Roman Gertner

Roman Gertner

podporucznik piechoty
Data i miejsce urodzenia	28 czerwca 1897 Łódź
Data i miejsce śmierci	15 sierpnia 1970 tamże
Przebieg służby
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-ukraińska wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Roman Gertner (ur. 28 czerwca 1897 w Łodzi, zm. 15 sierpnia 1970 tamże) – podporucznik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczny, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Syn Piotra i Magdaleny urodzony 28 czerwca 1897 w Łodzi, ówczesnym mieście powiatowym guberni piotrkowskiej. Uczył się w progimnazjum Polskim w rodzinnym mieście. W klasie trzeciej przeniósł się do Męskiego Gimnazjum Polskiego Towarzystwa „Uczelnia” w Łodzi. W 1912 został członkiem drużyny skautowej.

28 listopada 1914 jako skaut i uczeń klasy czwartej gimnazjum wstąpił do Legionów Polskich. Początkowo pełnił służbę w Biurze Werbunkowym w Sosnowcu, a następnie w batalionie uzupełniającym ob. Leona Berbeckiego. Chrzest bojowy przeszedł 24 grudnia 1914 w bitwie pod Łowczówkiem. Po bitwie został przeniesiony do 1 kompanii I batalionu 5 pułku piechoty. W jego szeregach wziął udział w kampanii poleskiej i wołyńskiej. Wyróżnił się 5 lipca 1916 w bitwie pod Kostiuchnówką, w której został ranny w nogę, za co odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy. Następnie leczył się w szpitalu w Nowym Sączu. W tym samym roku został zwolniony z Legionów. Po zakończeniu leczenia wrócił do Łodzi, gdzie uczęszczał na kursy maturalne, kontynuował działalność w skautingu oraz podjął działalność w Polskiej Organizacji Wojskowej.

W listopadzie 1918 wstąpił do batalionu harcerskiego w Warszawie. W marcu 1919 został przeniesiony do 5 pułku piechoty Legionów i wziął udział w operacji wileńskiej. Później został przydzielony do Dowództwa 3 Armii. Od jesieni 1920 pełnił służbę w Oddziale II Dowództwa Wojska Litwy Środkowej (jego przełożonym był kapitan Tadeusz Bandrowski). W 1922 został przeniesiony do rezerwy. 22 czerwca 1926 prezydent RP mianował go podporucznikiem rezerwy ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1925 i 103. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W 1934, jako oficer pospolitego ruszenia pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Łódź Miasto II. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr IV. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”.

W 1922, po zwolnieniu z wojska, pracował w Związku Strzeleckim w Łodzi jako referent oświatowy. W 1924 wyjechał do Bydgoszczy, gdzie organizował harcerstwo. W 1926 wrócił do Łodzi, gdzie pracował w Kasie Chorych, w charakterze urzędnika. Obowiązki zawodowe łączył z działalnością społeczną w Związku Harcerstwa Polskiego jako instruktor. W 1928 przyznano mu status inwalidy wojennego. Mieszkał w Łodzi przy ul. Napiórkowskiego 76 m. 50. Tam zmarł 15 sierpnia 1970 i został pochowany na Starym Cmentarzu.

Był kawalerem, bezdzietnym.

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6569 – 17 maja 1922
• Krzyż Niepodległości – 17 marca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”
• Krzyż Walecznych trzykrotnie – 16 września 1922 „za udział w b. Legionach Polskich”
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 1929
• Odznaka za Rany i Kontuzje z dwiema gwiazdkami

Przypisy

Bibliografia

• VI Lista strat Legionów Polskich od 1 maja do 1 lipca 1915. Piotrków: Centralny Urząd Ewidencyjny Departamentu Wojskowego NKN, 1916-07-01.
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
• Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
• Kazimierz Bąbiński: Zarys historji wojennej 5-go pułku piechoty Legionów. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.