Reineckia

Reineckia
	; Reineckia różowa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	szparagowate
Rodzaj	reineckia
	Nazwa systematyczna
	Reineckea Kunth; Abh. Königl. Akad. Wiss. Berlin 1842: 29 (1844)
	Typ nomenklatoryczny
	Reineckea carnea (Andrews) Kunth
Synonimy
	Sanseviella Rchb.;
	Sanseviella Rchb.;
	Homonimy
	Reineckea H.Karst (syn. Synechanthus H.Wendl.)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Reineckia (Reineckea Kunth) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Obejmuje dwa gatunki występujące w środkowych i południowo-wschodnich Chinach oraz Japonii. Gatunek reineckia różowa R. carnea jest uprawiany jako roślina ozdobna oraz wykorzystywany w tradycyjnej medycynie chińskiej. Został introdukowany w Wielkiej Brytanii, gdzie od 1984 roku uznawany jest za ekstensywnie naturalizowany w lasach w okolicach Lizard w zachodniej Kornwalii.

Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Johanna Reineckego, XIX-wiecznego niemieckiego botanika i ogrodnika.

Morfologia

Pokrój: Wieloletnie, wiecznie zielone rośliny zielne.

Pędy: Płożące się po ziemi, cienkie (o średnicy 2–4 mm) kłącze, przypominające rozłogi.

Liście: Liście odziomkowe, wyrastające po 3–8 w kępkach z wierzchołka kłącza, siedzące. Ulistnienie dwurzędowe. Blaszki liściowe równowąskie do wąsko lancetowatych, o długości 10–40 cm i szerokości 0,5–3,5 mm (R. carnea) lub 5–10 mm (R. flava), nagie, zaostrzone.

Kwiaty: Obupłciowe (choć niekiedy dystalnie kwiaty pozbawione są słupkowia), siedzące, wonne, zebrane w kłos o długości 2–6,5 cm, wyrastający z kąta liścia na nagim głąbiku o długości 5–15 cm. Wsparte błoniastymi, brązowawymi lub fioletowymi, jajowato-trójkątnymi przysadkami. Listki okwiatu zrosłe proksymalnie w rurkę o długości 4–6 mm, powyżej wolne, odgięte, podługowate, o długości 5–7 mm, różowe. Sześć pręcików osadzonych u gardzieli rurki okwiatu. Nitki nitkowate, proksymalnie przyrośnięte do okwiatu. Pylniki dołączone grzbietowo, niemal podługowate, wcięte na obu końcach. Zalążnia górna, wąsko jajowata, trójkomorowa, z dwoma zalążkami w każdej komorze. Szyjka słupka kolumnowata, smukła, długości 7–10 mm, zwieńczona znamieniem główkowatym do trójklapowanego.

Owoce: Kulistawe jagody o średnicy 6–10 mm, czerwone (u R. carnea) lub żółtopomarańczowe (u R. flava).

Biologia i ekologia

Rozwój: Kwitną i owocują od lipca do listopada.

Siedlisko: Zasiedla gęste lasy, zacienione i wilgotne zbocza, wzdłuż dolin, na wysokości od 100 do 3200 m n.p.m.

Cechy fitochemiczne: We wszystkich organach roślin z gatunku Reineckea carnea obecne są saponiny sterydowe.

Interakcje międzygatunkowe: Rośliny są atakowane przez grzyby z gatunku Colletotrichum dematium, wywołujące antraknozę.

Genetyka: Liczba chromosomów 2n u gatunku R. carnea wynosi 38, 42, przy czym podstawowa liczba chromosomów x wynosi 19.

Systematyka

Pozycja systematyczna: Rodzaj z plemienia Convallarieae w podrodzinie Nolinoideae rodziny szparagowatych (Asparagaceae).

Wykaz gatunków

Reineckea carnea (Andrews) Kunth – reineckia różowa
Reineckea flava J.Z.Dong

Znaczenie użytkowe

Rośliny ozdobne: Reineckia różowa jest uprawiana jako roślina ozdobna do tworzenia wiecznie zielonych okryw w miejscach zacienionych. Wymaga gleby kwaśnej do neutralnej, rozmnaża się przez podział kłączy lub z nasion. W uprawie znajduje się również kultywar tego gatunku o kremowo prążkowanych liściach 'Variegata'. Zakwita przy wystarczająco wysokich temperaturach. W Polsce może nie być całkowicie mrozoodporna (strefy mrozoodporności: 7–10).

Rośliny lecznicze: Całe rośliny reineckii różowej stosowane są w tradycyjnej medycynie chińskiej jako środek przeciwkaszlowy i hemostatyczny oraz do usuwania toksyn.

Badania saponin obecnych w organach podziemnych tej rośliny wykazały, że niektóre z nich mają działanie hamujące fosfodiesterazę cAMP, w tym jedna na poziomie aktywności biologicznej porównywalnym do papaweryny. Ekstrakty z tej rośliny badano również pod kątem ich działania antyoksydacyjnego, wykazując ich możliwe zastosowanie na choroby neurodegeneracyjne.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-05] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-01-13] (ang.).
1 2 3 4 5 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2022-01-13]. (ang.).
↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2022-01-13]. (ang.).
↑ Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 153. ISBN 978-83-925110-5-2.
1 2 3 4 Clive Stace: New Flora of the British Isles. Wyd. 3. Cambridge University Press, 2010, s. 217. ISBN 978-1-139-48649-1.
↑ Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology. T. 4 (R-Z). CRC Press, 2000, s. 2282. ISBN 0-8493-2678-8. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Chen Xinqi, Minoru N. Tamura: Flora of China. T. 24: Flagellariaceae through Marantaceae. 2000, s. 235.
1 2 3 4 5 J.G. Conran, M.N. Tamura: Convallariaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons: Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998. DOI: 10.1007/978-3-662-03533-7. ISBN 978-3-662-03533-7. (ang.).
1 2 LanL. Yao LanL., XunruX. Ai XunruX., JingzhouJ. Dong JingzhouJ., Reineckea flava (Liliaceae), a New Species from Guangxi Province, China, „Novon, A Journal for Botanical Nomenclature”, 27 (4), 2019, s. 219–221, DOI: 10.3417/2019302 [dostęp 2022-01-31] .
1 2 3 ToshihiroT. Kanmoto ToshihiroT. i inni, Steroidal Constituents from the Underground Parts of Reineckea carnea and Their Inhibitory Activity on cAMP Phosphodiesterase, „Chemical and Pharmaceutical Bulletin”, 42 (4), 1994, s. 926–931, DOI: 10.1248/cpb.42.926 [dostęp 2022-01-31] (ang.).
↑ Jorrit H.J.H. Poelen Jorrit H.J.H., James D.J.D. Simons James D.J.D., Chris J.Ch.J. Mungall Chris J.Ch.J., Global biotic interactions: An open infrastructure to share and analyze species-interaction datasets, „Ecological Informatics”, 24, 2014, s. 148–159, DOI: 10.1016/j.ecoinf.2014.08.005 [dostęp 2022-01-31] (ang.).
↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2022-01-13]. (ang.).
1 2 S.M.S.M. Walters S.M.S.M., J.J. Cullen J.J., Royal HorticulturalR.H. Society Royal HorticulturalR.H. (red.), The European garden flora: a manual for the identification of plants cultivated in Europe, both out-of-doors and under glass, Cambridge: Cambridge University Press, 1984–2000, s. 250, ISBN 0-521-24859-0 .
↑ GeoffreyG. Burnie GeoffreyG., GordonG. Cheers GordonG., SueS. Forrester SueS., DeniseD. Greig DeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .
↑ XinrongX. Yang XinrongX., Encyclopedic Reference of Traditional Chinese Medicine, AnminA. Chen i inni red., Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg, 2003, s. 436, ISBN 978-3-662-05177-1 .
↑ ZengZ. We ZengZ., Antioxidant Activity of Five Extracts from Reineckea carnea to SH- SY5Y cells, „Lishizhen Medicine and Materia Medica Research”, 2014 (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-05] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-01-13] (ang.).

[kew-3] 1 2 3 4 5 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2022-01-13]. (ang.).

[ing-4] Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2022-01-13]. (ang.).

[gawrys-5] Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 153. ISBN 978-83-925110-5-2.

[stace-6] 1 2 3 4 Clive Stace: New Flora of the British Isles. Wyd. 3. Cambridge University Press, 2010, s. 217. ISBN 978-1-139-48649-1.

[crc-7] Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology. T. 4 (R-Z). CRC Press, 2000, s. 2282. ISBN 0-8493-2678-8. (ang.).

[foc-8] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Chen Xinqi, Minoru N. Tamura: Flora of China. T. 24: Flagellariaceae through Marantaceae. 2000, s. 235.

[kub-9] 1 2 3 4 5 J.G. Conran, M.N. Tamura: Convallariaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons: Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998. DOI: 10.1007/978-3-662-03533-7. ISBN 978-3-662-03533-7. (ang.).

[flava-10] 1 2 LanL. Yao LanL., XunruX. Ai XunruX., JingzhouJ. Dong JingzhouJ., Reineckea flava (Liliaceae), a New Species from Guangxi Province, China, „Novon, A Journal for Botanical Nomenclature”, 27 (4), 2019, s. 219–221, DOI: 10.3417/2019302 [dostęp 2022-01-31] .

[med-11] 1 2 3 ToshihiroT. Kanmoto ToshihiroT. i inni, Steroidal Constituents from the Underground Parts of Reineckea carnea and Their Inhibitory Activity on cAMP Phosphodiesterase, „Chemical and Pharmaceutical Bulletin”, 42 (4), 1994, s. 926–931, DOI: 10.1248/cpb.42.926 [dostęp 2022-01-31] (ang.).

[globi-12] Jorrit H.J.H. Poelen Jorrit H.J.H., James D.J.D. Simons James D.J.D., Chris J.Ch.J. Mungall Chris J.Ch.J., Global biotic interactions: An open infrastructure to share and analyze species-interaction datasets, „Ecological Informatics”, 24, 2014, s. 148–159, DOI: 10.1016/j.ecoinf.2014.08.005 [dostęp 2022-01-31] (ang.).

[grin-13] USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2022-01-13]. (ang.).

[feu-14] 1 2 S.M.S.M. Walters S.M.S.M., J.J. Cullen J.J., Royal HorticulturalR.H. Society Royal HorticulturalR.H. (red.), The European garden flora: a manual for the identification of plants cultivated in Europe, both out-of-doors and under glass, Cambridge: Cambridge University Press, 1984–2000, s. 250, ISBN 0-521-24859-0 .

[botanica-15] GeoffreyG. Burnie GeoffreyG., GordonG. Cheers GordonG., SueS. Forrester SueS., DeniseD. Greig DeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .

[med3-16] XinrongX. Yang XinrongX., Encyclopedic Reference of Traditional Chinese Medicine, AnminA. Chen i inni red., Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg, 2003, s. 436, ISBN 978-3-662-05177-1 .

[med2-17] ZengZ. We ZengZ., Antioxidant Activity of Five Extracts from Reineckea carnea to SH- SY5Y cells, „Lishizhen Medicine and Materia Medica Research”, 2014 (ang.).