pozostał popularnym profesjonalnym obiektywem szerokokątnym.

Przypisy

1 2 3 4 Michael R. Peres (red): Focal Encyclopedia of Photography. Focal Press, 2007, s. 168. ISBN 0-240-80740-5. (ang.).
↑ Rudolph Kingslake: Lens Design Fundamentals. Academic Press, 2010, s. 400. ISBN 978-0-12-374301-5. (ang.).
1 2 3 4 5 6 Rudolf Kingslake: A history of the photographic lens. Boston: Academic Press, 1989, s. 82–83. ISBN 0-12-408640-3. (ang.).
1 2 3 R. E. Jacobson: The Manual of Photography: Photographic and Digital Imaging. Focal Press, 2000, s. 86–88. ISBN 0-240-51574-9. (ang.).

Linki zewnętrzne

Bausch & Lomb Lenses. Part 3 (Zdjęcia i historia Protarów z fabryki Baush and Lomb). [dostęp 2011-09-09]. (ang.).

[focal168-1] 1 2 3 4 Michael R. Peres (red): Focal Encyclopedia of Photography. Focal Press, 2007, s. 168. ISBN 0-240-80740-5. (ang.).

[design400-2] Rudolph Kingslake: Lens Design Fundamentals. Academic Press, 2010, s. 400. ISBN 978-0-12-374301-5. (ang.).

[history82-83-3] 1 2 3 4 5 6 Rudolf Kingslake: A history of the photographic lens. Boston: Academic Press, 1989, s. 82–83. ISBN 0-12-408640-3. (ang.).

[manual86-88-4] 1 2 3 R. E. Jacobson: The Manual of Photography: Photographic and Digital Imaging. Focal Press, 2000, s. 86–88. ISBN 0-240-51574-9. (ang.).