Richard Griffiths

Richard Griffiths
Ilustracja
Richard Griffiths (2007)
Imię i nazwisko

Richard Thomas Griffiths

Data i miejsce urodzenia

31 lipca 1947
Thornaby-on-Tees

Data i miejsce śmierci

28 marca 2013
Coventry

Zawód

aktor

Współmałżonek

Heather Gibson (1980–2013; jego śmierć)

Lata aktywności

1974–2013

Multimedia w Wikimedia Commons

Richard Thomas Griffiths (ur. 31 lipca 1947 w Thornaby-on-Tees, zm. 28 marca 2013 w Coventry) – brytyjski aktor. Odtwórca roli Vernona Dursleya w serii filmów o Harrym Potterze (2001–2011).

Życiorys

Urodził się w Thornaby-on-Tees w hrabstwie North Riding of Yorkshire jako syn Jane (z domu Denmark i Thomasa Griffithsów. Jego ojciec był hutnikiem, który dla pieniędzy brał również udział w bójkach w pubach, natomiast zawód matki określano mianem „pakowaczki”. Został wychowany w wierze rzymskokatolickiej. Jako chłopiec był tak chudy, że w wieku ośmiu lat poddano go radioterapii przysadki mózgowej. Spowolniło to trwale jego metabolizm, przez co przez resztę życia zmagał się z otyłością.

Oboje jego rodzice byli głusi, a on sam już w młodym wieku biegle opanował brytyjski język migowy. W dzieciństwie wielokrotnie próbował uciec z domu. W wieku 15 lat porzucił naukę w szkole Our Lady & St Bede w Stockton-on-Tees i przez pewien czas pracował jako pracownik pomocniczy tragarz w firmie Littlewoods, jednak ostatecznie szef namówił go do powrotu do szkoły. Postanowił zapisać się na zajęcia teatralne w Stockton & Billingham College. Kontynuował edukację aktorską w Manchester Polytechnic School of Theatre, studiując w tym samym czasie co Bernard Hill.

Po ukończeniu nauki Griffiths podpisał kontrakt z zespołem teatralnym radia BBC. Pracował również w mniejszych teatrach, zajmując się zarówno aktorstwem, jak i zarządzaniem. Zyskał wczesną renomę jako odtwórca szekspirowskich postaci komediowych; wcielił się w Pompejusza w Miarce za miarkę i Spodka w Śnie nocy letniej występując z Royal Shakespeare Company, a następnie zagrał role królewskie w Straconych zachodach miłości i Henryku VIII. Ostatecznie osiadł w Manchesterze i zaczął otrzymywać główne role w sztukach teatralnych. Stamtąd trafił do telewizji, a przełomem w jego karierze filmowej okazał się występ w roli Sama Broadbenta w ekranizacji powieści Jamesa Herriota To nie powinno się przytrafić weterynarzowi (It Shouldn’t Happen to a Vet, 1976), sequelu filmu Wszystkie stworzenia duże i małe.

Po karierze teatralnej i filmowej w rodzinnej Wielkiej Brytanii, Griffiths zagrał znaczące role w nagradzanych produkcjach, takich jak dramat Hugh Hudsona Rydwany ognia (Chariots of Fire, 1981), dramat biograficzny Richarda Attenborough Gandhi (1982), dramat kryminalny Michaela Apteda Park Gorkiego (Gorky Park, 1983) i komedia Petera Segala Naga broń 33⅓: Ostateczna zniewaga (Naked Gun 33 1/3: The Final Insult, 1994). Rola Douglasa „Hectora”, nauczyciela języka angielskiego i przedmiotów ogólnokształcących w komediodramacie Nicholasa Hytnera Męska historia (2006) przyniosła mu nominację do Nagrody BAFTA dla najlepszego aktora pierwszoplanowego.

W 2006 odniósł sukces na Broadwayu w roli Hectora w spektaklu Alana Bennetta Męska historia, za którą otrzymał nagrodą Theatre World, Tony Award i Drama Desk Award. W 2008 powrócił na Broadway jako psychiatra Martin Dysart w przedstawieniu Petera Shaffera Equus z Danielem Radcliffe i Kate Mulgrew.

W 1980 zawarł związek małżeński z Heather Gibson. Zmarł 28 marca 2013 w szpitalu w Coventry podczas operacji serca w wieku 65 lat.

Wybrana filmografia

Przypisy

  1. ↑ Richard Griffiths (1947–2013). Find a Grave. [dostęp 2026-07-29]. (ang.).
  2. ↑ Richard Griffiths obituaries (1947–2013), „The Daily Telegraph”, 29 marca 2013 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
  3. ↑ Michael Billington, Richard Griffiths obituary, „The Guardian”, 29 marca 2013 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
  4. ↑ Bruce Weber, Falstaffian actor who could be comic and poignant all at once, „The Sydney Morning Herald”, 3 kwietnia 2013 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
  5. ↑ Joyce Wadler, Richard Griffiths, Raised in Silence, Exults in Applause, „The New York Times”, 11 czerwca 2006 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
  6. ↑ Richard Griffiths. Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-07-19]. (ang.).
  7. ↑ Simon Farquhar, Richard Griffiths obituary: Actor best known for his parts in ‘Withnail and I’ and ‘The History Boys’, „The Independent”, 29 marca 2013 [dostęp 2026-07-29] (ang.).
  8. ↑ Richard Griffiths Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-07-19]. (ang.).
  9. ↑ Richard Griffiths. Internet Broadway Database. [dostęp 2026-07-19]. (ang.).
  10. ↑ Bruce Weber, Richard Griffiths, Falstaffian English Actor, Dies at 65, „The New York Times”, 29 marca 2013 [dostęp 2013-03-30] (ang.).
  11. ↑ Matt Schudel, Richard Griffiths, Tony Award-winning actor, dies at 65, „Washington Post”, 29 marca 2013 [dostęp 2013-05-29] [zarchiwizowane z adresu 2013-06-26] (ang.).
  12. ↑ Hugo Gye, Chin chin dear friend: Tributes paid to award-winning actor Richard Griffiths as he dies from complications after heart surgery, „Daily Mail”, 29 marca 2013 [dostęp 2026-07-29] (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne