Santa Muerte

Santa Muerte
Nuestra Señora de la Santa Muerte
Ilustracja
Występowanie

głównie Meksyk

Atrybuty

ochrona przed śmiercią, wsparcie w zdrowiu czy miłości

Szczególne miejsce kultu

Santuario de la Santísima Muerte w Santa María Cuautepec

Multimedia w Wikimedia Commons

Nuestra Señora de la Santa Muerte (pol. Nasza Pani od Świętej Śmierci), skracane do Santa Muerte (pol. Święta Śmierć) – nowy, synkretyczny ruch religijny wywodzący się z meksykańskiego katolicyzmu ludowego i neopogaństwa, skupiony wokół personifikacji śmierci jako kobiety.

Opis postaci

Santa Muerte prawie zawsze pojawia się jako szkieletowa postać kobieca, odziana w długą szatę i trzymająca jeden lub więcej przedmiotów, zwykle kosę, Ziemię czy wagę. Jej szata może mieć dowolny kolor lub wzór, ponieważ bardziej szczegółowe wizerunki postaci różnią się znacznie w zależności od wyznawcy, wykonywanego rytuału lub składanej prośby.

Historia

Wywodzi się z niewykorzenionego, mimo trwającej setki lat chrystianizacji kraju, kultu Mictēcacihuātl – azteckiej Pani Umarłych.

Jego obecna forma została po raz pierwszy zarejestrowana w Meksyku przez amerykańskich antropologów w latach 40. XX wieku i była praktyką okultystyczną do początku XXI wieku. Większość modlitw i innych rytuałów tradycyjnie wykonywano prywatnie w domu. Od początku XXI wieku kult stał się bardziej publiczny, czego symbolem było założenie w 2001 roku poświęconego temu ruchowi sanktuarium w Meksyku.

W marcu 2009 roku armia meksykańska zniszczyła 40 przydrożnych kapliczek w pobliżu granicy z USA. W latach 2016-2017, Santa Muerte było najszybciej rozwijającym się nowym ruchem religijnym na świecie, z szacowanymi 12 milionami wyznawców.

Pandemia COVID-19 spowodowała dalszy jego rozwój, gdyż wiele osób uwierzyło, że Santa Muerte zapewni im ochronę przed wirusem.

Przypisy

  1. ↑ Stephen Hunt, Handbook of global contemporary Christianity: movements, institutions, and allegiance, Brill handbooks on contemporary religion, Leiden Boston (Mass.): Brill, 2016 (volume 12), s. 336–353, ISBN 978-90-04-26539-4.
  2. ↑ Juan Antonio Flores Martos, Luisa Abad González, Etnografías de la muerte y las culturas en América Latina, Coediciones, Cuenca, España: Univ. de Castilla La Mancha [u.a.], 2007 (64), s. 273–304, ISBN 978-84-8427-578-7.
  3. ↑ Santa Muerte: The Fastest Growing New Religious Movement in the Americas | University of Portland [online], ww1.up.edu [dostęp 2026-03-23].
  4. 1 2 Oriana Velazquez, El libro de la Santa Muerte, Mexico City: Editores Mexicanos Unidos, 2007, s. 13-18, ISBN 978-968-15-2040-3.
  5. ↑ El Culto a la Santa Muerte: Un Estudio Descriptivo [online], expresionforense.com [dostęp 2026-03-23] (ang.).
  6. 1 2 Carlos Garma (red.), El culto a la Santa Muerte [online], El Universal, 2009 [dostęp 2026-03-23] [zarchiwizowane z adresu 2015-07-03] (hiszp.).
  7. ↑ R. Andrew Chesnut, Devoted to death: Santa Muerte, the skeleton saint, Second edition, New York: Oxford University Press, 2018, s. 25-50, ISBN 978-0-19-063332-5.
  8. ↑ Andrew Chesnut, Mexico's Top Two Santa Muerte Leaders Finally Meet [online], Huffpost, 2015.
  9. ↑ Mary Kate Brogan, Scholar says Santa Muerte, 'the newest plague saint,' has been a beacon of hope during COVID-19 [online], VCU News [dostęp 2026-03-23] (ang.).