Życiorys
Ukończył liceum ogólnokształcące w Węgorzewie, a następnie studia na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1992 na podstawie napisanej pod kierunkiem Wojciecha Wrzesińskiego rozprawy zatytułowanej Niemiecki ruch katolicki na Warmii wobec spraw polskich w latach 1871–1914 na Uniwersytecie Wrocławskim uzyskał stopień naukowy doktora, a w następnych latach habilitował się. 28 listopada 2019 otrzymał tytuł naukowy profesora nauk społecznych.
Specjalizował się w historii Europy Środkowo-Wschodniej i Niemiec w XIX i XX wieku, a także badaniach polsko-niemieckiego pogranicza. Badacz takich dziedzin jak pamięć społeczna i historia kulturowa, a także historia Niemiec i Polski w XIX i XX wieku. Zajął się również takimi zagadnieniami jak historia stosowana, otwarty regionalizm, krajobraz kulturowy, akulturacja oraz pamięć kulturowa.
Był pracownikiem naukowym w Stacji Naukowej Polskiego Towarzystwa Historycznego w Olsztynie. Od 1995 do 2003 zatrudniony w Niemieckim Instytucie Historycznym w Warszawie. Został profesorem honorowym Wolnego Uniwersytetu w Berlinie. Był także profesorem w Akademii Humanistycznej w Pułtusku oraz wykładowcą na Wydziale Lingwistyki Stosowanej i Filologii Wschodniosłowiańskich Uniwersytetu Warszawskiego. Objął stanowisko profesora w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk.
W sierpniu 2006 został powołany na dyrektora Centrum Badań Historycznych PAN w Berlinie, sprawował tę funkcję do września 2018. W 2007 objął funkcję współprzewodniczącego Polsko-Niemieckiej Komisji Podręcznikowej (pełnił ją do 2020). W ramach komisji był przewodniczącym rady ekspertów i członkiem rady zarządzającej polsko-niemieckiego projektu – drugiego na świecie bilateralnego podręcznika do nauczania historii. Został założycielem olsztyńskiego stowarzyszenia Wspólnota Kulturowa Borussia (1990) i współzałożycielem Fundacji „Borussia” (2006). W latach 1997–2017 był redaktorem naczelnym kwartalnika „Borussia”. Objął też funkcję wiceprzewodniczącego fundacji Societas Jablonoviana.
Był członkiem zarządu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej, a także wiceprzewodniczącym międzynarodowej rady Fundacji Topografia Terroru w Berlinie. Został członkiem zarządu Warmińskiego Towarzystwa Historycznego oraz członkiem rady programowej Międzynarodowego Centrum Kultury w Krakowie. W 2024 wszedł w skład rady Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej (jako jej współprzewodniczący).
Kierował różnymi międzynarodowymi projektami, w ramach których m.in. powstały:
- wystawa My, berlińczycy! Wir Berliner! Polacy w rozwoju Berlina (XVIII–XXI w.),
- dziewięć tomów cyklu Polsko-niemieckie miejsca pamięci / Deutsch-polnische Erinnerungsorte (wspólnie z Hansem Henningiem Hahnem),
- publikacja Modi memorandi: leksykon kultury pamięci.
Z jego inicjatywy odbudowano dom przedpogrzebowy „Bet Tahara” na olsztyńskim cmentarzu żydowskim, wczesne dzieło architekta Ericha Mendelsohna; 12 stycznia 2005 „Bet Tahara” stał się siedzibą Wspólnoty Kulturowej Borussia.
