Ragonidzi

Popiersie Klaudiusza II.

Ragonidzi – fikcyjny ród wywodzący się od pasterza dardańskiego Ragona, odgrywający znaczącą rolę w historii cesarstwa rzymskiego w IV wieku, opisanej w pierwszym tomie Twarzy księżyca Teodora Parnickiego. Najznakomitszymi Ragonidami w powieści są cesarze Klaudiusz II Gocki i Kwintyliusz.

Rago Klaudiusz Senecjo

26 lutego 212 roku Rago, pasterz dardański, zranił rzymskiego poborcę podatkowego i wraz z żoną, Teutą, uciekł w trudno dostępne góry. Przystał do gromady zbiegów, która wkrótce przekształciła się w bandę zbójców. Kiedy banda urosła w siłę, Rzymianie zaczęli ją wykorzystywać, w zamian za bogate dary, do wypraw za Dunaj i pacyfikacji lokalnych buntów. W wyniku jednej z takich wypraw, przeciw Sarmatom w 234 roku, Ragon został adoptowany przez ojca swego towarzysza i przyjął imiona: Klaudiusz Senecjo. W dwa lata później Teuta zginęła próbując powstrzymać swych braci, dowódców bandy, walczących na noże o to, czy banda ma zejść z gór i przyjąć znaki legionowe. Po śmierci całej trójki, Rago, jako najbliższy powinowaty wodzów, został przywódcą bandy i sprowadził bandę na nizinę, za co od Rzymian otrzymał stanowisko nadzorcy kopalń i dom w Naissus. Zginął w 239 roku porwany i wrzucony do szybu kopalni przez rozwścieczonych jego okrucieństwem górników. Jego śmierć pomścił, a miasto ocalił od chaosu, syn Klaudiusz, prowadząc szarżę przeciw buntownikom na czele jeńców sarmackich.

Żonami Ragona były:

Dzieci Ragona

                       
  Teuta
(Dardanka)
∞ Ragon Senecjo ∞ Mitroania
(Chorezmijka)
   
        (podmieniony?)
Dwie siostry NN
(zmarłe w dzieciństwie)
Klaudiusz
(cesarz 268-270)
Brat NN
(rozszarpany przez wilki)
Kwintyliusz
(cesarz 270)
∞ Paula
 

Potomkowie Mitroanii

                       
Klaudiusz
(cesarz 268-270)
Kwintyliusz
(cesarz 270)
Mitroania
(Chorezmijka)
  Anulinus
  lub        
  ∞   ∞  
  (podmieniony?) (rzekomy)      
  Septymiusz Senecjo
∞ 1. Aleksandra
2. matka Sykoriusza
Konstancjusz
wymieniony na Septyma
(cesarz 306-307,
ojciec Konstantyna)
  Anulinus młodszy Klaudia
zmarła w połogu
     
  1 2 2 2 adoptowany  
Kwintus Bassus
∞ 5. żona Bassusa
król Chorezmu
potem kapłan w Bosporze
syn
pracownik mennicy
syn
uczeń Orygenesa
Sykoriusz Pompejusz
∞ 1. Proba
2. NN
córka
∞ Minerwiusz
       
      1 2  
  Kwintus Senecjo Gajus Basjanus   Sykoriusz Probus młodsza córka

zaręczona z Senecjonem

Minerwina
Minerwina.

z Klaudiuszem lub Kwintyliuszem:

z Anulinusem starszym:

z koniuchem chorezmijskim:

Księga rodu Ragonidów

Opowieść o rodzie Ragonidów jest dziełem Mitroanii. Tworzy ją ona mając na oku cel polityczny. Próbuje wpłynąć poprzez fikcję na rzeczywistość, przy okazji starając się ugruntować własną tożsamość, ginącą w niepewnej wiedzy o przeszłości. Jej opowieść przygotowuje daleko w przód miejsce dla kolejnych potomków. W ciasną przestrzeń historii rodzinnej jej autorka stara się zmieścić wielką historię. Wykonuje w ten sposób ważną pracę dla synów Ragona, sprawia że w historii świata poczują się jak u siebie w domu. Stara się zapanować nad zgiełkiem zbyt bogatej w wydarzenia przeszłości i jednocześnie, opowiadając o sobie jako o córce i wnuczce władców Chorezmu, stworzyć atrakcyjny wzorzec, w którym rozpoznają się jej słuchacze, w przyszłości cesarze rzymscy.

Mitroania jak montażysta filmowy łączy niezhierarchizowane wydarzenia w spójną całość. Walki dynastyczne w Chorezmii stają się prologiem do historii Ragonidów. Musi jednak działać ostrożnie: uzgadniać sprzeczne relacje, wypełniać puste miejsca. Ujmuje chaotyczny świat walk w Chorezmii w kategorie celu, działania, akcji. Wielogłosowa przeszłość ma jednak tendencję do ciągłego rozsadzania narracji. Proces tworzenia fabuły sagi wymaga od Mitroanii sporych ograniczeń. Autorka opowieści podlega presji z dwóch stron. Jest zbyt wiele zdarzeń do opowiedzenia, żeby zachować spójność fabuły, a jednocześnie nie wiadomo, co wyrzucić, a co zostawić, bo przyszłość opowiadanej historii jest nieznana. Z czasem wobec śmierci synów Ragona i Teuty wzrasta rola wątków, które z dodatkowych, stają się alternatywnymi. Mitroania traci panowanie nad fabułą i popada w kryzys poznawczy: nie wie czy jest, czy nie jest córką Wazamara, jest natomiast przekonana, że żadnych Ragonidów nie ma i poza Klaudiuszem nigdy nie było.

Uwagi

  1. ↑ Parnicki pisze, że Rago zranił poborcę podatkowego w tym samym dniu, w którym cesarz Karakalla zamordował swego rodzonego brata Getę, a więc 26 lutego 212 (Poczet..., s. 290).
  2. ↑ Klaudiusz słuchający opowieści Mitroanii o losach jej rodu miał około 16-17 lat (Twarz..., s. 51). Skoro rozumiał jej wypowiedzi Mitroania musiała już dość sprawnie władać łaciną, co nie mogło mieć miejsca na początku jej pobytu w górskiej osadzie, lecz raczej pod jego koniec.
  3. ↑ Parnicki nie podaje bliższych wskazówek co do roku urodzenia Kwintyliusza. Musiało ono jednak mieć miejsce nie wcześniej niż cztery lata po urodzeniu Klaudiusza. Wiadomo, że Kwintyliusz urodził się w jakieś dwa lata po śmierci, drugiego syna Ragona, który wyszedł poza obozowisko. Musiał więc mieć przynajmniej ponad rok, a co najmniej o prawie rok musiał być też młodszy od Klaudiusza. (Twarz..., s. 52).
  4. ↑ Kwintyliusz świeżo poślubił Paulę w czasie przygotowań cesarza Gordiana do kampanii 244 roku (Poczet..., s. 384). Na to że musi chodzić o ostatnią kampanię cesarza, wskazuje inna informacja Parnickiego, że Kwintyliusz ożenił się na 25 lat przed swą śmiercią, a ta nastąpiła wiosną 270 roku (Poczet..., s. 439).
  5. ↑ Na innym miejscu Parnicki podaje, że matka Kwintusa była córką siostry przyrodniej Chozroesa Arsacydy (Twarz…, s. 376).
  6. ↑ Córka najstarszej córki senatora Bassusa poślubiła skromnego młodzieńca ze znakomitego rodu, Loliusza Urbikusa. Ich córka, Lolia Urbika, została żoną cesarza Karynusa, a kochanką jego brata Numeriana. Chcąc zachować wyłączność na swego kochanka, pchnęła jego żonę Arię Antoninę w ramiona swego męża.
  7. ↑ Wedle przekazów historycznych Senecjon był wysokim urzędnikiem na dworze cesarza Licyniusza i bratem Basjana (Konstantyn..., s. 168-169, Czasy..., s. 221).
  8. ↑ Historyczny Basjanus był mężem Anastazji, przyrodniej siostry cesarza Konstantyna, i po jego zwycięstwie w 312 nad Makscencjuszem miał zostać ogłoszony cezarem i objąć rządy nad Italią. Projekt ten znalazł uznanie u cesarza Wschodu Licyniusza, pod wpływem brata Basjana, Senecjona, który był wysokim urzędnikiem w jego otoczeniu. Do realizacji tych planów jednak z niewiadomych przyczyn nie doszło. Źródła wzajemnie sobie przeczą. Jedne mówią, o tym, że Licyniusz przeciągnął Basjana, przy pomocy Senecjona, na swoją stronę; Konstantyn odkrył spisek i kazał zgładzić zdrajcę. Inne twierdzą, że to Licyniusz nie dotrzymał umowy i nawet zaatakował pograniczne terytoria Konstantyna (Konstantyn..., s. 168-169, Czasy..., s. 221).
  9. ↑ Mitroania wspomina, że osadziła wnuka na tronie chorezmijskim w trzydzieści lat po planowanym osadzeniu tam jej przyszłego syna w czasie przygotowań do wyprawy cesarza Gordiana III w 244 roku (Twarz..., s. 174).
  10. ↑ Z danych historycznych wynika, że Sykoriusz Probus był sekretarzem cesarskim, który z ramienia Dioklecjana negocjował warunki pokoju z Persją po zwycięskiej wojnie w 299 roku (Zmierzch..., s.355, Czasy..., s. 81).
  11. ↑ O Anulinusie wiadomo tylko, że był senatorem rzymskim i właścicielem, będących niewolnikami, rodziców przyszłego cesarza Dioklecjana (Zmierzch..., s.334).
  12. ↑ W marcu 313 roku cesarz Konstantyn napisał list do prokonsula prowincji afrykańskich Anulina (Konstantyn..., s. 155).

Przypisy

  1. 1 2 Parnicki 1961 ↓, s. 5-12.
  2. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 71-72.
  3. 1 2 3 Parnicki 1961 ↓, s. 52.
  4. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 51.
  5. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 133.
  6. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 150.
  7. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 95-97.
  8. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 153.
  9. 1 2 Parnicki 1961 ↓, s. 68.
  10. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 151.
  11. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 216.
  12. 1 2 3 4 Parnicki 1961 ↓, s. 135-136.
  13. 1 2 Parnicki 1961 ↓, s. 69.
  14. 1 2 Parnicki 1961 ↓, s. 233.
  15. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 134.
  16. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 123.
  17. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 143.
  18. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 114.
  19. 1 2 3 Parnicki 1961 ↓, s. 158-159.
  20. ↑ Parnicki 1961 ↓, s. 397.
  21. ↑ Koziołek 1999 ↓, s. 40-41.
  22. ↑ Koziołek 1999 ↓, s. 42-44.

Bibliografia