Punter

Wykonanie punta z próbą jego zablokowania.

Punter (skrót P) – zawodnik formacji specjalnej drużyny futbolu amerykańskiego i kanadyjskiego. Jego zadaniem jest wykonanie punta, czyli kopnięcia piłki, aby jak najdalej oddalić grę od własnego pola punktowego. Kopnięcie wykonuje się poprzez upuszczenie piłki trzymanej w rękach (dropkick). W przeciwieństwie do kopacza punter nie może zdobyć punktów wykopem.

Mateusz Hernacki (Panthers Wrocław) ćwiczy punta poza boiskiem (2026).

W futbolu amerykańskim punt wykonywany jest zazwyczaj podczas czwartej próby, gdy drużyna atakująca chce znacznie oddalić grę od własnego pola punktowego, a zbyt duży dystans nie pozwala na wykonanie udanego kopa na bramkę drużyny broniącej.

Punter jest zawodnikiem formacji specjalnej. Według zasad National Football League (NFL) może nosić koszulkę z numerem z następujących przedziałów: 0–49 i 90–99, a także jest uprawniony (eligible) do otrzymania podania. Kiedy dochodzi do wykonania punta na boisku, to oddalony jest on od linii wznowienia ok. 15 jardów. Otrzymuje podanie (snap) bezpośrednio od centra z linii wznowienia, a następnie wypuszcza futbolówkę z rąk i wykopuje ją z powietrza w stronę pola punktowego drużyny przeciwnej. Punterzy, w przeciwieństwie do kopaczy, swoim zagraniem nie mogą zdobyć punktów.

Punter ma istotne znaczenie dla gry zespołu, ponieważ musi oddać kop, w którym piłka będzie miała odpowiedni czas zawieszenia w powietrzu, odpowiednią, do potrzeb akcji i zaleceń koordynatora, roatcję oraz musi spaść w ściśle określonym miejscu na boisku. Wszysto to musi ułatwić pozostałej części zespołu doatrcie do punt returnera, utrudnienie mu poruszania się z piłką lub nawet ponowne przejęcie piłki. Dlatego punter musi charakteryzować się dobrym wyczuciem odległości i siły kopu oraz umiejętnością nadania piłce wymaganej rotacji. Czasem od punterów wymaga się także krótkiego biegu z piłką, a nawet jej rzutu. Od dobrze zgranego zespołu wymaga się, aby odmomentu snapa do kopnięcia piłki nie minęło więcej niż dwie sekundy, a sam punter od złapania piłki do jej wykopu ma ok. 1,3 sekundy na zagranie.

Ustawienie formacji obu drużyn przy wykonaniu punta. Punter oznaczony literą P.

Zasady NFL nie wymagają od punterów noszenia ochranaiczy na uda i kolana. Po wykonaniu kopnięcia znajduje się poza grą i nie może dojść do kontaktu z nim w nieuzasadniony sposób. Przepisy uznają go za bezbronnego do końca próby, a wszelki kontakt z nim uznawany jest za przewinienie (unnecessary roughness).

Długość punta w NFL mierzona jest dopiero od linii wznowienia gry, zatem 40-jardowy kop w rzeczywistości przebywa długość ok. 55 jardów.

Najdłuższego punta whistorii wykonał w 1993 roku Robert Bailey (wówczas Los Angeles Rams) na odległość 103 jardów. Największąć ilość puntów wykonał Jeff Feagles - 1713 (1988–2009), z kolei w jednym roku najwięcej wykonali Bob Parsons (1981) i Chad Stanley (2002) - 114. Najwięcej jardów w karierze poprzez punta zdobył również Feagles - 71 211, drugi Shane Lechler (2000–2017) wykonał punty na łączną długość 68 676 jardów.

Przypisy

  1. ↑ Terms Glossary - The Game [online], NFL Football Operations [dostęp 2026-06-07].
  2. 1 2 Theismann i Tracy 2001 ↓, s. 220.
  3. 1 2 Theismann i Tracy 2001 ↓, s. 48.
  4. ↑ NFL Jersey Numbers [online], NFL Football Operations [dostęp 2026-06-07].
  5. ↑ Terms Glossary – The Game [online], NFL Football Operations [dostęp 2026-02-26].
  6. 1 2 Bach 2006 ↓, s. 222.
  7. ↑ Campbell 2022 ↓.
  8. ↑ 2025 Official Playing Rules of the National Football League [online], National Football League, s. 19 [dostęp 2026-06-09].
  9. ↑ 2025 Official Playing Rules of the National Football League [online], National Football League, s. 48 [dostęp 2026-06-09].
  10. ↑ NFL Longest Punt Return Year-by-Year Leaders [online], Pro Football Reference [dostęp 2026-06-09].
  11. ↑ NFL Punts Single-Season Leaders (since 1939) [online], Pro Football Reference [dostęp 2026-06-09].
  12. ↑ NFL Punting Yards Career Leaders (since 1939) [online], Pro Football Reference [dostęp 2026-06-09].

Bibliografia