Runianka

Runianka
	; Runianka japońska
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	Buxanae
Rząd	bukszpanowce
Rodzina	bukszpanowate
Rodzaj	runianka
	Nazwa systematyczna
	Pachysandra Michx.; Fl. Bor.-Amer. 2: 177. 19 Mar 1803
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Runianka (Pachysandra Michx.) – rodzaj roślin z rodziny bukszpanowatych. Obejmuje trzy gatunki występujące naturalnie we wschodniej Azji i wschodniej części Ameryki Północnej. Gatunkiem typowym jest Pachysandra procumbens Michx.

Morfologia

Pokrój: Półkrzewy pełzające i byliny.
Liście: Skrętoległe, ogonkowe, o blaszce na szczycie ząbkowanej, rzadziej całobrzegiej.
Kwiaty: Drobne, białe lub różowe w kwiatostanach szczytowych lub wyrastających w kątach liści. Kwiaty żeńskie znajdują się tylko w dolnej części kwiatostanu, powyżej rozwijają się kwiaty męskie. Męskie kwiaty mają okwiat podwójny w każdym okółku z parą listków, pręcików 4 i pojedynczy, płonny słupek. W kwiatach żeńskich okwiat składa się z 4–6 listków, słupek ma 2–3 komory i tyle samo szyjek zakończonych długim, zbiegającym znamieniem.
Owoce: Pestkowiec.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj Pachysandra należy do rodziny bukszpanowatych (Buxaceae), a w jej obrębie do plemienia Sarcococceae.

Pozycja i podział rodzaju w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa oczarowe (Hamamelididae Takht.), nadrząd Daphniphyllanae Takht. ex Reveal, rząd bukszpanowce (Buxales Takht. ex Reveal), podrząd Buxineae Engl., rodzina bukszpanowate (Buxaceae Dumort.).

Wykaz gatunków

Pachysandra axillaris Franch. – występuje w Chinach
Pachysandra procumbens Michx. – występuje w południowowschodnich Stanach Zjednoczonych
Pachysandra terminalis Siebold & Zucc. – runianka japońska, występuje w Chinach, Japonii i na Sachalinie

Zastosowanie

Są uprawiane jako rośliny ozdobne, szczególnie jako rośliny okrywowe pod drzewami, dobrze bowiem znoszą zacienienie. W Polsce uprawiana jest głównie runianka japońska.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-05-04] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-05-04] (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-20].
1 2 3 4 Pachysandra. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-03-01]. (ang.).
↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Pachysandra. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-20]. (ang.).
↑ Species Records of Pachysandra. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-03-31]. (ang.).
↑ Pachysandra. [w:] Flora of China [on-line]. 2008. [dostęp 2011-03-31]. (ang.).
↑ Pachysandra Michx.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-12-08].
↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 126, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-05-04] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-05-04] (ang.).

[3] Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-20].

[china-4] 1 2 3 4 Pachysandra. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-03-01]. (ang.).

[5] Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Pachysandra. The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-20]. (ang.).

[grin-6] Species Records of Pachysandra. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-03-31]. (ang.).

[flora.huh.harvard.edu-7] Pachysandra. [w:] Flora of China [on-line]. 2008. [dostęp 2011-03-31]. (ang.).

[powo-8] Pachysandra Michx.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-12-08].

[checklist-9] ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 126, ISBN 978-83-62975-45-7 .