Quercus pyrenaica

*Quercus pyrenaica*
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	bukowce
Rodzina	bukowate
Rodzaj	dąb
Gatunek	Quercus pyrenaica
	Nazwa systematyczna
	Quercus pyrenaica Willd.; Sp. Pl. 4: 451 1805
Synonimy
	Quercus aurin Bosc; Quercus brossa Bosc; Quercus camata Petz. & G.Kirchn.; Quercus castellana Bosc ex Pers.; Quercus cenomanensis Desf. ex Endl.; Quercus cerris DC.; Quercus cerris var. tomentosa DC.; Quercus humilis DC. (nom. illeg.); Quercus lanuginosa subsp. palensis (Palassou) A.Camus; Quercus palensis Palassou; Quercus pubescens subsp. palensis (Palassou) O.Schwarz; Quercus pyrenaica f. brachyloba O.Schwarz; Quercus pyrenaica f. expansa (C.Vicioso) F.M.Vázquez; Quercus pyrenaica var. expansa C.Vicioso; Quercus pyrenaica f. laciniata O.Schwarz; Quercus pyrenaica f. normalis (Rouy) F.M.Vázquez; Quercus pyrenaica f. pinnatifida O.Schwarz; Quercus pyrenaica f. pinnatipartita C.Vicioso; Quercus pyrenaica f. sphaerocarpa (Rouy) F.M.Vázquez; Quercus pyrenaica f. stenocarpa (Rouy) F.M.Vázquez; Quercus stolonifera Lapeyr.; Quercus tauza Desf.; Quercus tauzin Pers.; Quercus tauzinii Bubani; Quercus toza Gillet ex Bosc (nom. inval.); Quercus toza Bastard; Quercus toza var. humilis Nyman; Quercus toza var. normalis Rouy (nom. inval.); Quercus toza var. pendula Dippel; Quercus toza var. pyrenaica (Willd.) Wenz.; Quercus toza var. sphaerocarpa Rouy; Quercus toza var. spicata Tourlet; Quercus toza var. stenocarpa Rouy;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Quercus pyrenaica Willd. – gatunek rośliny z rodziny bukowatych (Fagaceae Dumort.). Występuje naturalnie w Maroku, Portugalii, Hiszpanii oraz południowej Francji. Rośnie między innymi w Pirenejach oraz Sierra de Guadarrama.

Morfologia

Pokrój: Zrzucające liście drzewo dorastające do 40 m wysokości. Korona jest okrągła. Pień osiąga 0,8 m średnicy. Kora ma brązowoczarną barwę, jest spękana.
Liście: Blaszka liściowa jest omszona od spodu i ma odwrotnie jajowato zaokrąglony kształt. Mierzy 8–20 cm długości oraz 4–12 cm szerokości, jest 5–7-klapowana na brzegu, ma klinową nasadę i spiczasty wierzchołek. Mają 4–9 par nerwów drugorzędnych rozchodzących się pod kątem co najmniej 37° od nerwu głównego. Ogonek liściowy jest gęsto owłosiony i ma 8–20 mm długości.
Kwiaty: Są rozdzielnopłciowe, zebrane w kotki. Kwiaty męskie są liczne, długie (3–8 cm długości) i mają jaskrawożółtą barwę. Kwiaty żeńskie są krótkie, zebrane po kilka.
Owoce: Orzechy zwane żołędziami o owalnym kształcie, dorastają do 15–30 mm długości, siedzące lub po 2–4 na szypułkach o długości 3 cm. Osadzone są pojedynczo w owłosionych miseczkach w kształcie kubka. Orzechy otulone są w miseczkach do połowy ich długości.
Gatunki podobne: Roślina jest podobna do dębu szypułkowego (Q. robur), od którego różni się dłuższą blaszką liściową z nieco puszyście omszoną górną powierzchnią.

Biologia i ekologia

Rośnie w lasach. Występuje na wysokości do 2000 m n.p.m. Kwitnie w maju, natomiast owoce dojrzewają od października do listopada w tym samym roku. Preferuje gleby o kwaśnym odczynie.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-02-23] (ang.).
1 2 Quercus pyrenaica Willd.. The Plant List. [dostęp 2017-02-23]. (ang.).
↑ Quercus pyrenaica, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ Discover Life: Point Map of Quercus pyrenaica. Encyclopedia of Life. [dostęp 2017-02-23]. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 Quercus pyrenaica. Plantes & botanique. [dostęp 2017-02-23]. (fr.).
1 2 3 4 5 6 7 Quercus pyrenaica. Oaks of the World. [dostęp 2017-02-23]. (ang.).
↑ Valle del Lozoya - Parque Nacional de las Cumbres de la Sierra de Guadarrama. vallelozoya.com. [dostęp 2017-02-23]. (hiszp.).
↑ T. Russell: Arbres du monde. Larousse, 2013, s. 165. ISBN 978-2-03-587199-2. (fr.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-02-23] (ang.).

[tpl-3] 1 2 Quercus pyrenaica Willd.. The Plant List. [dostęp 2017-02-23]. (ang.).

[iucn-4] Quercus pyrenaica, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[eol-5] Discover Life: Point Map of Quercus pyrenaica. Encyclopedia of Life. [dostęp 2017-02-23]. (ang.).

[peb-6] 1 2 3 4 5 6 7 Quercus pyrenaica. Plantes & botanique. [dostęp 2017-02-23]. (fr.).

[ow-7] 1 2 3 4 5 6 7 Quercus pyrenaica. Oaks of the World. [dostęp 2017-02-23]. (ang.).

[8] Valle del Lozoya - Parque Nacional de las Cumbres de la Sierra de Guadarrama. vallelozoya.com. [dostęp 2017-02-23]. (hiszp.).

[arbresmonde-9] T. Russell: Arbres du monde. Larousse, 2013, s. 165. ISBN 978-2-03-587199-2. (fr.).