Publicystyka

Publicystyka – subiektywne gatunki wypowiedzi w środkach komunikacji społecznej (prasa, radio, telewizja, internet, książka, wydawnictwa jednorazowe) na publicznie interesujące w danym momencie tematy.

Charakterystyka

Wypowiedź publicystyczna interpretuje i ocenia fakty z przyjętego przez autora punktu widzenia, celem jej jest zaś wpływ na opinię publiczną.

Dzieje publicystyki sięgają początków piśmiennictwa (retoryka rzymska), a szerokie jej rozpowszechnienie i masowość oddziaływania umożliwił najpierw wynalazek druku, potem radia, telewizji i wreszcie Internetu.

Elementy publicystyki znaleźć można również w literaturze pięknej oraz w innych rodzajach twórczości, jak film (kronika filmowa, plakat filmowy) czy plastyka (niektóre rodzaje plakatu, karykatura itd.).

Rodzaje publicystyki

Typowe rodzaje publicystyki:

• pozaprasowa (traktaty, rozprawy, pisma ulotne);
• prasowa (artykuły, felietony, reportaże);
• radiowa, telewizyjna i filmowa.

Ze względu na temat wypowiedzi publicystykę dzieli się na:

• polityczną – dotyczącą spraw politycznych kraju, jak i poza nim;
• społeczną – skupiającą się na ludziach: ich potrzebach, opiniach;
• kulturalną – promującą kulturę, np. sztukę i literaturę;
• naukową – służącą dzieleniu się wiedzą i jej poszerzaniu;
• ekonomiczną – omawiającą sprawy finansowe.

Niemal wszystkie występują również w publicystyce radiowej i telewizyjnej (choć w telewizji np. terminem „felieton filmowy” oznacza się z reguły dowolną wstawkę filmową do programu studyjnego). Niemniej jednak nowe środki przekazu mają również specyficzne dla siebie podgatunki publicystyczne (np. talk-show).

Artykuł publicystyczny

Artykuł publicystyczny – jeden z gatunków dziennikarskich, charakteryzujący się podbudową naukowo-intelektualną oraz przedstawianiem i uzasadnianiem stanowiska autora wobec omawianego zagadnienia. Zazwyczaj rozpoczyna się od wprowadzenia do problemu i sformułowania tezy, którą autor następnie uzasadnia za pomocą argumentacji. Ważnym elementem artykułu publicystycznego jest przedstawienie różnych, niekiedy sprzecznych punktów widzenia, uporządkowanie związanej z nimi dyskusji oraz komentowanie i ocenianie przywoływanych opinii. Autor może podejmować polemikę z innymi stanowiskami i posługiwać się pytaniami retorycznymi, angażując w ten sposób odbiorcę w rozważania. W przeciwieństwie do tekstów naukowych artykuły publicystyczne cechują się przystępnym językiem. Mogą być uzupełniane tabelami, wykresami oraz fotografiami.

Artykuły publicystyczne dotyczą przede wszystkim bieżących zagadnień politycznych, społecznych, gospodarczych, kulturalnych i sportowych. Mogą również odnosić się do wydarzeń historycznych, jeżeli mają one związek ze współczesnością, np. z okazji rocznic. Objętość artykułu zależy od poruszanej problematyki.

Historycznie artykuł publicystyczny wywodzi się z listów i pism politycznych. W XVIII wieku formy te zaczęły przekształcać się w specjalnie pisane artykuły publikowane na łamach gazet i periodyków. Początkowo były to teksty stosunkowo krótkie, które z czasem zwiększały swoją objętość.

Zobacz też

Zobacz w Wikiźródłach kategorię Publicystyka

Zobacz hasło publicystyka w Wikisłowniku

Zobacz multimedia związane z tematem: Publicystyka

 Z tym tematem związana jest kategoria: Publicyści.

Przypisy