Rakojad

Rakojad
Cochlearius cochlearius
(Linnaeus, 1766)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

pelikanowe

Podrząd

czaplowce

Rodzina

czaplowate

Podrodzina

Cochleariinae (rakojady)
Chenu & Des Murs, 1854

Rodzaj

Cochlearius
Brisson, 1760

Gatunek

rakojad

Synonimy
  • Cancroma Cochlearia Linnaeus, 1766
  • Cochlearius cochlearia (Linnaeus, 1766)
Podgatunki
  • C. c. zeledoni (Ridgway, 1885)
  • C. c. phillipsi Dickerman, 1973
  • C. c. ridgwayi Dickerman, 1973
  • C. c. panamensis Griscom, 1926
  • C. c. cochlearius (Linnaeus, 1766)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Zasięg występowania
Mapa występowania

Rakojad (Cochlearius cochlearius) – gatunek dużego ptaka brodzącego z podrodziny rakojadów (Cochleariinae) w obrębie rodziny czaplowatych (Ardeidae), zamieszkujący Meksyk, Amerykę Środkową i Południową po Boliwię, Paragwaj i skrajnie północno-wschodnią Argentynę.

Taksonomia

Dawniej (Wetmore, 1960) rakojada zaliczano do oddzielnej rodziny rakojadów (Cochleariidae), zawierającej tylko ten jeden rodzaj (Cochlearius) i gatunek. Obecnie rakojady klasyfikowane są jako podrodzina (Cochleariinae) w obrębie rodziny czaplowatych (Ardeidae). Wyróżnia się pięć podgatunków Cochlearius cochlearius.

Etymologia

Nazwa rodzajowa i epitet gatunkowy: łac. cocleare, coclearis lub cochlearium – łyżka w kształcie muszli ślimaka, od coclea – ślimak, od gr. κοχλιας kokhlias ślimak.

Zasięg występowania

C. c. panamensis

Rakojad zamieszkuje w zależności od podgatunku:

Morfologia

Długość ciała 45–53,5 cm; masa ciała samców 680–770 g, samic 503–726 g. Krępa sylwetka. Bardzo masywny dziób, krótki i szeroki (jak na przedstawiciela brodzących), koloru czarnego. Głowa biała z czarną czapeczką, z tyłu głowy wyrastają dwa długie, czarne pióra. Skrzydła szare, pierś biała. Grzbiet czarny, w niższych partiach jasnoszary. Spód ciała rudy z białymi bokami.

Ekologia i zachowanie

Biotop
Lasy namorzynowe i inne gęste lasy rosnące wzdłuż rzek, strumieni, obok jezior, na mokradłach i bagnach. Prowadzi zmierzchowy i nocny tryb życia.
Gniazdo
Na drzewie (w namorzynach lub innych drzewach o gęstym listowiu) na wysokości 0,4–10 m nad ziemią, zbudowane z patyków i gałązek. Gniazduje samotnie lub w niewielkich koloniach (5–12 par), czasami w mieszanych koloniach z ślepowronem, czaplą zielonawą lub ibisem szkarłatnym.
Jaja i wysiadywanie
Składa 1–4 jaj (najczęściej 3) koloru od jasnoniebieskiego do zielonego, często z cynamonowym plamkowaniem na szerszym końcu. Wysiadują oboje rodzice przez 23–28 dni.
Pożywienie
Drobne zwierzęta wodne (skorupiaki, ryby, płazy, owady); także małe ssaki. Poluje o zmierzchu i nocą.

Status zagrożenia

IUCN uznaje rakojada za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji, według szacunków organizacji Partners in Flight z 2008 roku, mieści się w przedziale 0,5–5,0 milionów osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy ze względu na wylesianie oraz podatność gatunku na polowania i chwytanie w pułapki.