Respondent – osoba uczestnicząca w badaniach społecznych, w przypadku zastosowania metody wywiadu udziela odpowiedzi na pytania zadawane przez badacza lub zamieszczone w kwestionariuszu.
Badania z udziałem respondentów przebiegają inaczej, zależnie od tego, czy stosowana jest technika ankiety czy wywiadu. W odróżnieniu od ankiety w wywiadzie komunikacja respondenta z badaczem ma charakter ustny, respondent nie zna kolejności pytań, ankieter może w większym stopniu oddziaływać na respondenta (np. mobilizować do odpowiadania) i go kontrolować, respondent może być też obserwowany, co umożliwia późniejszą interpretację udzielonych odpowiedzi. Ankieter także dokonuje zapisu odpowiedzi, co może być problematyczne ze względu na kwestie precyzji i zgodności z wypowiedziami respondenta. W przypadku zastosowania techniki ankiety komunikacja jest pisemna, zazwyczaj respondent nie jest poddawany oddziaływaniu ze strony ankietera, minimalna obserwacja występuje tylko w niektórych rodzajach ankiet, nie można sprawdzić nawet tego, kto wypełniał kwestionariusz.
W badaniach wyróżnia się kilka modeli respondenta, co przekłada się na warsztat metodologiczny badaczy:
Biorąc pod uwagę teorię racjonalnego wyboru wskazuje się, że respondent dokonuje wyboru odpowiedzi najbardziej dla siebie korzystnych, ograniczających wysiłek intelektualny, przez co odpowiedź nie jest optymalna, ale wystarczająco zadowalająca. Często prowadzi to do potakiwania lub negowania.
W ustawie o statystyce publicznej respondentem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej przekazująca dane dla celów statystycznych.