Sam Firstenberg

Sam Firstenberg
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

13 marca 1950
Wałbrzych, Polska

Zawód

reżyser

Sam Firstenberg (urodził się jako Shmulik Firstenberg 13 marca 1950 w Wałbrzychu) – izraelsko-amerykański reżyser filmowy.

Urodził się w Polsce w żydowskiej rodzinie, wychował się w Jerozolimie. Ukończył studia licencjackie na Loyola Marymount University, wyższe wykształcenie uzyskał w Los Angeles, Kalifornia. Przez większą część swojej kariery był najbardziej znany z tworzenia typowych, niskobudżetowych filmów kategorii „B”, wśród nich pierwszych dwóch filmów z serii American Ninja: Amerykański ninja i Amerykański ninja 2: Konfrontacja. Sam Firstenberg stał się reżyserem filmów od komedii do filmów akcji, od muzycznych po dramaty, science fiction, thriller i horror.

W dniach 10–12 czerwca 2017 odbył się pokaz filmów Sama Firstenberga na Festiwalu Filmów Kultowych w Gdańsku; w trakcie wydarzenia miały miejsce prelekcje reżysera.

W 1974 roku, będąc studentem drugiego roku szkoły filmowej Columbia College w Hollywood, rozpoczął pracę na planie filmu Lepke (1975) u boku reżysera Menahema Golana, co stanowiło jego pierwsze doświadczenie przy profesjonalnej produkcji filmowej. Zanim zajął się reżyserią filmową, zajmował się fotografią oraz pracował jako operator telewizyjny.

Styl i warsztat reżyserski

Na wrażliwość wizualną Firstenberga wpłynęło klasyczne kino hollywoodzkie oraz kinematografia japońska, w szczególności twórczość Akiry Kurosawy. W gatunek filmów kung-fu wprowadził go aktor Shō Kosugi podczas przygotowań do filmu Revenge of the Ninja (1983).

Pracując z mistrzami sztuk walki i kaskaderami bez wykształcenia aktorskiego, Firstenberg opierał ich ekranowy wizerunek na naturalnej osobowości i charyzmie. Kreację Michaela Dudikoffa w Amerykańskim ninja (1985) wzorował na powściągliwych, oszczędnych w dialogach rolach Jamesa Deana w Buntowniku bez powodu oraz Gary’ego Coopera w W samo południe. Za swój najlepszy film akcji reżyser uznaje Siłę pomsty (Avenging Force, 1986), choć po latach krytycznie oceniał wymuszoną przez wytwórnię Cannon Films rezygnację z dokręcenia sekwencji rekonwalescencji głównego bohatera w trzecim akcie filmu.

W swoich produkcjach kładł nacisk na przejrzystą inscenizację i czytelność choreografii walk (m.in. poprzez wykorzystanie wielopoziomowych lokacji plenerowych), krytykując późniejsze trendy we współczesnym kinie akcji, takie jak nadmiernie szybki montaż oraz dominacja efektów komputerowych kosztem realizmu.

Filmografia