Prythiwi

Prythu ścigający Prythiwi pod postacią krowy

Prythiwi (dewanagari पृथिवी, trl. pṛthivī, ang. Prithivi) – bogini staroindyjska, będąca personifikacją ziemi w hinduizmie wedyjskim. Porównywana bywa z grecką Gają i rzymską Tellus. Jest symbolem nadziei i hojności (daje nasiona i owoce) jak również odporności i cierpliwości (jako ta, która znosi rany zadawane przez rolników przy orce). Równocześnie jest wzorem uprzejmości i łagodności (odpłaca plonami za zranienia narzędziami rolniczymi). Uosabia cechy cierpliwości, macierzyństwa i mądrości. Matka wedyjskich bogów, wszystkich ludzi, zwierząt i roślin. Postrzegana również jako opiekunka zmarłych.

Ikonografia

Imię

Znaczenie sanskryckiego imienia prythiwi objaśnia się jako: olbrzymia, szeroka, rozległa; ziemia, obszerna. Imię Prythiwi bywa używane w znaczeniu natura, co ma oddawać jej rolę jako matki wszystkich ludzi, zwierząt i roślin.

Inne imiona

  • Priśni – symbolizująca Prythiwi postać krowy
  • Urwi (obszerna)
  • Ardźuni (lśniąca)
  • Mahi (wielka).

Rodzina i postacie powiązane

Prythiwi bywa nazywana córką wieszcza Prythu.

Partnerzy

Wśród jej małżonków wymienia się bogów o imionach :

oraz rysziego Prythu.

Potomstwo

Wśród dzieci bogini wymieniane są szczególnie bóstwa:

Podaje się jednak zasadniczo, że Prythiwi jest matką wszystkich istot żywych szczególnie ludzi, zwierząt i roślin. Czasami jest też określana matką wszystkich bogów.

Recepcja w pismach hinduistycznych

Wedy

Prythiwi w wedach jest bóstwem mało znaczącym. Jej imię pojawia się najczęściej wewnątrz formy Djawaprythiwi. To androgyniczna postać o imieniu będącym złożeniem z imieniem nieba Diw (Djaus). Para niebo-ziemia istniała przed stworzeniem. Postacie małżonków rozdzielił Indra z użyciem centralnego (axis mundi) kosmicznego słupa. Deszcz spadający na ziemię, jako nasienie Diwa zapłodnił Prythiwi i stała się matką wszystkich żywych istot.

Zobacz też