Rhodospatha Poepp. – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, obejmujący około 137 gatunków pochodzących z kontynentalnej Ameryki tropikalnej, występujących na obszarze od Meksyku do Brazylii, Boliwii i Gujany Francuskiej. Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów ροδόν (rodon – róża, różowy) i σπάθη (spathe – szabla, w bot. pochwa kwiatostanu) i odnosi się do koloru wnętrza tego elementu kwiatostanu u niektórych gatunków.
Rośliny tworzą wiele liści położonych na łodydze naprzeciwlegle. Ogonki liściowe wierzchołkowo kolankowate, tworzące długą pochwę liściową. Blaszki liściowe podłużno-eliptyczne, mniej więcej skośne, zawsze całobrzegie. Nerwacja pierwszorzędowa pierzasta, liczna, zbiegająca się do żyłki marginalnej; drugo- i trzeciorzędowa równolegle-pierzasta; dalsza siatkowata.
Pojedynczy kwiatostan typu kolbiastegopseudancjum wyrasta na pędzie kwiatostanowym dłuższym lub krótszym od ogonka liściowego. Pochwa kwiatostanu szeroko- lub podłużno-jajowata, spiczasta, wewnątrz żółtawo-biała, kremowa, purpurowa lub różowa. Kolba siedząca lub osadzona na długiej szypule, cylindryczno-stożkowata, w dolnym odcinku pokryta prątniczkami lub kwiatami żeńskimi, wyżej kwiatami obupłciowymi, pozbawionymi okwiatu, składającymi się z 4 wolnych pręcików i pojedynczej zalążni. Pręciki o równowąskich nitkach i jajowatych lub eliptycznych pylnikach, otwierających się przez podłużną szczelinę. Zalążnia spłaszczona, odwrotnie stożkowata do cylindrycznej, dwukomorowa, wielozalążkowa (jedynie u Rhodospatha venosa w każdej komorze znajduje się kilka zalążków). Zalążki anatropowe do hemianatropowych, powstające z osiowych (rzadziej subbazalnych) łożysk. Szyjka słupka szersza od zalążni, pryzmatyczna, ścięta do wypukłej, zakończona równowąskim lub eliptycznym znamieniem.
Cztery gatunki z rodzaju Rhodospatha znajdują się w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych ze statusem „niedostatecznie rozpoznane” (DD – data deficient): Rhodospatha dammeri (od 2002 roku uznany za synonim R. densinervia), R. dissidens, R. robusta i R. statutii. Wszystkie te taksony są endemiczne dla Ekwadoru i znane jedynie z pojedynczych lokalizacji.
Lud Asháninka stosuje R. latifolia w medycynie tradycyjnej: przede wszystkim łodyg tych roślin, które są żute świeże lub pity jest sporządzony z nich wywar, w razie pasożytów żołądka, łodygi przykładane są również zewnętrznie w razie zwyrodnienia łopatek. Innym surowcem są liście, z których wywar stosowany jest zewnętrznie w razie grzybicy.
Inne zastosowania
Łodygi niektórych gatunków służą do produkcji koszy.
Przypisy
↑Michael A.M.A.RuggieroMichael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI:10.1371/journal.pone.0119248, PMID:25923521, PMCID:PMC4418965 [dostęp 2020-02-20](ang.).
1234Simon J.Mayo,JosefBogner,Peter C.Boyce:The Genera of Araceae.Eleanor Catherine (ilustr.).Kew:The Trustees, Royal Botanic Gardens,1997,s.135-138. ISBN1-900347-22-9. OCLC468572283.(ang.).
↑Thomas B.Croat,AmparoAcebey.New Species of Araceae from Bolivia and the Tropical Andes.„Novon”.15(1),s.95-96,2005.(ang.).
↑BarryEdward Hammel:Manual de plantas de Costa Rica.St. Louis, Mo.:Missouri Botanical Garden Press,2003,s.172. ISBN1-930723-22-9.
↑Thomas H.Kunz:Bat Ecology.Chicago:University Of Chicago Press,2003,s.37. ISBN0-226-46207-2.(ang.).
↑Carrol L.Henderson:Butterflies, moths and other invertebrates of Costa Rica: a field guide.Austin:University of Texas Press,2010,s.84. ISBN978-0-292-71966-8.
