Prythiwi (dewanagari पृथिवी, trl.pṛthivī, ang. Prithivi) – bogini staroindyjska, będąca personifikacją ziemi
w hinduizmie wedyjskim. Porównywana bywa z grecką Gają i rzymską Tellus.
Jest symbolem nadziei i hojności (daje nasiona i owoce)
jak również odporności i cierpliwości (jako ta, która znosi rany zadawane przez rolników przy orce). Równocześnie jest wzorem uprzejmości i łagodności (odpłaca plonami za zranienia narzędziami rolniczymi).
Uosabia cechy cierpliwości, macierzyństwa i mądrości.
Matka wedyjskich bogów, wszystkich ludzi, zwierząt i roślin.
Postrzegana również jako opiekunka zmarłych.
Ikonografia
Prythiwi zasadniczo uosoabia planetę.
Bogini ta bywa też przedstawiana jako krowa Priśni, poszukująca opieki Brahmy (hinduistycznego boga stwórcy). Priśni jest opisywana jako wielobarwna.
Inna postacią symbolicznie reprezentującą Prythiwi jest brzemienna życiodajnym deszczem chmura.
Imię
Znaczenie sanskryckiego imienia prythiwi objaśnia się jako:
olbrzymia,szeroka,
rozległa;
ziemia,
obszerna.
Imię Prythiwi bywa używane w znaczeniu natura, co ma oddawać jej rolę jako matki wszystkich ludzi, zwierząt i roślin.
Podaje się jednak zasadniczo, że Prythiwi jest matką wszystkich istot żywych
szczególnie ludzi, zwierząt i roślin.
Czasami jest też określana matką wszystkich bogów.
Recepcja w pismach hinduistycznych
Wedy
Prythiwi w wedach jest bóstwem mało znaczącym. Jej imię pojawia się najczęściej wewnątrz formy Djawaprythiwi. To androgyniczna postać o imieniu będącym złożeniem z imieniem nieba Diw (Djaus). Para niebo-ziemia istniała przed stworzeniem. Postacie małżonków rozdzielił Indra z użyciem centralnego (axis mundi) kosmicznego słupa.
Deszcz spadający na ziemię, jako nasienie Diwa zapłodnił Prythiwi i stała się matką wszystkich żywych istot.
