| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Zawód | |
Sam Firstenberg (urodził się jako Shmulik Firstenberg 13 marca 1950 w Wałbrzychu) – izraelsko-amerykański reżyser filmowy.
Urodził się w Polsce w żydowskiej rodzinie, wychował się w Jerozolimie. Ukończył studia licencjackie na Loyola Marymount University, wyższe wykształcenie uzyskał w Los Angeles, Kalifornia. Przez większą część swojej kariery był najbardziej znany z tworzenia typowych, niskobudżetowych filmów kategorii „B”, wśród nich pierwszych dwóch filmów z serii American Ninja: Amerykański ninja i Amerykański ninja 2: Konfrontacja. Sam Firstenberg stał się reżyserem filmów od komedii do filmów akcji, od muzycznych po dramaty, science fiction, thriller i horror.
W dniach 10–12 czerwca 2017 odbył się pokaz filmów Sama Firstenberga na Festiwalu Filmów Kultowych w Gdańsku; w trakcie wydarzenia miały miejsce prelekcje reżysera.
W 1974 roku, będąc studentem drugiego roku szkoły filmowej Columbia College w Hollywood, rozpoczął pracę na planie filmu Lepke (1975) u boku reżysera Menahema Golana, co stanowiło jego pierwsze doświadczenie przy profesjonalnej produkcji filmowej. Zanim zajął się reżyserią filmową, zajmował się fotografią oraz pracował jako operator telewizyjny.
Na wrażliwość wizualną Firstenberga wpłynęło klasyczne kino hollywoodzkie oraz kinematografia japońska, w szczególności twórczość Akiry Kurosawy. W gatunek filmów kung-fu wprowadził go aktor Shō Kosugi podczas przygotowań do filmu Revenge of the Ninja (1983).
Pracując z mistrzami sztuk walki i kaskaderami bez wykształcenia aktorskiego, Firstenberg opierał ich ekranowy wizerunek na naturalnej osobowości i charyzmie. Kreację Michaela Dudikoffa w Amerykańskim ninja (1985) wzorował na powściągliwych, oszczędnych w dialogach rolach Jamesa Deana w Buntowniku bez powodu oraz Gary’ego Coopera w W samo południe. Za swój najlepszy film akcji reżyser uznaje Siłę pomsty (Avenging Force, 1986), choć po latach krytycznie oceniał wymuszoną przez wytwórnię Cannon Films rezygnację z dokręcenia sekwencji rekonwalescencji głównego bohatera w trzecim akcie filmu.
W swoich produkcjach kładł nacisk na przejrzystą inscenizację i czytelność choreografii walk (m.in. poprzez wykorzystanie wielopoziomowych lokacji plenerowych), krytykując późniejsze trendy we współczesnym kinie akcji, takie jak nadmiernie szybki montaż oraz dominacja efektów komputerowych kosztem realizmu.