Ropniak (łac. empyema) – nagromadzenie ropy w naturalnych jamach ciała. W przeciwieństwie do ropnia, ropniak nie lokalizuje się bezpośrednio w tkankach. Do ropniaków zaliczamy:
ropniak nadtwardówkowy – do zakażenia dochodzi drogą szpikową (zapalenie szpiku) lub podczas zapalenia kości czaszki.
ropniak podtwardówkowy – do zakażenia dochodzi np. podczas gojenia złamania otwartego kości czaszki, ropniak ten oddziela kość czaszki od opony. Z tego powodu może dojść do: ucisku „efekt masy” (zgodnie z regułą Monroe), zakrzepów, lub zrostów pourazowych.